II OZ 196/26

II OZ 196/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1199/25 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2025-10-24
II OZ 195/26 - Postanowienie NSA z 2026-03-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 10 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1199/25 o odmowie przywrócenia M. K. i A. K. terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 23 lipca 2025 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki betonowych przęseł ogrodzenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1199/25, odmówił M. K. i A. K. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 23 lipca 2025 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki betonowych przęseł ogrodzenia postanawia.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 24 października 2025 r. odrzucono skargę M. K. i A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 23 lipca 2025 r. znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki betonowych przęseł ogrodzenia. Jako podstawę odrzucenia skargi Sąd wskazał przepis art. 58 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.", bowiem mimo wezwania Sądu, pełnomocnik skarżących nie przedłożyła prawidłowego pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania skarżących przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.
Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 30 października 2025 r.
Pismem z dnia 6 listopada 2025 r. pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, przekładając jednocześnie prawidłowe pełnomocnictwo.
Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, że działał w dobrej wierze i w odpowiedzi na wezwanie Sądu złożył pełnomocnictwo do reprezentowania skarżących. Co prawda, przez pomyłkę zostało złożone pełnomocnictwo dotyczące innej sprawy, jednak pełnomocnik posiada pełnomocnictwo do reprezentowania skarżących w przedmiotowej sprawie. Ww. omyłka była nie do wykrycia przez pełnomocnika po wysłaniu pisma uzupełniającego braki formalne z uwagi na okoliczność, że wysyłane do sądu dokumenty są kopiowane i wszystkie oryginalne pełnomocnictwa były w aktach skarżących. Zdaniem pełnomocnika nie doszło do uchybienia terminowi, bowiem wraz z pismem przewodnim został złożony dokument pełnomocnictwa w wymaganym terminie - obejmował on umocowanie do działania w imieniu skarżących w innej sprawie, jednak wskazywał na umocowanie tego samego pełnomocnika.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, argumentacja pełnomocnika strony skarżącej, sprowadzająca się do wskazania na omyłkę przy złożeniu pełnomocnictwa, nie wskazuje na to, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było niezawinione. Niewątpliwie, wielość prowadzonych spraw przez pełnomocników procesowych wiąże się z możliwością popełnienia omyłki przy składaniu pisma inicjującego sprawę sądową. Z tej przyczyny ustawy procesowe, w tym P.p.s.a., przewidują mechanizmy wzywania do usunięcia braków formalnych pisma, także w stosunku do pełnomocników profesjonalnych. Rzecz jednak w tym, że w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących przedłożyła do skargi wadliwe pełnomocnictwo, które nie obejmowało wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz reprezentowania przed tym sądem, i pomimo wezwania, przedłożyła kolejne pełnomocnictwo, które nie obejmuje przedmiotowej sprawy. Niefrasobliwy sposób działania pełnomocnika w tej sprawie wskazuje na działanie zawinione w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a, postanowił jak w sentencji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. K. i A. K. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucili:
- naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że po stronie pełnomocnika wystąpiła wina w uchybieniu terminowi, podczas gdy uchybienie miało charakter niezawiniony i czysto techniczny;
- naruszenie art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonano czynności, której termin dotyczył (złożenie prawidłowego pełnomocnictwa);
- naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady proporcjonalności poprzez nadmierny formalizm procesowy, prowadzący do pozbawienia skarżących prawa do sądu;
- błędne przyjęcie, że omyłkowe załączenie pełnomocnictwa do innej spraw stanowi "oczywiste zawinienie" pełnomocnika, podczas gdy w realiach sprawy brak jest cech niedbalstwa kwalifikowanego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uchylenie postanowienia z dnia 24 października 2025 r. o odrzuceniu skargi i przekazanie sprawy do dalszego merytorycznego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 P.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony.
W orzecznictwie przyjmuje się – i skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela - że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak jego winy, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla uznania winy profesjonalnego pełnomocnika wystarczy jednak nawet lekkie niedbalstwo z jego strony. Za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi zatem jego mocodawca. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnik, czy to działając samodzielnie, czy to posługując się osobami trzecimi winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Profesjonalny pełnomocnik winien tak zorganizować swoją pracę, by wywiązać się z nałożonych przez jego mocodawców obowiązków, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że negatywna ocena przyczyn nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi obciążała w tym przypadku samych skarżących. Tym samym skład orzekający nie podziela argumentacji zażalenia, stanowiącej polemikę ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, który słusznie podkreślił, że błąd pełnomocnika strony dotyczący nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa nie jest przesłanką przywrócenia terminu, zaś działania pełnomocnika, czy też pracowników jego kancelarii rozciągają się na samych skarżących, którzy ponoszą szkodę związaną z uchybieniem terminu do dokonania czynności procesowych.
Brak było tym samym podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących i przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tych też względów, zaskarżone postanowienie uznać należało za zgodne z prawem.
Końcowo wyjaśnić trzeba, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku bezwzględnie zrealizowane. Nieprzywrócenie stronie terminu do dokonania czynności procesowej, przy zastosowaniu przez Sąd Wojewódzki w prawidłowy sposób art. 86 § 1 P.p.s.a., nie może stanowić naruszenia wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do sądu. Nie można wywodzić naruszenia przepisu Konstytucji z faktu niezachowania należytej staranności w prowadzeniu przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika własnych spraw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.