II OZ 200/23

II OZ 200/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 639/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-04
II OSK 691/23 - Wyrok NSA z 2024-04-23
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Dnia 25 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 639/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2021 r. nr 94/21 w sprawie ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2022 r., znak: DON.7100.275.2021.WEJ w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2021 r., nr 94/21, nakazującej Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Katowicach usunięcie, w terminie do 30 czerwca 2023 r., nieprawidłowości w stanie technicznym wiaduktu, w km 2+385 drogi wojewódzkiej nr 910 (Al. Kołłątaja) w Będzinie, nad linią kolejową nr 1 Warszawa - Katowice, km linii kolejowej 303+600, na którym znajduje się torowisko tramwajowe.
W ocenie Sądu, wystąpienie znacznej szkody w majątku skarżącego nie sposób odnieść do jego sytuacji finansowej, albowiem nie została ona w żaden sposób udokumentowana. Tymczasem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody nie ocenia się abstrakcyjnie, lecz każdorazowo należy je ocenić w świetle okoliczności danej sprawy. Wskazywanie na prawdopodobieństwo wystąpienia znacznej szkody w majątku skarżącego pozostaje gołosłowne wobec braku jakichkolwiek dokumentów finansowych, przedstawiających sytuację skarżącego. Nie można bowiem wstrzymać wykonania decyzji wyłącznie opierając się na ogólnikowych stwierdzeniach, gdyż w takim przypadku instytucja wstrzymania wykonania nie miałaby charakteru wyjątkowego, a powszechny.
Sąd, po przeanalizowaniu wniosku skarżącego, stwierdził, że wnioskiem o wstrzymanie objęto rozstrzygnięcie, które zostało wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) z uwagi na zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. Celem decyzji wydawanych na podstawie tego przepisu jest utrzymanie budowli w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowiska. Tych okoliczności nie można pominąć przy ocenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, że zostały wydane z uwagi na ochronę dobra o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób korzystających z budowli. Co więcej, z treści kwestionowanych rozstrzygnięć wynika wprost, że nieodpowiedni stan techniczny wiaduktu stwarza potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa jego użytkownikom oraz środowisku. Z powyższych względów należy przyznać pierwszeństwo ochronie życia i zdrowia użytkowników wiaduktu przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Wskazywanie przez skarżącego na konieczność poniesienia znacznych kosztów w celu realizacji nałożonego decyzją obowiązku, w okolicznościach niniejszej sprawy, ze względu na grożące niebezpieczeństwo jego użytkownikom oraz środowisku, nie może uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł Zarząd Dróg Wojewódzkich w Katowicach, podnosząc zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji pomimo tego, iż natychmiastowa realizacja obowiązków wskazanych w treści decyzji skutkować będzie po stronie skarżącego powstaniem znacznej szkody. Strona skarżąca podniosła, że koszty wykonania zaskarżonej decyzji będzie zbliżony do kosztów dotyczących wykonania innej decyzji, tj. około 380 tysięcy złotych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego od wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06).
Mając powyższe na względzie należy wskazać, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wniosek strony skarżącej nie zawierał argumentacji, która mogłyby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Poza tym we wniosku przedstawiono argumentację, która dotyczyła tylko skutków finansowych związanych z wykonaniem decyzji, co w ocenie strony skarżącej ma świadczyć o zaistnieniu przesłanki znacznej szkody. W tym jednak kontekście skarżąca nie przedstawiła dokładnie swojej sytuacji majątkowej, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Także w zażaleniu nie przedstawiono sytuacji finansowej strony skarżącej, która przecież ze swej istoty została powołana do celów sprawowania zarządu w zakresie dróg publicznych (wojewódzkich), z czym wiążą się obowiązki utrzymania tych dróg w odpowiednim stanie technicznym, np. z uwagi na konieczność wyeliminowania stanu, który zagraża życiu lub zdrowi ludzi (patrz: ustawa o drogach publicznych i pojęcia remontu drogi, utrzymania drogi i ochrony drogi). Ponadto w zażaleniu nie wykazano aby wskazywana kwota około 380 tysięcy złotych miała świadczyć o tym, że zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy wskazać, że nie dla każdego podmiotu ponoszenie stosownej kwoty wynikającej z wykonania zaskarżonej decyzji musi wiązać się ze znaczną szkodą, a w szczególności dla podmiotu, który został powołany do spraw z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg – jakim jest zarządca drogi, np. Zarząd Dróg Wojewódzkich. To trzeba wykazać w indywidualnej sprawie. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się ze znaczną szkodą i nieodwracalnymi skutkami (por. postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2012 r., II OZ 664/12; z 12 lutego 2013 r., II OZ 71/13). To zaś oznacza, że strona wnioskująca powinna wykazać swoją sytuację majątkową, w tym swoje możliwości finansowe. W tej zaś sprawie skarżąca poza okolicznościami związanymi z koniecznością ponoszenia wydatków związanych z usunięciem nieprawidłowości w stanie technicznym wiaduktu, nie przedstawiła żadnych innych argumentów związanych z jej realną sytuacją majątkową. Dodatkowo świadczenie pieniężne ze swojej natury ma charakter odwracalny, co dodatkowo utrudnia stwierdzenie, że w tego rodzaju sprawach zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przeciwnego wniosku nie można wyprowadzić z samej istoty wielkości danego wydatku. Wymaga to bowiem przedstawienia rzetelnej sytuacji materialnej skarżącej, czego skarżąca nie uczyniła ani we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skierowanym do Sądu I instancji, jak i w rozpoznawanym aktualnie zażaleniu. W dalszym ciągu argumentacja skarżącej bazuje jedynie na ogólnych twierdzeniach, co do konieczności poniesienia stosownych wydatków.
W okolicznościach tej sprawy Sąd I instancji prawidłowo zatem ocenił, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.