II OZ 23/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-05
NSAbudowlaneŚredniansa
wpis sądowykoszty sądoweprawo do sąduzażaleniepostępowanie administracyjnepozwolenie na budowęWSANSAspółka

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na zarządzenie o wpisie sądowym w kwocie 100 zł, uznając, że obowiązek uiszczenia wpisu nie ogranicza prawa do sądu.

Spółka zaskarżyła zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wpis sądowy w kwocie 100 zł, twierdząc, że narusza to jej konstytucyjne prawo do sądu z powodu braku środków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że obowiązek uiszczenia wpisu, zwłaszcza w tak niewielkiej kwocie i przy profilu działalności spółki, nie stanowi nadmiernego obciążenia i nie ogranicza prawa do sądu.

Przedmiotem postępowania było zażalenie spółki [...] sp. z o.o. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu z dnia 15 października 2024 r., którym wezwano spółkę do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w sprawie ze sprzeciwu od decyzji Wojewody Dolnośląskiego. Spółka argumentowała, że wezwanie do uiszczenia wpisu narusza jej konstytucyjne prawo do sądu z uwagi na brak środków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że wpis w wysokości 100 zł jest zgodny z § 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. i nie stanowi nadmiernego obciążenia. Podkreślono, że argumentacja dotycząca braku środków mogłaby być rozpatrywana w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych, a nie w kontekście samego wezwania do wpisu. NSA zaznaczył, że obowiązek dopełnienia wymagań formalnych i fiskalnych, które nie są nadmierne, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu, zwłaszcza gdy skarżąca jest spółką działającą na rynku nieruchomości z wielomilionowymi transakcjami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł nie stanowi naruszenia prawa do sądu.

Uzasadnienie

Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, który nie jest nadmierny i służy celom postępowania, nie ogranicza prawa do sądu. Argumentacja o braku środków powinna być kierowana w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm. § § 2 ust. 1 pkt 6a

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wpisy stałe w sprawach sprzeciwów od decyzji, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 100 zł.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

p.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 238

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł jest zgodny z przepisami prawa. Uiszczenie wpisu sądowego w tej kwocie nie stanowi nadmiernego obciążenia i nie ogranicza prawa do sądu. Argumentacja dotycząca braku środków powinna być kierowana w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego narusza konstytucyjne prawo do sądu z powodu braku środków. Uiszczenie wpisu sądowego jest nadmiernym obciążeniem, które uniemożliwia dochodzenie praw przed sądem.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych i fiskalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Argumentacja dotycząca ewentualnego braku środków na uiszczenie wpisu sądowego mogłaby mieć znaczenie w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, gdyby taki wniosek został w sprawie złożony, nie zaś w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.

Skład orzekający

Zdzisław Kostka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że niewielkie wpisy sądowe nie ograniczają prawa do sądu i że kwestie braku środków należy rozwiązywać w postępowaniu o zwolnienie od kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw administracyjnych z niewielkimi wpisami sądowymi; nie odnosi się do sytuacji, gdy wpisy są faktycznie wysokie lub gdy strona wykaże brak środków w odpowiednim postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i jego potencjalnych ograniczeń przez koszty, co jest istotne dla prawników procesowych. Choć kwota jest niska, zasada prawna ma szersze zastosowanie.

Czy 100 zł wpisu sądowego może zamknąć drogę do sądu? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 23/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II SA/Wr 751/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-06-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184, art. 197, art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 5 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 751/24 w przedmiocie wpisu sądowego w sprawie ze sprzeciwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 6 września 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w sprawie ze sprzeciwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 6 września 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę sześciu budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej, zarządzeniem z 15 października 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 751/24, wezwał [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżąca na to zarządzenie wniosła zażalenie twierdząc, że naruszono art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 238 p.p.s.a. w zw. z art. 45 Konstytucji RP "poprzez wezwanie skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu na decyzję Wojewody Dolnośląskiego pod rygorem odrzucenia sprzeciwu, pomimo tego, że realizuje ona swoje konstytucyjne prawo do sądu i nie posiada środków by ponieść takie koszty".
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis stały w sprawach sprzeciwów od decyzji, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 100 zł. Zasadnie zatem wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości. W zażaleniu skarżąca nie podniosła żadnych argumentów mogących podważyć te ustalenia w zakresie wysokości wpisu i powołanej w wezwaniu podstawy prawnej. Okoliczność, że skarżąca – jak twierdzi – nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych nie może odnieść zamierzonego skutku na obecnym etapie postępowania. Argumentacja dotycząca ewentualnego braku środków na uiszczenie wpisu sądowego mogłaby mieć znaczenie w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, gdyby taki wniosek został w sprawie złożony, nie zaś w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.
Odnosząc się do zarzutu zażalenia sprowadzającego się do twierdzenia, że skarżącej uniemożliwiono dochodzenie jej praw przed sądem, to Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że uiszczenie wpisu sądowego nie jest nadmiernym obciążeniem, które można by uznać za pozbawienie prawa do sądu. Jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie, że obowiązek dopełnienia wymagań formalnych i fiskalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu, tak jak w sprawie niniejszej, w której odrzucenie skargi podyktowane jest niezastosowaniem się przez stronę skarżącą do przepisów bezwzględnie obowiązujących regulujących wymogi fiskalne skargi. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, że w rozpoznawanej sprawie wpis sądowy wynosił 100 zł, zaś skarżąca jest spółką działającą na runku nieruchomości i zajmującą się m.in. wznoszeniem budynków mieszkalnych, co wiąże się z wielomilionowymi transakcjami.
W związku z powyższym NSA uznał, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu, a wniesione zażalenie, jako niezasadne, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI