II OZ 2044/25

II OZ 2044/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Po 652/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2025-09-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 220 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 652/25 odrzucające skargę M. T. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2025 r., nr WOA.7722.64.2025.MT w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 652/25, odrzucił skargę M. T. (skarżący) na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 5 czerwca 2025 r., nr WOA.7722.64.2025.MT oraz zwrócił skarżącemu uiszczony w kwocie 100 zł wpis sądowy od skargi.
Sąd podał, że skarżący wniósł skargę na ww. postanowienie WINB, którego przedmiotem rozstrzygnięcia było nałożenie na skarżącego grzywny w kwocie 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki urządzenia budowlanego. Przy wnoszeniu skargi został uiszczony wpis w kwocie 100 zł. W związku z tym, że skarga podlegała opłacie wpisem stosunkowym, liczonym od wartości przedmiotu zaskarżenia, skarżący został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 lipca 2025 r. do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2021 r. poz. 535), w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia, wraz z pismem przewodnim zawierającym pouczenie o zażaleniu został doręczony skarżącemu w dniu 25 lipca 2025 r. W wyniku sprawdzenia stanu wpłat w Oddziale Finansowo-Budżetowym WSA w Poznaniu ustalono, że poza kwotą 100 zł uiszczoną 27 czerwca 2025 r., zarejestrowaną jako BP 2921, ustalono na dzień 19 sierpnia 2025 r., że inna wpłata nie wpłynęła na rachunek sądowy. Z tych względów Sąd, powołując się na dyspozycję art. 219 § 1, art. 220 § 1 i § 3, art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę oraz zwrócił uiszczony wpis sądowy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, podnosząc, że uchybienie terminu do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego w kwocie 300 zł nastąpiło bez jego winy. W pouczeniu zawartym w zaskarżonym postanowieniu WINB z dnia 5 czerwca 2025 r. wskazano, że wpis od skargi ma charakter stały i wynosi 100 zł. Informacja ta została podana jednoznacznie, co wprowadziło skarżącego w przekonanie, że dokonana wpłata w tej wysokości była wystarczająca. W ocenie skarżącego, nieznajomość prawa nie powinna szkodzić stronie, zwłaszcza gdy błędne pouczenie pochodzi od organu administracji publicznej. Skarżący stwierdził także, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 lipca 2025 r., wzywające do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego w kwocie 300 zł, nie zostało mu doręczone w sposób prawidłowy. Przesyłka zawierająca to wezwanie została doręczona prawdopodobnie pracownikowi spółki A. S.A. w G., której adres siedziby jest tożsamy z miejscem, które skarżący wskazał w skardze, gdzie czasami przebywa i zamieszkuje. Osoba ta nie była uprawniona do odbioru korespondencji adresowanej do skarżącego i nie przekazała mu tej przesyłki. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 73 p.p.s.a. doręczenie pisma osobie nieuprawnionej nie wywołuje skutku doręczenia, a tym samym nie rozpoczyna biegu termin procesowy.
Zarządzeniem z dnia 22 października 2025 r. (ponowionym zarządzeniem z dnia 20 listopada 2025 r.) asesor sądowy WSA w Poznaniu (sprawozdawca) zwrócił się do Poczty Polskiej o niezwłoczne wyjaśnienie okoliczności doręczenia poleconej przesyłki pocztowej nr [...], adresowanej do M. T. (na adres: M. T., ul. [...] [...], [...]), doręczonej (wydanej o godz. 14:24) w placówce pocztowej [...] w dniu 25.07.2025 r. F. T. jako pełnomocnikowi pocztowemu adresata, uprzednio awizowanej według systemu eMonitoring Poczty Polskiej w dniu 24.07.2025 r. (o godz. 10:05). W odpowiedzi na powyższe Poczta Polska poinformowała w piśmie z dnia 12 listopada 2025 r. (18 listopada 2025 r. - wpływ do Sądu), że przesyłka pocztowa o numerze [...] została awizowana w dniu 24 lipca 2025 r. w Filii Urzędu Pocztowego [...] z adnotacją: Adresat nieobecny. Zawiadomienie o konieczności odebrania przesyłki listonosz Urzędu Pocztowego [...] pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W dniu 25 lipca 2025 r. wskazana przesyłka została wydana F. T. - pełnomocnikowi adresata, na podstawie pełnomocnictwa pocztowego o nr 7/2025 z dnia 27 czerwca 2025 r. W załączeniu przekazano kopię ww. pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne).
W niniejszej sprawie skarżący nie jest zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie został zwolniony z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu.
Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 652/25, skarżący został wezwany do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi na postanowienie WINB w kwocie 300 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis przedmiotowego zarządzenia został doręczony w dniu 25 lipca 2025 r. Odbiór przesyłki kwitował F. T. - pełnomocnik pocztowy.
Skarżący kwestionuje skuteczność tego doręczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może on tego jednakże skutecznie uczynić.
Przedmiotowe wezwanie zostało skierowane na adres skarżącego podany w skardze. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, który jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i z którym wiąże się domniemanie doręczenia przesyłki przez skarżącego wynika, że przesyłka została odebrana przez F. T. jako pełnomocnika pocztowego. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2025 poz. 366) przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być wydana ze skutkiem doręczenia m.in. przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na postawie pełnomocnictwa pocztowego. Z doręczeniem korespondencji pełnomocnikowi pocztowemu wiąże się domniemanie, że adresat przesyłkę otrzymał, co oznacza prawne uznanie, że w dniu tego odbioru powziął on informację o tym fakcie, niezależnie od tego kiedy fizycznie została mu ona przekazana, jak też czy adresat zapoznał się z treścią tak doręczonego pisma (zob. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2314/20; postanowienia NSA z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt III FZ 191/21; z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 353/17). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesłana przez Pocztę Polską S.A. przy piśmie z dnia 12 listopada 2025 r. kserokopia pełnomocnictwa pocztowego z dnia 27 czerwca 2025 r., nr 7/2025 r., nie budzi wątpliwości. M. T. udzielił pełnomocnictwa pocztowego F. T. do odbioru od 27 czerwca 2025 r. do odwołania, przesyłek rejestrowanych nadesłanych pod adresem: A. S.A. ul. ., [...], jak również przesyłek rejestrowanych nadesłanych pod adresem: M. T. ul. [...], [...].
W tej sytuacji brak jest podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego co do tego, że przedmiotowe wezwanie do usunięcia braku fiskalnego skargi nie zostało mu skutecznie doręczone. Uznać należy, że z dniem doręczenia korespondencji pełnomocnikowi pocztowemu rozpoczął bieg termin do uzupełnienia braku skargi. Skoro brak fiskalny skargi, w zakreślonym terminie, nie został usunięty, to prawidłowo Sąd Wojewódzki odrzucił skargę (art. 220 § 3 p.p.s.a.) i zwrócił skarżącemu uiszczony (jedynie w części) wpis sądowy od skargi (choć podstawę prawną zwrotu powinien stanowić art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a nie 225 p.p.s.a.). Kwestia z jakich przyczyn korespondencja nie została przez pełnomocnika pocztowego przekazana adresatowi pozostaje poza sferą rozważań w tym postępowaniu. Może być jedynie, o ile zostanie to przez stronę podane, analizowana na etapie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. W odniesieniu do argumentacji podniesionej w zażaleniu wyjaśnić także należy, że nawet jeśli organ administracji w swoim postanowieniu błędnie pouczył stronę co do charakteru wpisu sądowego, to pozostaje to bez wpływu na zasadność wydania przez Przewodniczącego Wydziału zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia (uzupełnienia) wpisu sądowego od skargi, gdyż to w jego gestii (sądu) leży prawidłowe określenie wysokości należnej opłaty sądowej.
Reasumując, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak postanowieniu.