II OZ 2037/25

II OZ 2037/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II OZ 735/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-28
IV SA/Po 16/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2025-02-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 par. 1, art. 87 par. 1, 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 16/25 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 16/25, odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalny skargi w sprawie ze skargi Z. U. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2024 r., znak: WOA.7721.14.2024.MKA w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 25 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 16/25, odmówił Z. U. (skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z 26 czerwca 2025 r., odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalny skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22 października 2024 r., znak: WOA.7721.14.2024.MKA.
Sąd podał, że 12 sierpnia 2025 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. We wniosku skarżący wyjaśnił, że o wydanym postanowieniu dowiedział się 6 sierpnia 2025 r. Argumentował, że nie mógł odebrać postanowienia, ponieważ przebywał na urlopie, w trakcie którego był hospitalizowany 11 lipca 2025 r. w szpitalu w Ś. oraz 28 lipca 2025 r. przebywał na leczeniu kardiologicznym.
Sąd zauważył, że dołączona do wniosku dokumentacja medyczna obejmuje stan zdrowia skarżącego w dniach 11 oraz 28 lipca 2025 r. Z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej nie wynika, aby w terminie na złożenie zażalenia jego stan zdrowia uniemożliwiał mu wniesienie tego środka odwoławczego. Skoro korespondencja została doręczona skarżącemu 14 lipca 2025 r., to termin na wniesienie zażalenia upłynął 21 lipca 2025 r. Z przedłożonej dokumentacji nie wynika jednak, aby skarżący przebywał w tym czasie na leczeniu szpitalnym, jak również skarżący nie uprawdopodobnił nawet w najmniejszym stopniu, że przebywał w tym czasie na urlopie.
Sąd stwierdził, że aby choroba strony mogła być uznana przesłankę wyłączającą winę w uchybieniu terminu, musi zaistnieć sytuacja, gdy choroba strony osobiście działającej rzeczywiście uniemożliwiła jej zachowanie terminu procesowego. Złe samopoczucie strony lub odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony, jeśli mogła ona czynności procesowej dokonać, nie ryzykując własnym zdrowiem i życiem, w tym również posługując się inną osobą. Przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może być choroba nagła, która powoduje niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia. W okolicznościach niniejszej sprawy nie wykazano, aby taka nagła choroba u skarżącego wystąpiła. Sąd podniósł, że konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący należytej staranności nie zachował, wobec czego nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu. Powyższe przeszkody nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Tym samym Sąd uznał, że zaprezentowana przez skarżącego argumentacja nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji postanowienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. na skutek błędnego uznania, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, mimo że do wniosku o przywrócenie terminu załączono dokumentację medyczną wskazującą na nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania w trakcie doręczenia mu postanowienia z 26 czerwca 2025 r. (o którym dowiedział się on telefonicznie), a także, że względu na stan zdrowia i brak rozeznania z uwagi podeszły wiek (79 lat) dokonanie czynności w terminie było niemożliwe oraz niezawinione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie ugruntowany jest pogląd, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446). Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie utrwalony jest także pogląd, zgodnie z którym nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Zły stan zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu - choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Konieczne jest wykazanie, że choroba wnioskodawcy była takiego rodzaju, że nie pozwoliła na wręczenie inną osobą, a tym bardziej jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie. W przypadku powoływania się we wniosku o przywrócenie terminu na problemy zdrowotne istotne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania (zob. postanowienie NSA z 7 czerwca 2024 r., sygn. akt I OZ 282/24; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 464-466, nb 5 pkt 1 i 16). Utrwalone jest w orzecznictwie, że okoliczności takie jak podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu (zob. postanowienie NSA z 26 marca 2025 r., sygn. akt II OZ 415/25 i powołane w nim orzecznictwo).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji właściwie ocenił, że okoliczności podniesione we wniosku nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Po pierwsze, wskazać należy, że przyczyną uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej była niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw. Skarżący miał wiedzę o tocznym się postępowaniu sądowym, że procedowany jest jego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Świadomy powinien być, że może otrzymać korespondencję z Sądu, która będzie zawierała rozstrzygnięcie, bądź inne pismo dotyczące złożonego wniosku. Zachowując staranność w prowadzeniu własnej sprawy obwiązany był poinformować Sąd, że w określonych dniach przebywać będzie na urlopie poza miejscem zamieszkania, winien złożyć prośbę o nie doręczanie korespondencji w tym okresie. Taka prośba nie została przez skarżącego złożona. Skarżący nie kwestionuje także skuteczności uznania przesyłki (zawierającej odpis postanowienia z 26 czerwca 2025 r.) za doręczoną. Po drugie, Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że skarżący cierpi na choroby przewlekłe, które wpływają na codzienne funkcjonowanie. Jednakże, jak wyżej zauważono, nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Zły stan zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu - choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Skarżący nie wykazał, aby wystąpiło u niego takie pogorszenie stanu zdrowia, które uniemożliwiło mu terminowe złożenie zażalenia. Załączona karta informacyjna dotyczy "jednodniowego" pobytu w Szpitalu w Ś. (zapewne na urlopie - na marginesie, skarżący nie podał w jakich terminach na nim przebywał). Pacjent zgłosił się do szpitala z powodu doznanego urazu w wyniku potknięcia (rozpoznano stłuczenie stawu kolanowego prawego i lewego). Natomiast wizyta kardiologiczna, która odbyła się 28 lipca 2025 r., została zaplanowana wcześniej, o czym świadczy adnotacja na informacji dla lekarza kierującego/POZ - "data skierowania: 2025-01-23". Okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu, w świetle powyższych rozważań, nie wyczerpują braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.