II OZ 1787/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegoreferendarz sądowybezstronnośćpostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego, uznając brak podstaw do jego wyłączenia.

Skarżący R.P. złożył wniosek o wyłączenie referendarza sądowego w WSA we Wrocławiu, zarzucając mu brak bezstronności. Sąd pierwszej instancji oddalił ten wniosek, uznając brak podstaw prawnych i faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na to postanowienie i również je oddalił, podkreślając, że subiektywne poczucie strony o niesprawiedliwości czy niezadowolenie z rozstrzygnięcia nie stanowią podstawy do wyłączenia referendarza.

Sprawa dotyczyła zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które oddaliło wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego od orzekania w kwestii przyznania prawa pomocy. Skarżący argumentował, że referendarz nie był bezstronny. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia referendarza, wskazując, że nie wykazano okoliczności podważających jego oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia. Sąd podkreślił, że pogląd prawny niekorzystny dla strony czy odmienne od oczekiwań rozstrzygnięcie nie mogą być podstawą do wątpliwości co do bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie i uznał je za bezzasadne. Powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, NSA stwierdził, że wyłączenie sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza. Katalog przyczyn wyłączenia jest wyczerpujący, a sąd wyłącza referendarza na wniosek strony, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności. NSA podkreślił, że referendarz złożył oświadczenie o braku przesłanek do wyłączenia, a skarżący nie przedstawił argumentów podważających jego wiarygodność. Sąd wskazał, że subiektywne poczucie strony o niesprawiedliwości, zastrzeżenia co do sposobu procedowania czy niezadowolenie z orzeczeń nie mogą być uznane za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie przedstawiła okoliczności, które podważyłyby wiarygodność oświadczenia referendarza o braku przesłanek do wyłączenia, a podnoszone zarzuty dotyczą subiektywnego poczucia niesprawiedliwości lub niezadowolenia z rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji i NSA uznały, że brak jest podstaw do wyłączenia referendarza, ponieważ skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających wątpliwość co do jego bezstronności. Subiektywne odczucia strony nie są wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 24 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego.

Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 19

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych i faktycznych do wyłączenia referendarza sądowego. Subiektywne poczucie strony o niesprawiedliwości lub niezadowolenie z rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy do wyłączenia. Strona nie wykazała okoliczności podważających wiarygodność oświadczenia referendarza o braku przesłanek do wyłączenia.

Odrzucone argumenty

Zarzut braku bezstronności referendarza sądowego oparty na subiektywnym odczuciu strony.

Godne uwagi sformułowania

Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza sądowego w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. nie mogą być uznane kwestie subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy jest niesprawiedliwy, zastrzeżeń co do sposobu procedowania referendarza sądowego, np. poprzez kierowanie wezwań do skarżącego o złożenie dodatkowych dokumentów, czy jego udziału w wydawaniu orzeczeń, z których strona jest niezadowolona.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego lub referendarza sądowego, interpretacja pojęcia bezstronności w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie referendarza w kontekście prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego – bezstronności, choć w kontekście referendarza sądowego. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Czy niezadowolenie z decyzji sądu wystarczy do wyłączenia referendarza? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1787/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 18, art. 19, art. 24 § 1, art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt II SPP/Wr 21/24 o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2023 r. nr 1151/2023 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 4 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 118/24, II SPP/Wr 21/24 oddalił wniosek R.P. o wyłączenie starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Barbary Koźlik od orzekania w kwestii przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2023 r. nr 1151/2023 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący w piśmie z 8 sierpnia 2024 r. wniósł o wyłączenie starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Barbary Koźlik od orzekania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w opisanej wyżej sprawie. Uzasadniając swoje żądanie skarżący m.in. zakwestionował bezstronność referendarza w sprawie. Podkreślił jednocześnie, że od referendarza sądowego wymagane jest godne zachowanie odpowiadające prawu.
Starszy referendarz sądowy Barbara Koźlik złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że nie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wyłączenie jej od orzekania w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia starszego referendarza sądowego Barbary Koźlik – zarówno w kontekście ustawowych przesłanek wyłączenia referendarza sądowego, jak i w odniesieniu do argumentów podanych przez stronę skarżącą. Skarżący nie wykazał okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez referendarza sądowego w tej sprawie. W szczególności nie może być oceniana jako mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie okoliczność, że sędzia (referendarz sądowy) reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie R.P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jak niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 24 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") przepisy rozdziału dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 p.p.s.a., natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego (referendarza sądowego) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy, o czym stanowi art. 22 § 2 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie starszy referendarz sądowy, którego wyłączenia domaga się skarżący, złożył oświadczenie w dniu 21 sierpnia 2024 r., że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 oraz art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości.
Złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o wyłączenie referendarza sądowego nie zawiera argumentacji, która podważyłaby wiarygodność oświadczenia referendarza sądowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do starszego referendarza sądowego Barbary Koźlik i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza sądowego w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. nie mogą być uznane kwestie subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy jest niesprawiedliwy, zastrzeżeń co do sposobu procedowania referendarza sądowego, np. poprzez kierowanie wezwań do skarżącego o złożenie dodatkowych dokumentów, czy jego udziału w wydawaniu orzeczeń, z których strona jest niezadowolona (por. postanowienie NSA z 2 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 630/15; CBOSA). Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych okoliczności, które podawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd stanowiska.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI