II OZ 207/06

II OZ 207/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Kombatanci
Sygn. powiązane
II SA/Gd 420/05 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-06-28
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
II OZ 207 / 06 P O S T A N O W I E N I E Dnia 7 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2006 r. sygn. akt. II S.A./Gd 420/05 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2005 r. sygn. akt. II S.A./Gd 420/05 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2005 r. sygn. akt. II S.A./Gd 420/05 w sprawie ze skargi C. A. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 kwietnia 2005r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
U z a s a d n i e n i e.
Postanowieniem z dniu 6 grudnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącej o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 28 czerwca 2005r. Pełnomocnik skarżącej adwokat M. M. złożył zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, przy czym wnosząc zażalenie adwokat nie uiścił stałej opłaty sądowej w wysokości 100,00 złotych zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2006 r. na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. odrzucił wniesione przez pełnomocnika będącego adwokatem zażalenie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła C. A. R.. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej adw. M. M. na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 4) wywołaną naruszeniem przepisu postępowania tj. art. 18 § l pkt 6 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia o odrzuceniu skargi przez Sędziego wyłączonego od rozpoznania sprawy z mocy ustawy, bowiem ten sam Sędzia wydał w dniu 6 grudnia 2005r. postanowienie o oddaleniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z dnia 28 czerwca 2005 r. wraz z uzasadnieniem.
2. naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie poprzez uznanie, iż sprawa niniejsza jest sprawą z zakresu kombatantów, o której mowa w §2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 221 poz. 2193) podczas gdy sprawa niniejsza nie ma charakteru sprawy z zakresu kombatantów, skarżąca nie jest kombatantką, ani osobą zrównaną z kombatantką (art. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 2002r. Nr 42 poz. 371 z późn. zm.) lecz jest ofiarą represji wojennych dochodzącą w oparciu o tą ustawę świadczeń uzupełniających świadczenia emerytalne oraz pomocy i opieki społecznej i w konsekwencji niezastosowanie przez Sąd art. 239 pkt 1 lit.a oraz e. p.p.s.a., który zwalnia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych stronę skarżącą.
Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca na podstawie art.185 w związku z art. 193 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Za chybiony uznać należy zarzut nieważności postępowania, spowodowany w ocenie strony skarżącej naruszeniem przepisu postępowania tj. art. 18 § l pkt 6 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia o odrzuceniu zażalenia przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego.
Stosownie do art. 18 § l pkt 6 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jako też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Na pytanie, czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w drodze złożenia skargi kasacyjnej, czy też zażalenia jest wyłączony od orzekania w sprawie badania dopuszczalności o jakiej mowa w art. 178 p.p.s.a. tejże skargi bądź zażalenia należy dać odpowiedź negatywną i to z kilku powodów.
Po pierwsze, nie istnieje w omawianym przypadku tożsamość sprawy. Przedmiotem postępowania pierwszoinstancyjnego jest sprawa sądowoadministracyjna w rozumieniu art. 1 p.p.s.a., a więc "sprawa" w znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast przedmiotem postępowania prowadzonego w granicach zakreślonych art. 178 jest dopuszczalność środka zaskarżenia, jakim w niniejszej sprawie jest zażalenie, a więc określone zagadnienie procesowe. Przedmiotem badania prowadzonego w tym trybie nie jest orzeczenie kończące postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lecz złożony środek zaskarżenia.
Po drugie, przyjęcie, że w obu tych postępowaniach mamy do czynienia z tożsamością sprawy prowadziłoby do wniosku, że mamy w tym wypadku do czynienia z trójinstancyjnością postępowania. Wszak postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w sytuacjach przewidzianych w ustawie, mogą być zaskarżone w drodze zażalenia, które podlega badaniu w trybie wskazanym w art. 178 p.p.s.a., a to z kolei orzeczenie sądu wydane w tym trybie jest zaskarżalne w drodze zażalenia.
Po trzecie wreszcie, za takim stanowiskiem przemawiają względy wykładni systemowej. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. stanowi o wyłączeniu sędziego "w sprawach". Natomiast w art. 18 § 3 - będącym lex specialis w stosunku do unormowania zawartego w § 1 - stwierdza się, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że sędzia taki jest wyłączony od orzekania niezależnie od tego, czy przedmiotem działania sądu jest badanie wstępne (art. 280), badanie dopuszczalności wznowienia (art. 281), czy ponowne rozpoznanie sprawy (art. 282). Gdyby ustawodawca chciał, aby sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego zażaleniem, nie mógł orzekać co do tegoż zażalenia, bez względu na to, co stanowi przedmiot orzekania, to by użyto regulacji prawnej zawartej w § 3.
Również w uchwale składu 7 sędziów Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 23 maja 2005 r. (sygn. akt IOPS 3/05 opubl. 2005/6/110) wyraził pogląd iż sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od badania w trybie art. 178 tej ustawy, czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną. Powyższa uchwała dotyczy wprawdzie oceny wymogów formalnych skargi kasacyjnej, ale co winno być oczywiste są to zagadnienia odnoszące się też do dopuszczalności wniesienia zażalenia.
Kolejny zarzut przedstawiony w zażaleniu także nie jest trafny. Przedmiot sprawy określiła sama skarżąca występując z określonym roszczeniem do organu.
Strona skarżąca podkreśliła we wniesionym zażaleniu, iż jest ofiarą represji wojennych dochodzącą w oparciu o ustawę z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 2002r. Nr 42 poz. 371 z późn. zm.) określonych świadczeń uzupełniających świadczenia emerytalne oraz pomocy i opieki społecznej. Tym samym skarżąca wyraźnie wskazała, że źródłem jej roszczeń są uprawnienia w jej ocenie przypisane na jej rzecz ustawą o kombatantach. Zważywszy na powyższe, skarżąca nie może jednocześnie stwierdzać, iż sprawa niniejsza "nie ma charakteru sprawy z zakresu kombatantów". W tej też sytuacji nie można przyjąć, aby roszczenia skarżącej mieściły się w dyspozycji przepisu art. 239 pkt 1 lit.a oraz e p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za bezzasadne i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.