II OZ 211/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie wspólnoty mieszkaniowej na postanowienie WSA odrzucające skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie zarządcy do udzielania pełnomocnictw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę wspólnoty mieszkaniowej na decyzję SKO dotyczącą warunków zabudowy, ponieważ pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych skargi, w szczególności nie przedłożył dokumentów potwierdzających umocowanie zarządcy do udzielania pełnomocnictw. Wspólnota wniosła zażalenie, zarzucając m.in. nieprawidłowe wezwanie do uzupełnienia braków i błędną interpretację przepisów ustawy o własności lokali. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że zarządca powierzony na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali nie ma automatycznego umocowania do udzielania pełnomocnictw procesowych bez stosownego upoważnienia w umowie lub uchwale.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odrzuciło skargę wspólnoty na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie dotyczącą ustalenia warunków zabudowy. Sąd I instancji odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnik skarżącej nie usunął w wyznaczonym terminie braków formalnych, w tym nie przedłożył dokumentów wykazujących umocowanie do udzielania pełnomocnictw i określających sposób reprezentacji strony skarżącej. Pełnomocnik wspólnoty zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów proceduralnych i Konstytucji RP, twierdząc, że wezwanie do uzupełnienia braków było niepełne, a zarządca ustanowiony na podstawie ustawy o własności lokali ma umocowanie do udzielania pełnomocnictw bezpośrednio z ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zarządca powierzony na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali nie jest umocowany do reprezentowania wspólnoty przed sądem, jeśli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem, które musi wynikać z umowy o zarząd lub uchwały właścicieli. Samo powołanie zarządcy nie jest wystarczające do udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Sąd uznał wezwanie WSA za precyzyjne i odrzucenie skargi za zasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarządca powierzony na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali nie jest umocowany do reprezentowania wspólnoty przed sądem, jeżeli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem, które musi wynikać z umowy o powierzeniu zarządu lub uchwały właścicieli lokali.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA, które rozróżnia pojęcie 'zarządu' od 'zarządcy' i podkreśla, że zarządca jako podmiot zewnętrzny wymaga osobnego umocowania do występowania w sądzie, które nie wynika automatycznie z ustawy o własności lokali.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 49 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PrUSA art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
WłLokU art. 18 § 1
Ustawa o własności lokali
Określa sposób powierzenia zarządu nieruchomością wspólną zarządcy.
WłLokU art. 21 § 1 i 2
Ustawa o własności lokali
Zarząd kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz.
WłLokU art. 24
Ustawa o własności lokali
WłLokU art. 29
Ustawa o własności lokali
WłLokU art. 30
Ustawa o własności lokali
WłLokU art. 32
Ustawa o własności lokali
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut braku umocowania zarządcy do udzielania pełnomocnictw procesowych bez dodatkowego upoważnienia, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było precyzyjne i nie budziło wątpliwości.
Odrzucone argumenty
Zarzut niepełnego sformułowania wezwania do usunięcia braków formalnych. Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi pomimo nieprawidłowego wezwania. Zarzut, że zarządca ustanowiony w trybie art. 18 ust. 1 WłLokU ma umocowanie do dokonywania czynności procesowych wynikające bezpośrednio z ustawy. Zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP przez odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania.
Godne uwagi sformułowania
zarządca, jako podmiot zewnętrzny, wymaga osobnego umocowania do występowania w sądzie. Bez takiego pełnomocnictwa zarząd nie może także upełnomocnić żadnej innej osoby do występowania w sądzie w imieniu wspólnoty.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania przez zarządcę wspólnoty mieszkaniowej odrębnego pełnomocnictwa do reprezentowania wspólnoty przed sądem, nawet jeśli zarząd został powierzony na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zarządca jest podmiotem zewnętrznym, a nie samym organem wspólnoty (np. zarządem wybieranym spośród członków wspólnoty).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii reprezentacji wspólnot mieszkaniowych przed sądami, co jest częstym problemem praktycznym dla zarządców i mieszkańców.
“Czy zarządca wspólnoty może reprezentować ją w sądzie? Kluczowe orzeczenie NSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 211/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-04-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Sygn. powiązane II SA/Kr 1289/22 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2023-01-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1289/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2022 r., znak: SKO.ZP/415/344/2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1289/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Krakowie (dalej "Wspólnota") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej "SKO") z dnia 31 sierpnia 2022 r., w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 23 listopada 2022 r. Referendarz Sądowy wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: 1. nadesłanie ostatniej (piątej) strony skargi oraz podpisanie skargi, 2. uwierzytelnienie złożonych przy skardze odpisów skargi, które zawierają podpis ksero, 3. przedłożenie dokumentów (odpisy aktów notarialnych lub uchwały wspólnoty zaprotokołowanej przez notariusza, w których określono sposób zarządu nieruchomością wspólną i powierzono zarząd określonej osobie fizycznej lub prawnej, ew. uchwała Wspólnoty o udzieleniu pełnomocnictwa wraz z listą obecności, uchwała o wyborze członków zarządu wraz z lista obecności) wykazujących umocowanie do udzielania pełnomocnictw i określających sposób reprezentacji strony skarżącej – Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Krakowie. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej dnia 28 grudnia 2022 r. W tym samym dniu, 28 grudnia 2022 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik nadesłał do sądu jeden podpisany egzemplarz skargi; 9 egzemplarzy poświadczonych za zgodność z oryginałem uchwały ww. Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 19 stycznia 2021 r. o powołaniu M. M. na zarządcę Wspólnoty; 9 egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem, 9 odpisów pisma z dnia 28 grudnia 2022 r. poświadczonych za zgodność z oryginałem. Nie przedłożono dokumentów wykazujących umocowanie do udzielenia pełnomocnictw i określających sposób reprezentacji strony skarżącej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej w skrócie - p.p.s.a.) odrzucił wniesioną skargę. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła zażalenie, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie: 1. art. 49 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako "PrUSA") oraz art. 45 Konstytucji RP przez niepełne sformułowanie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi; 2. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi pomimo nieprawidłowego wezwania do usunięcia jej braków formalnych; 3. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 1 i 2 w zw. z art. 33 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. (dalej: WłLokU) poprzez pominięcie okoliczności, iż zarządca ustanowiony w trybie art. 18 ust. 1 WłLokU ma umocowanie do dokonywania w imieniu wspólnoty czynności materialnych i procesowych wynikające bezpośrednio z ustawy; 4. art. 45 Konstytucji RP przez odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania, co pozbawia stronę prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, zatem stwierdzenie przez sąd, że skarga posiada braki formalne i nie zostały one pomimo wcześniejszego wezwania uzupełnione przez wnoszącą skargę w przewidzianym do tego terminie obliguje sąd do odrzucenia takiej skargi w oparciu o ww. przepis. W niniejszej sprawie zasadnicze zarzuty strony sprowadzają się do dwóch kwestii. Pierwsza z nich dotyczy niejasnego wezwania, natomiast druga dotyczy złożonych w sprawie dokumentów (uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 19 stycznia 2021 r.), z których zdaniem pełnomocnika można wywnioskować że M. M. był uprawniony do udzielania pełnomocnictw i reprezentowania wspólnoty przed sądem. Odnosząc się do pierwszej kwestii należy przypomnieć, że WSA w Krakowie wezwał pełnomocnika skarżącej m.in. o przedłożenie dokumentów (odpisy aktów notarialnych lub uchwały wspólnoty zaprotokołowanej przez notariusza, w których określono sposób zarządu nieruchomością wspólną i powierzono zarząd określonej osobie fizycznej lub prawnej, ew. uchwała Wspólnoty o udzieleniu pełnomocnictwa wraz z listą obecności, uchwała o wyborze członków zarządu wraz z lista obecności) wykazujących umocowanie do udzielania pełnomocnictw i określających sposób reprezentacji strony skarżącej – Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Wezwanie to jest precyzyjne i nie stwarza wątpliwości interpretacyjnych. W ocenie Sądu z dokumentów jakie winien nadesłać pełnomocnik powinno jasno wynikać kto jest uprawniony do udzielania pełnomocnictw. Wykluczona jest natomiast sytuacja, w której sąd miałby taką informację wyinterpretować. Tymczasem pełnomocnik w złożonym zażaleniu podnosi, że umocowanie do dokonywania w imieniu Wspólnoty czynności materialnych i procesowych wynika bezpośrednio z ustawy, a zatem zarządca w osobie M. M. był uprawniony do podpisania pełnomocnictwa dla pełnomocnika działającego w niniejszej sprawie, gdzie fakt powołania go na zarządcę został wykazany uchwałą z dnia 19 stycznia 2021 r. przedłożoną w ramach uzupełnienia braków skargi. Sąd I instancji odrzucając skargę w tej sprawie zasadnie powołał się na stanowisko orzecznicze utrwalone w postanowieniu NSA z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 949/14 i innych wskazanych w jego uzasadnieniu orzeczeniach. W powyższym postanowieniu wyjaśniono, że ustawa o własności lokali wyraźnie rozróżnia "zarząd" od "zarządcy", któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono w sposób określony w art. 18 ust. 1 (np. art. 24, 29, 30, 32 WłLokU)". Zgodnie natomiast z treścią art. 21 ust.1 i 2 WłLokU zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz. Gdy zarząd nieruchomością wspólną zostanie powierzony zarządcy, to nie może on reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed sądem, jeżeli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem albo też stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie o określeniu zarządu bądź uchwale o zmianie tej umowy. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 maja 2014 r. wskazano następnie, że "Należy jednak podkreślić, że zarząd samodzielnie działa w sprawach mieszczących się w zakresie zwykłego zarządu, ewentualnie występuje w imieniu wspólnoty mieszkaniowej w sądzie w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu, jeżeli wynika to z upoważnienia ustawowego. W pozostałych sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebuje on zgody właścicieli lokali wyrażonej w uchwale, a do wytoczenia powództwa w takich sprawach potrzebuje pełnomocnictwa wyrażonego w uchwale właścicieli lokali. Bez takiego pełnomocnictwa zarząd nie może także upełnomocnić żadnej innej osoby do występowania w sądzie w imieniu wspólnoty. Panuje zgoda co do tego, że wybrany przez właścicieli lokali zarząd jest w tym zakresie umocowany ustawowo, to zarządca, jako podmiot zewnętrzny (odrębny od wspólnoty mieszkaniowej), wymaga osobnego umocowania do występowania w sądzie. Umocowanie takie może ewentualnie stanowić element umowy o powierzeniu mu zarządu nieruchomością wspólną." Stanowisko powyższe Sąd oceniający niniejszą sprawę przyjmuje jako prawidłowe, a zatem uznaje, że zarzuty przedstawione w zażaleniu są niezasadne. Mając na uwadze powyższą argumentację, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI