II OZ 195/26

II OZ 195/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1199/25 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2025-10-24
II OZ 196/26 - Postanowienie NSA z 2026-03-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 10 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1199/25 o odrzuceniu skargi M. K. i A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 23 lipca 2025 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki betonowych przęseł ogrodzenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 24 października 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1199/25, odrzucił skargę M. K. i A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 23 lipca 2025 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki betonowych przęseł ogrodzenia postanawia.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zarządzeniem z dnia 29 września 2025 r. (k. 26) wezwano pełnomocnika skarżących do złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżących przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1199/25, albo podpisania skargi przez skarżących w terminu 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie poinformowano, że złożone pełnomocnictwo z dnia 17 maja 2024 r. dotyczy jedynie postępowania przed Powiatowym Nadzorem Budowlanym w Gorlicach.
Wyżej wymienione wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 6 października 2025 r.
W odpowiedzi na powyższe, w dniu 13 października 2025 r. pełnomocnik skarżących przedłożył pełnomocnictwo z dnia 6 października 2025 r., udzielone mu przez M. K. i A. K. do reprezentowania skarżących przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie związanej z realizacją inwestycji pn. "Rozbudowa drogi gminnej wraz z budową przepustu w ciągu drogi gminnej nr [...] P. w L.", a zatem z inną sprawą niż ta, która jest obecnie przedmiotem rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.", skargę odrzucił.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, postulując jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, ewentualnie o uznanie, że uchybienie w zakresie pełnomocnictwa zostało skutecznie usunięte, a skarga wniesiona przez pełnomocnika była dopuszczalna.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. – przez błędne przyjęcie, że brak prawidłowego pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed sądem administracyjnym skutkuje niedopuszczalnością skargi, podczas gdy uchybienie to miało charakter usuwalny;
- naruszenie art. 49 § 1 P.p.s.a – przez bezzasadne odrzucenie skargi pomimo, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało wykonane, a omyłka w treści pełnomocnictwa mogła być w każdej chwili sprostowana;
- naruszenie zasady proporcjonalności i prawa do sądu wynikającej z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, przez nadmierny formalizm skutkujący pozbawieniem strony merytorycznego rozpoznania sprawy.
W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 34 P.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 35 § 1 P.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Stosownie zaś do art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną (art. 46 § 3 P.p.s.a.). Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Takim brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi jest brak dołączenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi (art. 46 § 3 w zw. z art. 37 § 1 P.p.s.a.).
Skoro zatem nie uzupełniono braku skargi, polegającego na przedłożeniu prawidłowego pełnomocnictwa, jak i nie skorzystano z możliwości podpisania skargi przez mocodawców, pomimo skutecznego wezwania skierowanego do profesjonalnego pełnomocnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązany był odrzucić skargę.
Analizując treść obydwu przedłożonych przez pełnomocnika skarżących pełnomocnictw należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedłożony w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi dokument nie dotyczy sprawy, zakończonej zaskarżoną decyzją. Natomiast złożone pełnomocnictwo wraz ze skargą dotyczyło wprawdzie przedmiotowej sprawy, ale jego zakres obejmował: "reprezentowanie Mocodawców przed Powiatowym Nadzorem Budowlanym w Gorlicach", a nadto "umocowanie dla pełnomocnika do odbioru w Polsce wszelkiej korespondencji z sądów powszechnych, sądów administracyjnych i innych organów administracji państwowej kierowanych do Mocodawców".
Podkreślić przy tym należy, że działanie polegające na złożeniu niewłaściwego pełnomocnictwa, niezależnie od jego przyczyn, nie stanowi uzupełnienia braków formalnych skargi i uzasadnia jej odrzucenie w oparciu o przesłankę sformułowaną w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Argumentacja zażalenia dotycząca naruszenia art. 45 Konstytucji RP jest na gruncie tej sprawy chybiona, gdyż skarżący mieli zagwarantowany udział w postępowaniu sądowym pod warunkiem dopełnienia warunków skutecznego złożenia skargi, tj. prawidłowego uzupełnienia braków formalnych, przewidzianego w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podkreślić przy tym należy, że prawo do sądu nie jest nieograniczone. W wyroku z dnia 10 maja 2000 r., sygn. K 21/99 (OTK 2000/4/109), Trybunał Konstytucyjny wskazał na ograniczenia prawa do sądu, które nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym. Jak wskazał Trybunał, samo ukształtowanie postępowania przed sądem w sposób respektujący określone procedury (co do zasad inicjowania postępowania, terminów procesowych i materialnych, opłat, reprezentacji stron przed sądem, rygorów postępowania dowodowego etc.) stanowi istotne i rzeczywiste ograniczenie prawa do sądu, konieczne jednak ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, jak w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasada legalizmu czy zaufanie do prawa. Te powszechnie przyjęte i ogólnie stosowane we wszystkich rodzajach postępowania formalne rygory proceduralne wyznaczają więc bardzo wyraźnie granice, w jakich może być realizowane prawo do sądu.
W rozpoznawanej sprawie mając na uwadze dobro prawem chronione, jakim jest prawo do sądu, stronom skarżącym umożliwiono uzupełnienie braku formalnego wniesionego pisma, jednak z takiej możliwości nie skorzystali oni w sposób odpowiedni.
Niestaranne działanie pełnomocnika obciąża stronę postępowania i jest traktowane jako jej zaniedbanie. Podkreślić należy, że pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz. Autor zażalenia redagując zarzuty w zakresie pozbawienia skarżących prawa do sądu w sposób nieuprawniony próbuje przerzucić odpowiedzialność na Sąd pierwszej instancji za własne zaniechania i pomyłki, podczas gdy Sąd nie ponosi winy w podejmowanych działaniach, które były prawnie umocowane.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.