Orzeczenie · 2026-01-13

II OZ 2010/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-13
NSAbudowlaneWysokansa
roboty budowlanewstrzymanie wykonaniaprawo budowlanestan techniczny obiektuochrona życia i zdrowiaobiekt zabytkowyznaczna szkodatrudne do odwrócenia skutkipostępowanie sądowoadministracyjnezażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej wykonanie czynności i robót budowlanych. Skarżący argumentowali, że brak wstrzymania doprowadzi do poważnej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, w tym ingerencji w substancję zabytkową bez aktualnego rozpoznania stanu technicznego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie udokumentowali swojej sytuacji majątkowej ani nie wykazali konkretnych trudnych do odwrócenia skutków, co jest warunkiem wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących na postanowienie WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., warunkiem wstrzymania wykonania jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. NSA zaznaczył, że wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej roboty zabezpieczające, wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego z powodu nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, mogłoby narazić życie i zdrowie ludzkie. Sąd uznał, że ochrona życia i zdrowia ma pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez skarżących, a interes publiczny w zapewnieniu bezpieczeństwa przeważa nad interesem skarżących w czasowym odroczeniu skutków wykonania decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania decyzji nakazującej roboty budowlane ze względu na ochronę życia i zdrowia, nawet w przypadku potencjalnej szkody majątkowej lub ingerencji w zabytek.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej roboty budowlane zabezpieczające, gdzie priorytetem jest ochrona życia i zdrowia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej roboty budowlane powinien zawierać udokumentowaną sytuację majątkową strony skarżącej, czy wystarczy jej uprawdopodobnienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wykazanie przesłanek "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" wymaga udokumentowania sytuacji majątkowej strony, a nie tylko jej uprawdopodobnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar dowodu w zakresie wykazania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy, a brak udokumentowania sytuacji majątkowej uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku.

Czy wykonanie decyzji nakazującej roboty budowlane zabezpieczające obiekt budowlany, wydanej z powodu nieodpowiedniego stanu technicznego, może narazić życie lub zdrowie ludzkie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie takiej decyzji ma na celu ochronę życia i zdrowia ludzkiego, co ma pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi skarżących.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że decyzje nakazujące zabezpieczenie obiektu budowlanego mają na celu ochronę życia i zdrowia, które są dobrami o szczególnym znaczeniu i przyznaje się im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi.

Czy ingerencja w substancję zabytkową bez uprzedniego rozpoznania stanu technicznego i uzgodnienia z konserwatorem stanowi "trudne do odwrócenia skutki"?

Odpowiedź sądu

Sąd nie ocenił tej kwestii merytorycznie, skupiając się na braku wykazania przez skarżących przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. w kontekście ochrony życia i zdrowia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazali w sposób wystarczający przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji, a ocena merytoryczna decyzji będzie przedmiotem rozpoznania skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Zażalenie skarżących na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji nakazującej roboty budowlane zostało oddalone.

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.

P.b. art. 66 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa do wydania decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych zabezpieczających z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § 5

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 9

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.z.i.o.z. art. 11

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona życia i zdrowia ludzkiego ma pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi skarżących. • Wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej zabezpieczenie obiektu budowlanego mogłoby narazić życie i zdrowie ludzkie. • Ciężar dowodu w zakresie wykazania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, w tym ingerencji w obiekt zabytkowy, nie zostały wystarczająco uprawdopodobnione ani udokumentowane. • Merytoryczne zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie stanowią przesłanki wstrzymania jej wykonania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd orzeka, bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. • Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. • Oceniając wniosek w przedmiocie zastosowania środka ochrony tymczasowej sąd administracyjny winien kierować się przede wszystkim ochroną dóbr o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania decyzji nakazującej roboty budowlane ze względu na ochronę życia i zdrowia, nawet w przypadku potencjalnej szkody majątkowej lub ingerencji w zabytek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej roboty budowlane zabezpieczające, gdzie priorytetem jest ochrona życia i zdrowia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesem prywatnym (ochrona zabytku, koszty) a interesem publicznym (bezpieczeństwo, życie, zdrowie), co jest częstym dylematem w prawie budowlanym i administracyjnym.

Bezpieczeństwo ponad zabytkiem? Sąd Najwyższy o wstrzymaniu robót budowlanych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst