II OZ 18/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
wymeldowaniezameldowanieprawo do lokaluwstrzymanie wykonaniaskarga administracyjnaNSAWSApostępowanie administracyjneobowiązek meldunkowyochrona tymczasowa

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o wymeldowaniu, uznając, że samo zameldowanie nie stwarza prawa do lokalu, a kwestie kontaktu z dziećmi leżą w gestii sądu rodzinnego.

Skarżąca K. O. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu, powołując się na niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody w życiu rodzinnym z powodu przemocy psychicznej wobec dzieci w miejscu zameldowania. WSA odmówił wstrzymania, uznając, że zameldowanie nie daje prawa do lokalu, a kwestie kontaktu z dziećmi leżą w gestii sądu rodzinnego. NSA oddalił zażalenie, podkreślając ewidencyjny charakter decyzji o wymeldowaniu i brak wpływu na prawa do lokalu.

Skarżąca K. O. złożyła skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego o wymeldowaniu jej z miejsca pobytu stałego, dołączając wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Jako uzasadnienie podała niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w życiu rodzinnym i prywatnym, wskazując na przemoc psychiczną wobec jej dzieci ze strony innych mieszkańców lokalu, w związku z czym Prokuratura prowadzi postępowanie karne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania decyzji, stwierdzając, że intencją skarżącej było uzyskanie dostępu do lokalu w celu kontaktu z dziećmi, a samo zameldowanie nie stwarza prawa do przebywania w lokalu. Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu nie przyniosłoby oczekiwanego skutku, a kwestie kontaktu z dziećmi należą do kompetencji sądu rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie skarżącej, oddalił je, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i porządkowy, nie rozstrzyga o prawach do lokalu, a jedynie stwierdza stan faktyczny. Wskazano, że zameldowanie nie stwarza prawa do przebywania w lokalu, a kwestie związane z prawem do lokalu i kontaktami z dziećmi powinny być rozstrzygane w odrębnych postępowaniach, np. przez sąd rodzinny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ zameldowanie ma charakter ewidencyjny i porządkowy, nie stwarza prawa do przebywania w lokalu, a kwestie kontaktu z dziećmi leżą w gestii sądu rodzinnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie wpływa na prawa do lokalu. Wstrzymanie jej wykonania nie zapewniłoby skarżącej dostępu do lokalu ani nie rozwiązało problemu kontaktu z dziećmi, co jest domeną sądu rodzinnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o ewidencji ludności art. 35

Określa kryteria wymeldowania jako ustalenie przez organ faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie stwarza prawa do lokalu. Kwestie kontaktu z dziećmi należą do kompetencji sądu rodzinnego. Decyzja o wymeldowaniu nie jest nieodwracalna i nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu jest konieczne ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w życiu rodzinnym i prywatnym, w tym w związku z przemocą psychiczną wobec dzieci.

Godne uwagi sformułowania

zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień (praw przedmiotowych i podmiotowych) do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim decyzja o wymeldowaniu [...] posiada jedynie charakter ewidencyjny Nie ma ona charakteru nieodwracalnego.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych, w szczególności decyzji o charakterze ewidencyjnym jak wymeldowanie, oraz rozgraniczenie kompetencji sądów administracyjnych i rodzinnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżąca próbowała wykorzystać postępowanie administracyjne dotyczące wymeldowania do rozwiązania problemów rodzinnych i kontaktu z dziećmi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne rozgraniczenie między postępowaniem administracyjnym a rodzinnym oraz podkreśla charakter ewidencyjny decyzji o wymeldowaniu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy wymeldowanie pozbawia prawa do kontaktu z dziećmi? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 18/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Sygn. powiązane
III SA/Gd 656/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-05-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 656/22 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 14 lipca 2022 r. nr SO-IX.621.1.29.2022.DM w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
K. O., w skardze na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 14 lipca 2022 r. nr SO-IX.621.1.29.2022.DM, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Starogard Gdański z dnia 30 maja 2022 r., orzekającą o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jej życiu rodzinnym i prywatnym, bowiem jej dzieci przebywają w spornym lokalu, gdzie są poddawane przemocy psychicznej ze strony P. i E. G. Prokuratura w Gdańsku – Wrzeszczu prowadzi już postępowanie z art. 207 K.k. pod sygn. akt PR 1 Ds.999/21.
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdził, że skarżąca, wnosząc o zastosowanie przedmiotowego środka ochrony tymczasowej, powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jej życiu rodzinnym i prywatnym, bowiem jej dzieci przebywają w spornym lokalu, gdzie są poddawane przemocy psychicznej. Nie odnosząc się do prawdziwości oświadczenia skarżącej o poddawaniu jej dzieci przemocy psychicznej przez uczestników postępowania w miejscu dotychczasowego miejsca stałego zameldowania skarżącej Sąd zauważył, że intencją skarżącej, uzasadniającej w powyższy sposób złożony wniosek, było uzyskanie dostępu do lokalu, z którego została wymeldowana, w celu kontaktu z dziećmi. Stwierdził zatem, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, czyli niewymeldowywanie skarżącej, skutku takiego by nie przyniosło. Zameldowanie nie stwarza bowiem – samo w sobie – prawa do przebywania w lokalu. Jest jedynie potwierdzeniem istniejącego stanu rzeczy. Natomiast kwestie kontaktu skarżącej z dziećmi leżą w gestii sądu rodzinnego i opiekuńczego i nie są determinowane zameldowaniem strony pod konkretnym adresem.
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek, warunkujących możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia tj. art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i bezpodstawne przyjęcie, że wydanie zaskarżonej decyzji nie prowadzi do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pomimo istnienia, w ocenie skarżącej, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wynika z tego, że przed sądem administracyjnym wymagane jest wykazanie czy może wystąpić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. To umożliwia sądowi administracyjnemu wstrzymanie wykonania decyzji.
W niniejszej sprawie należy mieć na względzie przedmiot decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie wykonania. Otóż co do zasady, ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu, ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień (praw przedmiotowych i podmiotowych) do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynym kryterium rozstrzygającym o wymeldowaniu jest ustalenie przez właściwy organ faktu, czy obywatel polski opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się (art. 35 ustawy o ewidencji ludności). Związane jest to zatem z określonym stanem faktycznym, a nie prawnym.
W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji o wymeldowaniu, a więc orzeczenia, które stwierdza jedynie pewien stan faktyczny, zatem posiada jedynie charakter ewidencyjny (por. postanowienia NSA: z dnia 22 kwietnia 2015 r., II OZ 307/15; z dnia 5 maja 2015 r., II OZ 374/15; z dnia 21 października 2020 r., II OZ 898/20; z dnia 2 grudnia 2020 r., II OSK 2764/20). Nie ma ona charakteru nieodwracalnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI