II OZ 207/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie stowarzyszenia na postanowienie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu.
Stowarzyszenie ubiegało się o prawo pomocy w postępowaniu administracyjnym, jednak jego wniosek został pozostawiony bez rozpoznania przez WSA z powodu niezłożenia go na wymaganym formularzu. Stowarzyszenie złożyło zażalenie, argumentując, że jako organizacja pożytku publicznego powinno być zwolnione z kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że przepisy P.p.s.a. nie przewidują takiego zwolnienia dla OPP, a wniosek o prawo pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu.
Sprawa dotyczy zażalenia Stowarzyszenia '[...]' na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stowarzyszenie domagało się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. WSA wezwał stowarzyszenie do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, czego stowarzyszenie nie uczyniło, w związku z czym wniosek został pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 257 P.p.s.a. Stowarzyszenie w zażaleniu podniosło argumenty oparte na ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz Konwencji z Aarhus, twierdząc, że powinno być zwolnione z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wyjaśnił, że prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, wymaga złożenia wniosku na urzędowym formularzu zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. NSA podkreślił, że przepisy P.p.s.a. nie przewidują zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych z mocy ustawy, a art. 239 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog podmiotów zwolnionych. Sąd wskazał również, że choć art. 240 P.p.s.a. dopuszcza zwolnienie organizacji społecznych w drodze rozporządzenia, takie rozporządzenie nie zostało wydane. Wobec tego, zwolnienie mogło nastąpić jedynie na zasadach ogólnych, po złożeniu prawidłowego wniosku. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo zastosował art. 257 P.p.s.a. i pozostawił wniosek bez rozpoznania. Sąd zaznaczył, że postanowienie WSA powinno być wydane w formie zarządzenia, ale ta wadliwość nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja pożytku publicznego nie jest automatycznie zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na mocy ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, jeśli przepisy P.p.s.a. nie przewidują takiego zwolnienia. Konwencja z Aarhus również nie stanowi podstawy do takiego zwolnienia w tym kontekście.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 24a ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie przewiduje zwolnienie tylko wtedy, gdy przepisy odrębne (w tym P.p.s.a.) takie zwolnienie przewidują. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera takiego przepisu, a art. 239 P.p.s.a. wymienia zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z mocy ustawy. Brak jest również odpowiedniego rozporządzenia wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 252 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu.
P.p.s.a. art. 257
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 239
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z mocy ustawy od kosztów sądowych, nie wymieniając organizacji pożytku publicznego.
P.p.s.a. art. 240
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przewiduje możliwość zwolnienia organizacji społecznych od wpisu w drodze rozporządzenia, jednak takie rozporządzenie nie zostało wydane.
u.d.p.p.i.w. art. 24 a
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Zwalnia organizacje pożytku publicznego od kosztów sądowych tylko wtedy, gdy przepisy odrębne przewidują takie zwolnienie.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
P.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
P.p.s.a. art. 49 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wskazuje, że orzeczenie powinno być wydane w formie zarządzenia, a nie postanowienia, gdy pozostawia się wniosek bez rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu. Niezłożenie wniosku na formularzu lub nieuzupełnienie braków skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Przepisy P.p.s.a. nie przewidują zwolnienia organizacji pożytku publicznego z kosztów sądowych z mocy ustawy. Konwencja z Aarhus nie stanowi podstawy do zwolnienia z kosztów sądowych w tym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego powinno być zwolnione z kosztów sądowych na mocy art. 24a ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Przepis art. 239 P.p.s.a. jest niesprawiedliwy, ponieważ pomija organizacje pożytku publicznego. Niezłożenie wniosku na formularzu nie powinno prowadzić do jego pozostawienia bez rozpoznania w przypadku organizacji pożytku publicznego.
Godne uwagi sformułowania
wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania zwolnienie takie przysługuje organizacjom pożytku publicznego tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienie przewidują przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych przepis art. 239 P.p.s.a., który określa zamknięty katalog uprawnionych do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego z mocy ustawy, nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych.
Skład orzekający
Ludwik Żukowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz braku automatycznego zwolnienia dla organizacji pożytku publicznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku złożenia wniosku na formularzu i argumentacji opartej na statusie OPP. Nie dotyczy ogólnych zasad przyznawania prawa pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące prawa pomocy i formalnych wymogów wniosków, co jest istotne dla praktyków. Brak tu jednak nietypowych faktów czy przełomowej wykładni.
“Prawo pomocy w sądzie: czy status organizacji pożytku publicznego zwalnia z formalności?”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 207/08 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2008-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-02-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ludwik Żukowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane IV SA/Wa 2433/07 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-07-31 II OZ 551/08 - Postanowienie NSA z 2008-06-03 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 252 par. 2, art. 257, art. 240, art. 246 par. 2, ar. 156 par. 1, art. 166, art. 184, art. 197 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2003 nr 96 poz 873 art. 24 a Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludwik Żukowski, , , po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2433/07 pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Uzasadnienie W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia skarżące Stowarzyszenie "[...]" wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2007 r. skarżące Stowarzyszenie wezwane zostało do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wobec nie złożenia przez Stowarzyszenie stosownego formularza w zakreślonym terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2433/07 działając na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Na powyższe postanowienie, w dniu 18 lutego 2008 r. Stowarzyszenie "[...]" złożyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie. W treści zażalenia wskazało, że Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego i w świetle przepisu art. 24 a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U. Nr 96, poz. 873) oraz przepisu art. 9 sporządzonej w Aarhus Konwencji z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706), powinno być zwolnione od kosztów sądowych. Ponadto Stowarzyszenie podniosło, że w oparciu o przepis art. 239 P.p.s.a. powinno znajdować się w katalogu podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych z mocy ustawy. Skarżące stowarzyszenie wskazało, że przepis art. 239 P.p.s.a. w sposób niesprawiedliwy pomija organizacje pożytku publicznego, pozbawiając je prawa do zwolnienia od opłat sądowych, a ponadto, iż jest niezgodny z Konstytucją RP, postanowieniami Konwencji z Aarhus i ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżące Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór ten określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Stosownie do art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W sprawie niniejszej należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosował powyższy przepis prawidłowo. Pomimo bowiem, że skarżące Stowarzyszenie "[...]" zostało wezwane do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, żądanego formularza wniosku nie złożyło. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, jakoby Stowarzyszenie "[...]", jako organizacja pożytku publicznego, było zwolnione od kosztów sądowych na mocy art. 24 a ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W myśl bowiem powołanego przepisu zwolnienie takie przysługuje organizacjom pożytku publicznego tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienie przewidują. Natomiast przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych. Przepis art. 239 P.p.s.a., który określa zamknięty katalog uprawnionych do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego z mocy ustawy, nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych. Wprawdzie przepis art. 240 P.p.s.a. przewiduje możliwość zwolnienia, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, organizacji społecznych z obowiązku uiszczenia wpisu w sprawach związanych z działalnością naukową, oświatową, kulturalną, dobroczynną oraz z zakresu pomocy i opieki społecznej, jednak dotychczas rozporządzenie takie nie zostało wydane. W tej sytuacji zwolnienie Stowarzyszenia "[...]" od kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie na zasadach ogólnych, tj. po złożeniu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w przypadku, gdy spełni warunki określone w art. 246 § 2 P.p.s.a. Wobec tego, w świetle powołanych przepisów oraz okoliczności sprawy, zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania nie narusza prawa. Na marginesie należy wskazać, że zaskarżone orzeczenie stosownie do dyspozycji art. 257 w zw. z art. 49 § 2 P.p.s.a. powinno być wydane w formie zarządzenia, a nie postanowienia. Powyższa wadliwość pozostaje jednak bez wpływu na samą treść orzeczenia, jak i w warunkach niniejszej sprawy wobec jego wydania przez sędziego, a nie referendarza, na dalszy tryb zaskarżenia orzeczenia. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI