II OZ 211/25

II OZ 211/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt IV SO/Wa 10/24 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie z wniosku I. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 8 lutego 2024 r. nr DL.WIIPO.4100.15469.2023/NP w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
I. Z. (dalej: wnioskodawca) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 16 lipca 2024 r. (data wpływu do Sądu 6 sierpnia 2024 r.) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 8 lutego 2024 r. nr DL.WIIPO.4100.15469.2023/NP w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że o wydaniu decyzji z dnia 8 lutego 2024 r. pełnomocnik dowiedział się z informacji od Wojewody 9 lipca 2024 r. Podniesiono, że ani skarżący, ani pełnomocnik, który zgłosił się po wydaniu decyzji, jej nie otrzymali. Wskazano również, że adres skarżącego, na który powinna zostać doręczona korespondencja to ul. S. [...] lok [...], [...] W., a zaskarżona decyzja została wysłana na adres do G.
Postanowieniem z dnia 24 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Sąd wskazał, że z akt administracyjnych wynika, że skarżący w postępowaniu administracyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem (pełnomocnictwo procesowe z dnia 13 marca 2020 r. – akta administracyjne teczka 1/2). Zgodnie z treścią pełnomocnictwa adwokat A. W.-O. była uprawniona do reprezentowania skarżącego przed Wojewodą Warmińsko-Mazurskim, Szefem Urzędu do Cudzoziemców w sprawach dotyczących legalizacji pobytu. Pełnomocnictwo to upoważniało także do składania i odbioru pism i nie było ograniczone w czasie. Pod treścią pełnomocnictwa widnieje wskazany adres do korespondencji ul. P. [...], [...] G.. Ze zwrotnego potwierdzenia odpisu zaskarżonej decyzji wynika, że została ona doręczona na ten adres 21 lutego 2024 r., wobec czego argument, że zaskarżona decyzja nie została doręczona na właściwy adres i właściwemu pełnomocnikowi - jest nietrafiony.
Sąd stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie argument, że skarżący nie otrzymał powyższej decyzji i o wydaniu decyzji dowiedział się z informacji od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego albowiem, skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i to jemu organ doręczał wszelką korespondencję zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a. Pełnomocnictwo z dnia 13 marca 2020 r. nie zostało również cofnięte. Jak sam skarżący we wniosku wskazał - nowy pełnomocnik, wstąpił do sprawy po wydaniu decyzji i przedłożył pełnomocnictwo dla dwóch adwokatów tj. I. B. obecnie reprezentującej wnioskodawcę oraz A. W. - O., która reprezentowała skarżącego w postępowaniu administracyjnym.
Sąd wskazał, że w sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od pełnomocnika maksimum staranności. Profesjonalny pełnomocnik, dochowując należytej staranności, powinien był przekazać informację o wydanej przez organ decyzji swojemu mocodawcy, niezwłocznie po jej otrzymaniu. Podkreślić należy, że okoliczności związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, tj. relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem czy też późniejsza zmiana pełnomocnika (w ramach tej samej kancelarii), pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych i nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej niedotrzymanie terminu (postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2023 r., I FZ 1/23).
W ocenie Sądu, uchybienie terminu do złożenia skargi było przejawem niestaranności profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, który pomimo otrzymania zaskarżonej decyzji nie dochował terminu do wniesienia skargi. Wiąże się to zatem niewątpliwie z pojęciem winy, o której mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. i nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić zatem jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku, gdy reprezentuje ją pełnomocnik ten pełnomocnik, nie mógł usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności.
W rozpatrywanej sprawie skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak w przed sądem administracyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i to on zobligowany był do złożenia skargi w terminie. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że pełnomocnik skarżącego został w sposób prawidłowy poinformowany o terminie i sposobie wniesienia skargi.
Podsumowując, Sąd wskazał, że skoro w rozpoznawanej sprawie w imieniu skarżącego czynności procesowych dokonywał profesjonalny pełnomocnik, uzasadnione jest stwierdzenie, że jako osoba legitymująca się wymaganą wiedzą i doświadczeniem zawodowym, zna on procedurę w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz jest świadoma skutków prawnych popełnionych w tym zakresie uchybień, w szczególności tego, że wszelkie uchybienia wywołują negatywne konsekwencje bezpośrednio dla skarżącego
W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez odmówienie przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 8 lutego DLWIIP0.4100.15469.2023/NP i uznanie w oparciu o błędnie ustaI.y stan faktyczny, jak też w oparciu o wyłącznie część akt sprawy, że nie doszło do niezawinionego uchybienia terminowi na złożenie skargi na wskazaną decyzję, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania i skutkowało odmową przywrócenia terminu na złożenie skargi;
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust 1 i ust 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. 1993 Nr 61, poz. 284; dalej: EKPCz) poprzez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia, którego wykonanie będzie stanowiło naruszenie prawa do sądu skarżącego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do niniejszego pisma dokumentów tj.:
1. odpisu pisma z dnia 14 lutego 2024 r. - zgłoszenia pełnomocnika:
2. odpisu ponaglenia na bezczynność z dnia 24 kwietnia 2024 r. wraz z dowodem nadania;
3. odpisu decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 25 września 2023 r. (SOX.6151.2767.2023.EM);
4. odpisu decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 1 października 2020 r. (SOX.6151.844.2020.KSB) na okoliczność ustalenia, że
a) nie doszło do zawinionego naruszenia terminu na skierowanie skargi od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 8 lutego 2024 DLWIIP0.4100.15469.2023/NP;
b) adwokat A. W.-O. nie była umocowana do reprezentowania skarżącego I. Z. w dniu wydania i doręczania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 8 lutego 2024 r. nr DL.WIIP0.4100.15469.2023/NP:
c) w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP w sprawie, której Wojewoda Warmińsko-Mazurski nadał numer sprawy SOX.6151.2767.2023.EM organy nie doręczały pism i decyzji adwokat A. W.-O.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że adwokat A. W.-O. była istotnie pełnomocnikiem skarżącego, jednak reprezentowała ona cudzoziemca w odrębnym postępowaniu, które zakończyło się wydaniem przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego decyzji w dniu 1 października 2020 r. (SO-X.6151.844.2020.KSB). W tamtym czasie Pan I. Z. był zatrudniony przez podmiot - którego adres był wskazany w 2020 r. jako adres do doręczeń, czyli ul. P. [...] [...] G.. Zakończenie postępowania pobytowego decyzją oznacza, że nawet pełnomocnik profesjonalny nie jest pełnomocnikiem w kolejnych postępowaniach pobytowych danego cudzoziemca. Nowe postępowanie o pobyt czasowy wymaga przedłożenia nowego pełnomocnictwa do nowego postępowania administracyjnego.
Ponadto w międzyczasie skarżący zmienił podmiot powierzający pracę. Tym samym adw. A. W.-O. nie była już jego pełnomocnikiem w nowym postępowaniu pobytowym. Nie otrzymała też żadnej korespondencji w tej sprawie z Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Adwokat A. W.-O. nie reprezentowała skarżącego w nowym postępowaniu o pobyt czasowy, wszczętym w dniu 2023 r. Takiej woli nie wykazał cudzoziemiec, który nie złożył wraz z nowym wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy pełnomocnictwa udzielonego adwokat A. W.-O..
Pisma w sprawie o numerze SO-X.6151.2767.2023.EM. w tym decyzja z dnia 25 września 2023 r. były doręczane przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego bezpośrednio cudzoziemcowi. O czym świadczy również fakt, że to cudzoziemiec sam złożył odwołanie. Dopiero za pośrednictwem nowego podmiotu powierzającego pracę, w dniu 12 lutego 2024 r. skarżący upoważnił adwokat A. W.-O
do reprezentowania go w nowym postępowaniu.
Skarżący nie zgodził się z tezą postawioną przez Sąd pierwszej instancji, że pełnomocnictwo udzielone 13 marca 2020 r. było ważne i właściwym było skierowanie decyzji organu II instancji na adres z tego pełnomocnictwa. Poza decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 8 lutego 2024 r. do adwokat A. W.-O. nie został skierowany żaden list ani pismo (zarówno przez organ I jak i II instancji) w nowym postępowaniu o pobyt czasowy.
Skarżący wskazał, że nawet w decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 25 września 2023 r. - wyraźnie zostało wskazane, że skarżący nie miał pełnomocnika, a decyzja została wysłana bezpośrednio do I. Z. na adres al. W [...], [...] O.. Podobnie, odwołanie (które notabene zostało dołączone do akt organu II instancji) zostało wysłane bezpośrednio przez cudzoziemca ze wskazaniem al. W. [...], V O. jako adres korespondencyjny.
W momencie wydawania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzji w dniu 8 lutego 2024 r. adwokat A. W.-O. nie była pełnomocnikiem I. Z. wbrew temu, że pełnomocnictwo udzielone jej w 2020 r. zostało dołączone do akt sprawy odwoławczej. Adwokat A. W. -O. we wcześniejszej sprawie pobytowej reprezentowała tego cudzoziemca. Wraz jednak z zakończeniem tego postępowania, przestała być pełnomocnikiem skarżącego. O czym świadczy również fakt, że w nowym postępowaniu pan Z. po zmianie pracodawcy, działa sam i bez pełnomocnika profesjonalnego
Skarżący podkreślił, że dopiero wraz z otrzymaniem w dniu 9 lipca 2024 r. informacji od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 czerwca 2024 r. adwokat A. W.-O. uzyskała wiedzę o istnieniu i wydaniu decyzji przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 8 lutego 2024 r. Podkreślił również, że nawet w odwołaniu sam cudzoziemiec wskazywał jako adres do doręczeń al. W. [...], [...] O., a zatem i on nie mógł wiedzieć, że decyzja w jego sprawie została wydana, skoro wskazał on inny adres do doręczeń. Dodać również trzeba, że adwokat A. W.-O. podjęła działania w sprawie na skutek prośby nowego pracodawcy cudzoziemca i faktu, że nie otrzymywał długo informacji z Urzędu.
Powyższe okoliczności oraz brak zawinienia w uchybieniu terminowi i otrzymaniu informacji o wydaniu decyzji z dnia 8 lutego 2024 r. dopiero w dniu 9 lipca 2024 r. potwierdza szereg czynności/okoliczności faktycznych podjętych w sprawie m.in. skierowanie 14 lutego 2024 r. do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego zgłoszenia do sprawy; czy skierowanie ponaglenia na bezczynność do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Gdyby strona miała wiedzę o tej decyzji - powyższe czynności nie byłyby podejmowane. Potwierdza to również, że adwokat A. W.-O. nie otrzymała w nowym postępowaniu pobytowym żadnej korespondencji od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, nawet decyzji odmawiającej pobytu przez organ I instancji. Cudzoziemiec sam prowadził to postępowanie i do niego na adres w O. została skierowana decyzja odmowna, od której złożył odwołanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania okreśI.ej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy zatem brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro bowiem art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione przez skarżącego. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący w postępowaniu wszczętym wnioskiem z dnia 13 czerwca 2023 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy działał osobiście. Pełnomocnictwo z 2020 r., na które powołuje się Sąd pierwszej instancji dotyczyło postępowania wszczętego w 2020 r., które zakończyło się wydaniem przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego decyzji w dniu 1 października 2020 r. Nie można przyjąć, że pełnomocnictwo udzielone 13 marca 2020 r. było ważne i właściwym było skierowanie decyzji organu II instancji na adres z tego pełnomocnictwa. Z akt administracyjnych nie wynika aby do wniosku złożonego w roku 2023 zostało udzielone pełnomocnictwo. Świadczy, o tym również fakt, że decyzja organu I instancji z dnia 25 września 2023 r. została doręczona skarżącemu na adres wskazany we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz to, że skarżący osobiście złożył odwołanie. Z kolei, decyzja organu II instancji z dnia 8 lutego 2024 r. została skierowana na adres wskazany w pełnomocnictwie z 2020 r., pomimo że we wniosku o udzielenie pozwolenia na pobyt czasowy oraz odwołaniu skarżący wskazywał inny adres, w O. i działał osobiście. Nadto z potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 8 lutego 2024 r. nie wynika aby odebrała ją adw. A. W.-O.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis "A. L.".
Zatem stwierdzić trzeba, że adw. A. W.-O. reprezentowała skarżącego w odrębnym postępowaniu, które zakończyło się wydaniem przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego decyzji w dniu 1 października 2020 r. a nie w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 8 lutego 2024 r., o czym świadczy również załączone do akt administracyjnych pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adw. A. W.-O. i adw. I.B. w dniu 12 lutego 2024 r. oraz pismo, z którego wynika, że zgłoszenie się pełnomocników do sprawy nastąpiło w dniu 14 lutego 2024 r. Doręczenie decyzji II instancji na adres wskazany w pełnomocnictwie z 2020 r. nie może świadczyć o winie skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
W świetle wskazanych okoliczności, pełnomocnik należycie uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazują na to również czynności podejmowane przez pełnomocnika oraz załączone do zażalenia dokumenty, tj. zgłoszenie się pełnomocnika do sprawy, czy skierowanie ponaglenia na bezczynność do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2, orzekł jak w sentencji.