II OZ 185/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wyłączenie sędziów, uznając, że niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy do wyłączenia.
Skarżący L. L. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach, które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziów z powodu rzekomej niesprawiedliwości i działania na jego szkodę. NSA rozpatrzył zażalenie, podkreślając, że przesłanki wyłączenia sędziego muszą mieć charakter obiektywny i nie mogą opierać się na subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności. Sąd uznał, że niezadowolenie z rozstrzygnięcia lub sposobu prowadzenia postępowania nie uzasadnia wyłączenia sędziego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziów. Skarżący zarzucał sędziom niesprawiedliwe działanie i naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. WSA w Gliwicach, oddalając wniosek, wskazał, że przesłanki wyłączenia sędziego, określone w art. 18 i 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), nie mogą opierać się na subiektywnych odczuciach strony. Sąd podkreślił, że wątpliwości co do bezstronności muszą być obiektywne i uzasadnione. NSA podzielił to stanowisko, stwierdzając, że okoliczność, iż sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony lub wydaje rozstrzygnięcia niezgodne z jej oczekiwaniami, nie stanowi podstawy do wyłączenia. Sąd zaznaczył, że niezadowolenie z orzeczenia można kwestionować środkami odwoławczymi. Ponadto, NSA odniósł się do twierdzeń skarżącego o nieuczestniczeniu w niejawnym posiedzeniu, wskazując, że takie posiedzenia odbywają się bez udziału stron. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, subiektywne przekonanie strony o niesprawiedliwości sędziego lub jego działaniu na szkodę strony, a także niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, nie stanowią uzasadnionej podstawy do wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia mogą być jedynie obiektywne okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przesłanki wyłączenia sędziego muszą mieć charakter obiektywny i nie mogą opierać się na subiektywnych odczuciach strony. Niezadowolenie z rozstrzygnięcia lub sposobu prowadzenia postępowania można kwestionować środkami odwoławczymi, a nie wnioskiem o wyłączenie sędziego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 18 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przypadki wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przypadki wyłączenia sędziego na wniosek strony, gdy zachodzą okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje prowadzenie posiedzeń niejawnych.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia lub sposobu prowadzenia postępowania nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Przesłanki wyłączenia sędziego muszą mieć charakter obiektywny, a nie subiektywny. Posiedzenia niejawne w przedmiocie wyłączenia sędziego odbywają się bez udziału stron.
Odrzucone argumenty
Sędziowie działali niesprawiedliwie i na szkodę skarżącego. Rozstrzygnięcie było niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący nie został wezwany na posiedzenie niejawne.
Godne uwagi sformułowania
przesłanek wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy [...] nie mogą stanowić jedynie subiektywne przeświadczenia skarżącego, iż dany sędzia jest niesprawiedliwy i działa na szkodę skarżącego. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają, bowiem jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego można kwestionować środkami odwoławczymi w ramach kontroli instancyjnej. Instytucja wyłączenia sędziego [...] sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego.
Skład orzekający
Maria Czapska - Górnikiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja przesłanek bezstronności sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu przed WSA i NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii bezstronności sędziego i granic prawa do jej kwestionowania przez stronę, co jest istotne dla każdego uczestnika postępowań sądowych.
“Czy Twoje niezadowolenie z wyroku może doprowadzić do wyłączenia sędziego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 185/11 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2011-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-03-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane IV SA/Gl 191/09 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2010-05-20 II OZ 956/11 - Postanowienie NSA z 2011-10-18 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 18, art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja II OZ 185 / 11 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 191/09 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi L. L. na postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia oddalić zażalenie. Uzasadnienie II OZ 185 / 11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego L. L. o wyłączenie sędziego NSA S. P., sędziego WSA E. K. i sędziego WSA R. W. w sprawie ze skargi na postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] lutego 2009 r., [...] lutego 2009 r., [...] lutego 2009 r. i [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 2 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wyłączenia na wniosek L. L. sędziego NSA L. K., sędziego NSA E. K. i sędziego WSA T. K.- F. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie oraz wniosek o wyłącznie sędziów, którzy brali udział w jego podjęciu, tj. sędziego NSA S. P., sędziego WSA E. K. i sędziego WSA R. W. podnosząc, że skład sędziowski działał niesprawiedliwie i na jego szkodę, naruszając tym samym art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie stwierdził, że w rzeczywistości nie składał on skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wymienione w sentencji postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach w przedmiocie choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając wniosek, stwierdził, że przesłanek wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) nie mogą stanowić jedynie subiektywne przeświadczenia skarżącego, iż dany sędzia jest niesprawiedliwy i działa na szkodę skarżącego. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają, bowiem jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Tego zaś rodzaju przyczyn Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. Z oświadczeń złożonych przez sędziów wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Podniesiony zarzut rozstrzygnięcia sprawy przez sędziów nie po myśli skarżącego w żaden sposób nie uprawdopodabnia jakiegokolwiek osobistego stosunku sędziego do strony skarżącej. Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciami wydanymi w sprawach z udziałem tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego można kwestionować środkami odwoławczymi w ramach kontroli instancyjnej. Z przedstawionych wyżej przyczyn, nie dopatrując się podstawy do wyłączenia ww. sędziów z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak również z powodu innych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie ww. przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L. L., wnioskując "o sprawiedliwe rozpatrzenie wniosku" oraz wskazując, że nie był wezwany na posiedzenie niejawne w dniu 7 lutego 2011 r., natomiast podjęte orzeczenie jest niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 p.p.s.a.). W związku z wywodami zaprezentowanymi we wniesionym zażaleniu wymaga podkreślenia, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r. sygn. akt III AO 5/97, OSNP 1997, nr 24, poz. 502; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1972 r. sygn. akt I PZ 9/72, Lex, nr 7068). Warunkiem koniecznym natomiast wyłączenia określonego w art. 19 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, iż pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. SK 53/04, publ. OTK-A 2005, nr 11, poz. 134). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziów objętych wnioskiem skarżącego i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Ponadto wbrew opinii skarżącego, Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie nie dopatrzył się również żadnych takich okoliczności sprawy, które świadczyłyby, że Sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenie są stroną postępowania lub pozostają z jedną ze stron w stosunku, o którym mowa w art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnosząc się również do twierdzeń skarżącego odnośnie nie wezwania go na posiedzenie, na którym zostało podjęte zaskarżone postanowienie, zauważyć należy, że zapadło ono na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a, które co do zasady prowadzone jest bez udziału stron postępowania. Ze wskazanych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI