II OZ 199/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-05
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowypostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiodrzucenie skargiuzupełnienie braków formalnychkserokopiaodpisprawo do sąduNSA

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że złożenie kserokopii skargi bez poświadczenia zgodności z oryginałem nie jest podstawą do odrzucenia wniosku, jeśli treść kserokopii jest zgodna z oryginałem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M.J. i R.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy, ponieważ skarżący nie uzupełnili braków formalnych, nadsyłając jedynie kserokopie skargi bez poświadczenia zgodności z oryginałem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że złożenie kserokopii skargi, nawet bez poświadczenia, jest wystarczające do nadania skardze dalszego biegu, a odrzucenie jej w takiej sytuacji byłoby nadmiernym formalizmem i naruszeniem prawa do sądu.

Sprawa dotyczyła zażalenia M.J. i R.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odrzuciło ich skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu odmawiające ustalenia warunków zabudowy. WSA odrzucił skargę, ponieważ skarżący, wezwani do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie 5 odpisów skargi podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem, nadesłali jedynie kserokopie skargi, które nie zostały poświadczone. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem, wykonany przy użyciu dowolnej techniki powielania. W orzecznictwie dominuje pogląd, że odrzucenie skargi z powodu braku poświadczenia zgodności z oryginałem kserokopii, jeśli ich treść jest zgodna z oryginałem, jest nadmiernym formalizmem. NSA stwierdził, że złożenie kserokopii skargi zawierających kopie podpisów skarżących, nawet bez poświadczenia za zgodność z oryginałem, jest wystarczające do nadania skardze dalszego biegu. Brak takiego poświadczenia uznano za drobne niedociągnięcie, które nie stoi na przeszkodzie dalszemu postępowaniu. W przeciwnym razie doszłoby do ograniczenia konstytucyjnego prawa do sądu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie kserokopii skargi zawierających kopie podpisów skarżących, bez poświadczenia ich za zgodność z oryginałem, nie jest wystarczającą podstawą do odrzucenia skargi, jeśli treść kserokopii jest zgodna z oryginałem.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest w stanie stwierdzić zgodność kserokopii z oryginałem "na pierwszy rzut oka". Brak poświadczenia należy uznać za drobne niedociągnięcie, które nie stoi na przeszkodzie nadaniu skardze dalszego biegu i nie ogranicza prawa do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 47 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie kserokopii skargi, nawet bez poświadczenia zgodności z oryginałem, jest wystarczające do nadania skardze dalszego biegu, jeśli treść kserokopii jest zgodna z oryginałem. Odrzucenie skargi z powodu braku poświadczenia zgodności z oryginałem kserokopii stanowi nadmierny formalizm i naruszenie prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

odrzucenie takiego pisma byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg brak poświadczenia tychże kserokopii uznać należy za drobne niedociągnięcie, które nie stoi jednak na przeszkodzie nadaniu skardze dalszego biegu inna ocena zaistniałej sytuacji oznaczałaby ograniczenie stronie skarżącej konstytucyjnego prawa do sądu

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzupełniania braków formalnych skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście dopuszczalności kserokopii i unikania nadmiernego formalizmu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku poświadczenia kserokopii, a nie całkowitego braku uzupełnienia braków lub złożenia dokumentów po terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do formalizmu procesowego i jak ważne jest prawo do sądu, nawet w drobnych kwestiach proceduralnych. Jest to ciekawy przykład dla prawników procesowych.

Kserokopia zamiast oryginału? NSA wyjaśnia, kiedy formalizm sądowy przekracza granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 199/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1057/24 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2024-09-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
M.P. 2023 poz 881 art. 185 § 1 w związku zart. 197 § 1 i 2
Uchwała nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w  domu" na lata 2024-2028
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.J. i R.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1057/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M.J. i R.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 27 marca 2024 r. znak SKO-ZP-415-107/24 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
M.J. i R.J. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 27 marca 2024 r., znak SKO-ZP-415-107/24 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Zarządzeniem z 12 sierpnia 2024 r. skarżących wezwano do przedłożenia 5 odpisów skargi podpisanych osobiście lub poświadczonych za zgodność z oryginałem – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłali kserokopie skargi.
Postanowieniem z 13 września 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1057/24 Sąd – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a." – odrzucił skargę wskazując, że braki formalne nie zostały uzupełnione bowiem skarżący nadesłali jedynie kserokopie skargi (niepodpisane i niepoświadczone za zgodność z oryginałem).
Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu wskazano, że skarżący w ustawowym terminie nadesłali odpowiednią ilość kserokopii skargi więc wezwanie Sądu nie zostało zbagatelizowane. Natomiast fakt, że kserokopie te nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo wnoszone do sądu powinno zawierać podpis strony, albo jej przedstawicieli ustawowych lub pełnomocników. Zgodnie zaś z art. 47 § 1 i 2 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć jego odpisy oraz odpisy załączników dla doręczenia ich stronom i uczestnikom postępowania. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej.
W rozpoznawanej sprawie zobowiązano skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 5 odpisów skargi podpisanych osobiście lub poświadczonych za zgodność z oryginałem – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nadesłali jedynie kserokopie pisma zawierające kopie podpisów skarżących, które jednak nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem lub przez nich własnoręcznie podpisane. W takim przypadku rozważenia wymagało, czy niewłaściwe wykonanie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skutkować musiało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozróżnienia wymaga sytuacja, w której braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w ogóle, od sytuacji, gdy skarżący w terminie 7 dni – na wezwanie sądu – składają wymaganą ilość odpisów (czy w jak w tym przypadku – kserokopii skargi), jednak czynią to w sposób częściowo wadliwy, mianowicie bez ich poświadczenia za zgodność z oryginałem.
W tym miejscu wskazać należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem, istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienia NSA: z 11 października 2018 r., II OZ 962/18, z 21 czerwca 2018 r., II OZ 619/18; z 30 czerwca 2009 r., II OSK 927/09; wyrok NSA z 5 marca 2008 r., II OSK 774/06 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 274).
W orzecznictwie jako dominujące należy uznać stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 p.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że jego prawidłowości nie zmienia stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, odnoszące się do sytuacji nie dołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków (por. postanowienia NSA z: 21 czerwca 2018 r., II OZ 619/18; 8 czerwca 2011 r., II OZ 484/11; 14 lutego 2012 r., I OZ 84/12; 23 czerwca 2017 r., sygn. II OZ 669/17; 6 września 2017 r., II OZ 857/17, 4 kwietnia 2019 r. I OZ 310/19, 25 września 2019 r., II OZ 810/19, 12 czerwca 2024 r., II OZ 276/24 - CBOSA).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego usunięcie braku skargi poprzez przedłożenie samych kserokopii takiego pisma zawierających kopie podpisów skarżących bez poświadczenia go za zgodność z oryginałem jest wystarczające do nadania skardze dalszego biegu. Sąd administracyjny jest w stanie stwierdzić "na pierwszy rzut oka", nie wykonując żadnych dodatkowych czynności, że załączone kserokopie odpowiadają oryginałowi – są one bowiem egzemplarzami odpowiadającymi treści skargi. Brak poświadczenia tychże kserokopii uznać należy za drobne niedociągnięcie, które nie stoi jednak na przeszkodzie nadaniu skardze dalszego biegu. Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadne należało uznać odrzucenie skargi na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jeżeli złożone kserokopie były zgodne w treści z oryginałem. Inna ocena zaistniałej sytuacji oznaczałaby ograniczenie stronie skarżącej konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i uniemożliwiałaby ochronę jej praw.
Z tych względów za niezasadne należało uznać wydane przez sąd wojewódzki postanowienie o odrzuceniu skargi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI