II OZ 2056/25

II OZ 2056/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61, 184, 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Wspólnoty Mieszkaniowej X w [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej Y w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1835/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skarg Wspólnoty Mieszkaniowej X w [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej Y w [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenia.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1835/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej X w [...] i Wspólnocie Mieszkaniowej Y w [...] wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 lutego 2025 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki i udzieleniu pozwolenia na budowę dla [...] sp. z o.o., obejmującego budynek mieszkalny wielorodzinny z częścią usługową, garażem podziemnym oraz infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w [...], dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]z obrębu [...]w [...].
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że ww. Wspólnoty złożyły skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 czerwca 2025 r., nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołań strony skarżącej od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 14 lutego 2025 r. W skardze skarżące Wspólnoty wniosły o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy. Uzasadniając swoje wnioski Wspólnoty podały m.in, że samo przystąpienie do wykonywania decyzji o pozwoleniu na budowę stwarza zagrożenie wystąpienia katastrofy budowlanej o skutkach nieodwracalnych dla budynków przy ul. [...] [...] i [...]. Strona skarżąca zwróciła uwagę, że z dokumentacji projektowanej inwestycji wynika, że rozpocznie się ona od wykonania 10 metrowego wykopu. Powołując się na opinię sporządzoną przez prof. T. G. z Instytutu [...] Wspólnota wskazała, że podjęcie działań budowlanych może być niebezpieczne albo co najmniej nieprzewidywalne.
Uzasadniając odmowę uwzględnienia powyższych wniosków Sąd podniósł, że przedmiotem wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie była decyzja organu pierwszej instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, zaś przedmiotem skargi do sądu administracyjnego była decyzja Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Dlatego też, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi tożsamość przedmiotowa o której mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego jest rozstrzygnięciem sprawy o charakterze niemerytorycznym, gdyż organ odwoławczy nie formułuje żadnego prawa, ani obowiązku. Jest to więc wyłącznie rozstrzygnięcie natury procesowej, które podległoby w następstwie uzyskania przymiotu ostateczności, wykonalności. W konsekwencji powyższego skoro decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego nie wywołuje konsekwencji materialnoprawnych, nie może podlegać ona wstrzymaniu wykonania, jak i nie może podlegać w związku z tym wstrzymaniu decyzja o pozwoleniu na budowę. Nie jest skuteczne odwołanie we wniosku przez stronę skarżącą do skutków udzielonego pozwolenia na budowę, które aktualnie nie jest przedmiotem oceny w związku z jej skargami na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Istotne jest to, że umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło z tej przyczyny, że Wspólnotom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ww. pozwolenia na budowę. Argumenty strony skarżącej dotyczące ewentualnych skutków decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc decyzji, która nie została podjęta w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy co zaskarżona decyzja, nie mogły zostać wzięte pod uwagę przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Stąd też w ocenie Sądu nie było możliwe orzeczenie zgodnie z wnioskami skarżących Wspólnot.
Zażaleniami Wspólnota Mieszkaniowa X w [...] i Wspólnota Mieszkaniowa Y w [...] zaskarżyły powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że objęta wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 lutego 2025 r. nie jest wydana w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy której dotyczą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w połączonej sprawie VII SA/Wa 1835/25, a przez to odmowę wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 14 lutego 2025 r. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o orzeczenie o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 lutego 2025 r. lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na zażalenia [...] sp. z o.o. w [...] wniosła o ich oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki.
W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji opierając się o uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, że uwzględnienie wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania ww. decyzji nie było możliwe z uwagi na fakt, że decyzja ta nie mieści się w granicach sprawy dotyczącej zaskarżonego rozstrzygnięcia o charakterze procesowym. W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono, że cyt. "Nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – sąd nie może uchylić tego aktu. Czyli rozpoznając i uwzględniając skargę na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, co umożliwi rozpoznanie odwołania przez organ drugiej instancji, nie może jednak uchylić decyzji organu pierwszej instancji, a to oznacza, że nie może również wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska tj. dopuszczenie do wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji powodowałoby, że w przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych postanowień, nadal pozostawałoby w obrocie postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji". Wprawdzie cyt. uchwała dotyczyła wprost innego rodzaju rozstrzygnięć niż zaskarżone w niniejszej sprawie, niemniej z uwagi na formalny charakter decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego należy przyjąć, że wyrażone w niej stanowisko w pełni koresponduje z okolicznościami faktycznymi i prawnymi niniejszej sprawy. Po podjęciu uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2023 r. sygn. akt II GPS 2/22 w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że w ramach postępowania ze skargi na decyzję organu odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się bowiem w granicach rozpoznawanej sprawy, która dotyczy wyłącznie kwestii procesowych, a nie materialnoprawnych (zob. postanowienia NSA: z 2.07.2024 r., II OZ 317/24 i II OZ 318/24; z 28.08.2024 r., II OZ 420/24). Stanowisko to podziela również Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenia.