II OZ 2036/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-01-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniadecyzja lokalizacyjnainwestycja celu publicznegotransport kolejowyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAzażalenieszkodaskutki prawne

NSA oddalił zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania decyzji lokalizacyjnej linii kolejowej, uznając, że sama decyzja nie powoduje znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków.

NSA rozpatrzył zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji lokalizacyjnej linii kolejowej. Skarżący argumentowali, że brak uzasadnienia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zagraża znacznej szkodzie. Sąd Najwyższy Administracyjny uznał jednak, że sama decyzja lokalizacyjna, mimo zatwierdzenia podziału nieruchomości i przejścia ich pod własność Skarbu Państwa, nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych i nie powoduje skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., dlatego oddalił zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. K. i Wspólnoty Mieszkaniowej przy Al. [...] w Łodzi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 30 listopada 2022 r. w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Skarżący zarzucili WSA naruszenie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji, mimo braku uzasadnienia nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, co miało zagrażać znacznej szkodzie. NSA podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o transporcie kolejowym, decyzja lokalizacyjna zatwierdza podział nieruchomości, określa linie rozgraniczające, powoduje przejście nieruchomości pod własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wygaśnięcie praw rzeczowych i użytkowania wieczystego, ale sama w sobie nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Sąd uznał, że zagrożenia związane z realizacją inwestycji nie są bezpośrednim skutkiem wykonania decyzji lokalizacyjnej, a zatem nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwestia braku uzasadnienia rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogła być przedmiotem oceny na tym etapie postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sama decyzja lokalizacyjna nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych i nie powoduje skutków, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że decyzja lokalizacyjna, choć zatwierdza podział nieruchomości i przechodzi pod własność Skarbu Państwa, nie jest samodzielnym tytułem do rozpoczęcia robót budowlanych. Zagrożenia związane z realizacją inwestycji nie są bezpośrednim skutkiem wykonania tej decyzji, a zatem nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.k. art. 9s

Ustawa z dnia 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

Określa skutki wydania decyzji lokalizacyjnej, takie jak zatwierdzenie podziału nieruchomości, przejście nieruchomości pod własność Skarbu Państwa, wygaśnięcie praw rzeczowych, umożliwienie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

u.t.k. art. 9x

Ustawa z dnia 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

u.t.k. art. 9ya

Ustawa z dnia 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

u.t.k. art. 9yb

Ustawa z dnia 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja lokalizacyjna sama w sobie nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych i nie powoduje znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżących podnoszące naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji, pomimo braku uzasadnienia powodu nadania jej przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności, który zagraża niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody.

Godne uwagi sformułowania

wydanie decyzji lokalizacyjnej nie stanowi dla inwestora wyłącznego tytułu do rozpoczęcia robót budowlanych skutków wywołanych rozstrzygnięciem lokalizacyjnym nie można zakwalifikować, jako mogących grozić stronie skarżącej wyrządzeniem znacznej szkody decyzja lokalizacyjna samodzielnie nie uprawnia bowiem do podjęcia robót budowlanych, stanowiąc jedynie niezbędny element innych postępowań

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych, w szczególności decyzji lokalizacyjnych, oraz rozróżnienie między skutkami samej decyzji a skutkami przyszłych działań inwestycyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji lokalizacyjnej w kontekście inwestycji kolejowej i zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowań administracyjnych – możliwości wstrzymania wykonania decyzji, co ma znaczenie praktyczne dla stron postępowań. Rozróżnienie między skutkami samej decyzji a przyszłymi działaniami jest kluczowe.

Decyzja lokalizacyjna nie zawsze oznacza początek budowy – NSA wyjaśnia, kiedy można ją wstrzymać.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 2036/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 790/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-07-08
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. i Wspólnoty Mieszkaniowej przy Al. [...] w Łodzi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 790/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 30 listopada 2022 r. nr 25/2022 w sprawie ze skargi P. K. i Wspólnoty Mieszkaniowej przy Al. [...] w Łodzi na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 stycznia 2025 r., znak: DLI-III.7620.3.2023.AW.22 w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 790/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 30 listopada 2022 r. w sprawie ze skargi P. K. i Wspólnoty Mieszkaniowej przy Al. [...] w Łodzi (dalej "skarżący") na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (dalej "Minister") z dnia 9 stycznia 2025 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wydanie decyzji lokalizacyjnej nie stanowi dla inwestora wyłącznego tytułu do rozpoczęcia robót budowlanych. Innymi słowy skutków wywołanych rozstrzygnięciem lokalizacyjnym nie można zakwalifikować, jako mogących grozić stronie skarżącej wyrządzeniem znacznej szkody. Bez znaczenia więc pozostaje fakt, że decyzja lokalizacyjna jest elementem procesu inwestycyjnego zmierzającego do realizacji linii kolejowej, samodzielnie nie uprawnia bowiem do podjęcia robót budowlanych, stanowiąc jedynie niezbędny element innych postępowań, a przede wszystkim postępowania zmierzającego do uzyskania pozwolenia na budowę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez odmowę wstrzymania wykonania wskazanej decyzji, pomimo braku uzasadnienia powodu nadania jej przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności, który zagraża niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Skutki wydania decyzji lokalizacyjnej określa między innymi art. 9s ustawy z 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (j.t.Dz.U.2023.1786 ze zm.), z którego treści wynika, że skutkiem decyzji lokalizacyjnej jest: zatwierdzenie podziału nieruchomości, określenie linii rozgraniczających teren, które stanowią linie podziału nieruchomości, przejście zajętych nieruchomości pod własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wygaśnięcie praw rzeczowych na nieruchomościach zajętych pod inwestycję, nabycie praw rzeczowych do zajętych nieruchomości i budynków, dokonanie wpisu praw i ograniczeń praw w księgach wieczystych nieruchomości, umożliwienie dotychczasowego korzystania z nieruchomości ich właścicielom i posiadaczom z innych tytułów do czasu wydania pozwolenia na budowę (za wyjątkiem nadania decyzji rygoru wykonalności), potwierdzenie dysponowania zajętymi pod inwestycję kolejową nieruchomościami na cele budowlane, wskazanie podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, umożliwia prowadzenie egzekucji administracyjnej obowiązków nią określonych, wygaśnięcie użytkowania wieczystego czy trwałego zarządu (art. 9x), nieodpłatne zajęcie pasa drogowego (art. 9ya), obowiązek wycinki drzew (art. 9yb).
Jak wynika z powyższego żaden z ww. skutków wydania decyzji lokalizacyjnej nie umożliwia realizacji samej inwestycji. Zatem zagrożenia związane z realizacją inwestycji nie są skutkiem wykonania tejże decyzji (zob. postanowienie NSA z dnia 18 września 2024 r. sygn. akt II OZ 443/24).
Słusznie zatem Sąd I instancji uznał, że decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 30 listopada 2022 r. nie wywołuje skutków na które wskazuje art. 61 § 3 p.p.s.a.
W złożonym zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej podnosi kwestię nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, który nie został przez organ należycie uzasadniony. Konstrukcja decyzji i jej ewentualne braki nie mogą być przedmiotem oceny na obecnym etapie postępowania, natomiast rygor natychmiastowej wykonalności nie sprawia aby decyzja, która sama w sobie nie prowadzi do trwałej zmiany rzeczywistości, zaczęła wywoływać odmienne skutki, podlegające ocenie z punktu widzenia art. 61 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI