II OZ 196/25

II OZ 196/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1043/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-05-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. [...] sp.k. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1043/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi C. [...] sp.k. z siedzibą w B. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1043/24, po rozpoznaniu wniosku C. [...] sp.k. z siedzibą w B. (Spółka), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 14 maja 2024 r., nr [...].
Sąd podał, że pismem z dnia 1 lipca 2024 r. Spółka wniosła skargę na ww. postanowienie WINB z dnia 14 maja 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) z dnia 5 grudnia 2023 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że przedmiotem postanowienia jest egzekucja z jej majątku kwoty niemal [...] tysięcy złotych, co doprowadzić musi co najmniej do utraty płynności finansowej skarżącej. W konsekwencji może to skutkować niemożnością dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto Spółka podała, iż wykonała nałożony obowiązek i dokonała rozbiórki obiektu budowlanego, o czym poinformowała PINB, a to skutkować winno umorzeniem nałożonej grzywny, co stanowi dodatkowy argument na rzecz wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Sąd, w świetle przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że zasadnicze znaczenie ma charakter prawny aktu objętego wnioskiem o wstrzymanie wykonania. Podkreślił, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PINB są postanowieniami o charakterze procesowym, nie wywołującymi żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych skarżącej. Postanowienie o uznaniu zarzutów za bezzasadne nie podlega wykonaniu bowiem samo w sobie nie zobowiązuje do poddania się czynnościom egzekucyjnym. W postanowieniu o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione organ stwierdza jedynie, że zarzuty względem postępowania egzekucyjnego okazały się nietrafne. Zauważył także, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, czy też jego poszczególnych czynności, bowiem wstrzymania wykonania aktów wydanych i czynności podjętych w ramach postępowania egzekucyjnego może dokonać organ egzekucyjny na podstawie właściwych przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., zwana dalej: "u.p.e.a.").
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Spółka wskazała, że we wniosku o wstrzymanie "zaskarżonej decyzji" podnosiła, iż nie uwzględnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki w postaci powstania znacznego obciążenia finansowego skarżącej, stanowiące jednocześnie o zaistnieniu jednocześnie obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka stwierdziła, że w treści skargi przedstawiła powody, dla których postanowienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, którego celem jest egzekucja ponad stu siedemdziesięciu tysięcy złotych, dodatkowo w postępowaniu, które winno zostać umorzone, gdyż nałożony na skarżącą obowiązek został wykonany, spowoduje utratę płynności finansowej przez skarżącą. W ocenie Spółki, złożenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest jedyną formą obrony dłużnika, nieuwzględnienie zaś zarzutu sprawia, iż dłużnik zobowiązany jest do poddania się egzekucji, zatem postanowienie takie nakłada na dłużnika obowiązek, któremu zmuszony jest się poddać.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Obowiązkiem strony, która domaga się ochrony tymczasowej do czasu rozpatrzenia jej skargi, jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Skarżący winien tak określić szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem aktu, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, okoliczności, dokumenty, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia.
W niniejszej sprawie Spółka wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia, wydanego na podstawie art. 34 u.p.e.a., oddalającego zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Istotą tego postanowienia jest wypowiedzenie się wierzyciela, organu egzekucyjnego, co do podniesionego zarzutu względem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że postanowienie zawierające negatywną ocenę zarzutu nie ma przymiotu wykonalności. Z zaskarżonego postanowienia nie wynika obowiązek poddania się czynnościom egzekucyjnym. Okoliczność ta przesądza o niedopuszczalności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt II OZ 282/16). Dodatkowo należy wyjaśnić, że ew. wstrzymanie wykonania tego postanowienia nie skutkowałoby, ani wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego, ani wstrzymaniem wykonania nałożonej grzywny w celu przymuszenia, ani wstrzymaniem wykonania nakazu rozbiórki, będącej podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Na marginesie, Spółka występując o udzielenie ochrony tymczasowej nie wykazała skąd wynika kwota "niemal [...] tysięcy złotych" objęta "egzekucją z majątku skarżącej", nie przedstawiła także swojej sytuacji finansowej, ani także żadnego dokumentu, pochodzącego od organu, potwierdzającego, iż wykonała obowiązek rozbiórki.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.