II OZ 217/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-06
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęstacja bazowatelefonia komórkowaochrona tymczasowawstrzymanie wykonaniainteres prawnyszkodaskutki odwracalneprawo budowlanepostępowanie administracyjne

NSA oddalił zażalenie gminy na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając brak wykazania niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Gmina Z. złożyła zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Gmina argumentowała, że inwestycja spowoduje degradację terenów sąsiednich, zacienienie lokali mieszkalnych i potencjalne negatywne oddziaływanie częstotliwości. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że gmina nie wykazała niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a potencjalne negatywne konsekwencje nie przekraczają normalnych następstw realizacji tego typu inwestycji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Gminy Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Gmina zarzucała sądowi niższej instancji błędne zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a., twierdząc, że inwestycja spowoduje degradację terenów sąsiednich, zacienienie lokali mieszkalnych oraz negatywne oddziaływanie częstotliwości. Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał, że strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, iż realizacja inwestycji narazi ją na niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że prowadzenie prac przez inwestora w trakcie postępowania sądowego odbywa się na jego wyłączne ryzyko, a ewentualne przywrócenie stanu poprzedniego obciąży jego koszty. NSA podzielił stanowisko WSA, wskazując, że zagrożenie musi mieć charakter aktualny, realny i indywidualny. Stwierdzenia dotyczące oddziaływania masztu w zakresie częstotliwości uznano za potencjalne, a zacienienie lokali za sytuację odwracalną w przypadku rozbiórki. Degradacja terenu, choć trudna do odwrócenia, nie przekracza zwyczajnych następstw realizacji tego typu inwestycji. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie wykazała w sposób przekonujący, że realizacja inwestycji narazi ją lub inne podmioty na niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że potencjalne negatywne skutki inwestycji, takie jak zacienienie czy oddziaływanie częstotliwości, nie przekraczają normalnych następstw realizacji tego typu przedsięwzięć i są odwracalne lub mają charakter potencjalny. Ciężar udowodnienia przesłanek spoczywa na skarżącym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar uprawdopodobnienia tych przesłanek spoczywa na skarżącym.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

u.w.r.u.i.n.t. art. 46 § 2

Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja sądu niższej instancji dotycząca braku wykazania przez skarżącą przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumenty Gminy Z. dotyczące degradacji terenów sąsiednich, zacienienia lokali mieszkalnych i negatywnego oddziaływania częstotliwości. Argumenty merytoryczne dotyczące pominięcia określonych podmiotów w postępowaniu przed organem I instancji.

Godne uwagi sformułowania

prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na - jego wyłączne - ryzyko zagrożenie powinno przekraczać normalne konsekwencje tego procesu zagrożenie wynika z oddziaływania przedmiotowego masztu "w zakresie częstotliwości, które mogą okazać się niewłaściwe dla spornej lokalizacji" już literalna analiza tego zdania wskazują na potencjalny charakter zagrożenia

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza w kontekście inwestycji budowlanych i potencjalnych negatywnych skutków dla otoczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy pozwolenia na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa administracyjnego procesowego - możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Choć sama inwestycja (stacja bazowa) jest powszechna, argumenty dotyczące jej wpływu na otoczenie i mieszkańców są istotne dla prawników zajmujących się prawem budowlanym i administracyjnym.

Kiedy można wstrzymać budowę? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 217/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II SA/Wr 750/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-07-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 750/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Ząbkowickiego z dnia 8 lipca 2024 r. nr 138/2024 w sprawie ze skargi Gminy Z. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 9 sierpnia 2024 r. nr IF-O.7840.1.335.2024.AB w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i projektu zagospodarowania terenu oraz udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 750/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 9 sierpnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Ząbkowickiego z dnia 8 lipca 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i projektu zagospodarowania terenu oraz udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na podstawie analizy wniosku, a także przedłożonych akt sprawy, domagając się udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że realizacja spornej inwestycji, ale również ewentualna rozbiórka, narazić może ją oraz inne podmioty na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na - jego wyłączne - ryzyko, ponieważ kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona, będzie obciążać właśnie jego. Nie mogły zadziałać tym samym podnoszone we wniosku okoliczności dotyczące wysokich kosztów realizacji inwestycji, ale również ewentualnej rozbiórki masztu. Nie mogła wywołać zamierzonego skutku również pozostała argumentacja odnosząca się do merytorycznych aspektów sprawy (wskazująca na pominięcie określonych podmiotów w toku postępowania przed organem I instancji), która na tym etapie postępowania nie mogłaby przesądzać o zasadności rozpoznawanego wniosku.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Gmina Z., wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonych orzeczeń, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym zawężeniu jego doniosłości w zakresie wyrządzenia szkody i trudnych do odwrócenia skutków jedynie co do osoby inwestora i terenu, na którym posadowiona ma być inwestycja, w sytuacji, gdy ich właściwe zastosowanie powinno prowadzić do uznania, że wykonanie inwestycji budowlanej polegającej na budowie masztu o wysokości 47 m i jego infrastruktury spowoduje degradację terenów sąsiednich w postaci dróg dojazdowych do nieruchomości, będzie wysoce uciążliwe dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości poprzez zacienienie lokali mieszkalnych, a następnie narażenie ich na oddziaływanie tego masztu w zakresie częstotliwości, które mogą okazać się niewłaściwe dla spornej lokalizacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).
Przy ocenie wniosku Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno strony skarżącej jak również inwestora. Wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się bowiem na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc to po stronie inwestora może zaistnieć stan znacznej szkody. Podobnie w sytuacji odwrotnej, tj. wstrzymania wykonania decyzji i zablokowania procesu inwestycyjnego, co wiąże się z ingerowaniem w proces budowlany i ponoszeniem przez inwestora strat związanych z tym przestojem.
Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy wskazać, że nie jest ona trafna. Zasadniczo można powoływać się na zagrożenie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jeśli ma ono charakter aktualny, realny i indywidualny, bezpośrednio związany z wykonaniem zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie podkreśla się również, że zagrożenie związane z procesem budowlanym powinno przekraczać normalne konsekwencje tego procesu. Za sytuację realną z całą pewnością nie można uznać stwierdzenia, że zagrożenie wynika z oddziaływania przedmiotowego masztu "w zakresie częstotliwości, które mogą okazać się niewłaściwe dla spornej lokalizacji". Już literalna analiza tego zdania wskazują na potencjalny charakter zagrożenia. Natomiast ewentualne zacienienie lokali mieszkalnych jest sytuacją odwracalną w przypadku rozbiórki obiektu a kwestia degradacji terenu, choć może być trudna do odwrócenia, nie stanowi sytuacji przekraczającej zwyczajne następstwa realizacji tego typu inwestycji. Ewentualne wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego będzie natomiast rodzić po stronie inwestora konieczność przywrócenia stanu poprzedniego na jego koszt, co może zawierać w sobie również postępowania odszkodowawcze.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI