II OZ 216/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-06
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanenadzór budowlanyroboty budowlanewstrzymanie wykonania decyzjibezpieczeństwożycie i zdrowiekosztyzażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania decyzji nakazującej roboty budowlane z uwagi na nadrzędność bezpieczeństwa życia i zdrowia mieszkańców nad kwestiami finansowymi.

NSA rozpatrzył zażalenie Z. A. na postanowienie WSA w Białymstoku, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji nakazującej roboty budowlane dotyczące dostępu do komina. WSA uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła znacznej szkody finansowej, a priorytetem jest bezpieczeństwo mieszkańców, gdyż obiekt budowlany użytkowany jest w sposób zagrażający życiu i zdrowiu. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając nadrzędność ochrony życia i zdrowia nad potencjalnymi stratami finansowymi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Z. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej wykonanie robót budowlanych związanych z dostępem do komina. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę brakiem uprawdopodobnienia przez skarżącą znacznej szkody finansowej lub trudnych do odwrócenia skutków, wskazując jednocześnie, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu mieszkańców. NSA w składzie orzekającym z sędzią Andrzejem Wawrzyniakiem jako przewodniczącym sprawozdawcą, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. ciężar wykazania przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na skarżącym. NSA uznał, że WSA słusznie zauważył, iż finansowe aspekty wykonania decyzji nie mogą przeważyć nad zagrożeniem życia i zdrowia ludzkiego, które zostało wyraźnie stwierdzone w decyzji organu nadzoru budowlanego. Ochrona życia i zdrowia została zakwalifikowana jako wartość nadrzędna, której nie można zestawiać z potencjalnymi stratami finansowymi, nawet jeśli stan komina utrzymuje się od lat. W konsekwencji, NSA postanowił oddalić zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ochrona życia i zdrowia ludzkiego ma charakter nadrzędny i nie może być zestawiana z potencjalnymi stratami finansowymi.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że celem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest zapewnienie bezpieczeństwa. Potencjalny stan zagrożenia, który może doprowadzić do tragedii, jest wystarczający do odmowy wstrzymania wykonania decyzji, nawet jeśli skarżąca podnosi argumenty o obciążeniu ekonomicznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.b. art. 66 § 1

Prawo budowlane

Nakaz wykonania robót budowlanych w celu utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, jak i bezpieczeństwu mienia.

p.p.s.a. art. 61 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 166

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nadrzędność ochrony życia i zdrowia ludzkiego nad potencjalnymi stratami finansowymi. Ciężar wykazania przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na skarżącym.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące finansowych konsekwencji wykonania decyzji. Argumenty dotyczące obciążenia ekonomicznego, komfortu termicznego, ochrony prawa własności, zaostrzenia sporu sąsiedzkiego. Argument, że stan komina pozostaje niezmienny od lat i możliwe są metody alternatywne.

Godne uwagi sformułowania

następstwa niewykonania decyzji nie tylko dla skarżącej ale wszystkich mieszkańców nieruchomości Ochronę życia i zdrowia ludzkiego należy kwalifikować jako wartość nadrzędną i nie można jej zestawiać z potencjalnymi stratami finansowymi. Potencjalny stan zagrożenia, który może doprowadzić do tragedii wystarczy aby odmówić zastosowania w sprawie ochrony tymczasowej.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście nadrzędności bezpieczeństwa publicznego nad interesami finansowymi strony."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie decyzja nakłada obowiązek wykonania robót budowlanych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesem finansowym jednostki a bezpieczeństwem publicznym, co jest częstym dylematem w prawie administracyjnym.

Bezpieczeństwo mieszkańców ważniejsze niż Twoje pieniądze? NSA rozstrzyga.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 216/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II SA/Bk 776/24 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2025-04-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 776/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. A. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2024 r. nr WOP.7721.121.2024.BŁ w przedmiocie wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 776/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2024 r. w przedmiocie wykonania robót budowlanych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że argumentacja Z. A. (dalej "skarżąca") nawiązująca do finansowych aspektów wykonania zaskarżonej decyzji nie została wsparta przedstawieniem jakichkolwiek dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową w kontekście konkretnych kosztów finansowych związanych z wykonaniem decyzji. Uniemożliwia to rzetelną oceną, czy nakazane działanie istotnie wyrządzi stronie znaczną szkodę lub czy powstaną trudne do odwrócenia skutki. Istotniejsze znaczenie ma jednak fakt z jakim charakterem decyzji mamy do czynienia i co jest przedmiotem nałożonego obowiązku. Organy nadzoru budowlanego nakazały skarżącej i uczestniczce postępowania wykonanie dostępu do komina na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, dalej: p.b.), bowiem obecnie obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu osób w nim zamieszkujących. Celem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 p.b. jest m.in. utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, jak i bezpieczeństwu mienia. W niniejszej sprawie odmawiając wstrzymania wykonania decyzji sąd ma zatem przede wszystkim na uwadze następstwa niewykonania decyzji nie tylko dla skarżącej ale wszystkich mieszkańców nieruchomości.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W złożonym zażaleniu strona podniosła zarzuty naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez błędną odmowę wstrzymania wykonania decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych i poczynienie wadliwych ustaleń w oderwaniu od całości informacji zawartych w aktach sprawy, uznając, że:
- skarżąca nie uprawdopodobniła finansowych konsekwencji wykonania decyzji w kontekście spełnienia przesłanek w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika że została zamontowana pompa ciepła, w związku z czym konieczne było ocieplenie poddasza, co uprawdopodabnia wystąpienie znacznych negatywnych konsekwencji finansowych związanych z wykonaniem decyzji, przy czym nie jest konieczne wykazanie tych okoliczności według reguł dowodowych, a jedynie uprawdopodobnienie,
- argumenty skarżącej odnoszące się do obciążenia ekonomicznego, komfortu termicznego, ochrony prawa własności, zaostrzenia sporu sąsiedzkiego nie mogą być uwzględnione z uwagi na prymat bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi, w sytuacji gdy stan komina pozostaje niezmienny od wielu lat, co wynika z akt sprawy, przez co nieuzasadnione jest wykonywanie robót przed rozstrzygnięciem skargi przez Sąd i ustalenie, czy możliwe jest zapewnienie dostępu na dach za pomocą metod alternatywnych, oprócz restytucji stanu poprzedniego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji słusznie zauważył, że finansowe aspekty wykonania decyzji nie mogą uzasadniać jej wstrzymania, ponieważ prowadzi to do zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 6 listopada 2024 r. wyraźnie stwierdzono, że "obiekt budowlany jest obecnie użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu osób w nim zamieszkujących". Oceny tej nie zmienia oświadczenie skarżącej, że stan komina pozostaje niezmienny od wielu lat. Potencjalny stan zagrożenia, który może doprowadzić do tragedii wystarczy aby odmówić zastosowania w sprawie ochrony tymczasowej. Ochronę życia i zdrowia ludzkiego należy kwalifikować jako wartość nadrzędną i nie można jej zestawiać z potencjalnymi stratami finansowymi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI