II OZ 1742/25

II OZ 1742/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II SA/Rz 737/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2025-06-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 737/25 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 27 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 737/25 w sprawie ze sprzeciwu K. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr SKO.415/48/2025 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 737/25 odmówił K. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 27 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 737/25 w sprawie ze sprzeciwu K. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2025 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wyrokiem z 27 czerwca 2025 r. II SA/Rz 737/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił sprzeciw K. W. (dalej: skarżący), wniesiony od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 7 kwietnia 2025 r. wydanej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W piśmie z 22 lipca 2025 r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Uzasadniając zgłoszone żądanie podniósł, że z uwagi na nadmierną ilość pracy zaplanował złożenie przedmiotowego wniosku w ostatnim dniu terminu, jednak z uwagi na zatrucie pokarmowe, którego doznał nie miał możliwości dokonać ww. czynności w sposób prawidłowy. Wskazał, że zamieszkuje sam.
Zarządzeniem z 28 lipca 2025 r. asesor sądowy wezwał skarżącego do wykazania okoliczności na które powołał się ww. wniosku. W odpowiedzi nadesłanej pismem z 5 sierpnia 2025 r. skarżący wskazał, że nie ma możliwości przedłożenia wnioskowanych dokumentów (zwolnienia lekarskiego, urlopu pracowniczego) z uwagi na fakt, że jest przedsiębiorcą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, p.p.s.a.), czynność dokonana po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 86 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może przywrócić termin, jeżeli strona nie dokonała czynności procesowej bez swojej winy.
We wniosku skarżący powołał się na chorobę — zatrucie pokarmowe, jako przyczynę uchybienia terminowi. Sąd Wojewódzki zauważył jednak, że samo ogólne wskazanie złego stanu zdrowia nie wystarcza do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest bowiem wykazanie, że choroba miała charakter nagły, uniemożliwiający jakiekolwiek działanie, oraz że strona nie mogła wyręczyć się inną osobą. O ile zatrucie pokarmowe, co do zasady, mogłoby zostać uznane za okoliczność nadzwyczajną i nagłą, na podstawie zasad doświadczenia życiowego, to dla przywrócenia terminu z tej przyczyny koniecznym byłoby jakiekolwiek uprawdopodobnienie że przyczyna, na którą powoduje się strona, rzeczywiście wystąpiła. Uprawdopodobnienie takie mogłoby przybrać dowolnie wybraną przez stronę formę taką jak: zwolnienie lekarskie, wniosek o urlop bądź wiadomość do kontrahenta czy znajomego świadcząca o niemożności wykonywania zadań w konkretnym dniu — skoro bowiem niemożliwe było terminowe wniesienie wniosku, to niemożliwe musiało być również prowadzenie rutynowej działalności - a nawet recepta czy rachunek dokumentujący zakup produktów powszechnie kojarzonych z domowymi sposobami leczenia niestrawności, w okresie zbieżnym z datą postulowanej niedyspozycji.
Tymczasem, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy skarżący nie uprawdopodobnił w jakikolwiek sposób żadnej z okoliczności, na którą się powołuje - nawet twierdzenie o prowadzeniu jednoosobowej działalności gospodarczej nie wynika z akt sprawy. Argumentacja wniosku jest zatem niewystarczająca do jego uwzględnienia.
W ocenie Sądu brak było podstaw do przyjęcia, że skarżący uchybił terminowi bez własnej winy.
Sąd podkreślił, że jako przedsiębiorca działający we własnym imieniu, skarżący powinien wykazywać się szczególną starannością przy dochowywaniu terminów procesowych. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z koniecznością przewidywania sytuacji losowych i podejmowania stosownych działań organizacyjnych, w celu zabezpieczenia się na ich wypadek, w tym również zabezpieczenie sobie incydentalnej pomocy osób trzecich. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, w niniejszej sprawie nie wykazano, aby skarżący podejmował jakiekolwiek starania w tym kierunku.
Ponadto Sąd stwierdził, że nie jest związany twierdzeniami strony zawartymi we wniosku. Uprawdopodobnienie oznacza obowiązek przekonania sądu o prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności wskazywanych jako podstawa wniosku - w jakiejkolwiek możliwej dla strony formie, ale jednak mogącej świadczyć o realności postulowanej przyczyny uchybienia terminu. W realiach niniejszej brak jakichkolwiek przesłanek, które pozwalałby uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, na skutek powołanej przez niego przyczyny, a nie na skutek zwykłego niedbalstwa.
Wobec braku uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu wynikało z przeszkód obiektywnych i niemożliwych do przezwyciężenia Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 86 § 1 p.p.s.a.
K. W. wniósł zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez odmówienie przywrócenia terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 27 czerwca 2025 r., kiedy z okoliczności przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu wynika, że zostały uprawdopodobnione okoliczności uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2025 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd I instancji dokonał niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przez dowolne uznanie, że nie uprawdopodobniono okoliczności, które były podstawą uchybienia terminowi do wniesienia wniosku. Skarżący podniósł, m.in. że nie potrzebuje składać sam do siebie wniosków o zgodę na urlop, mieszka i żyje sam. Nadto zauważył, że zatrucie pokarmowe można leczyć z powodzeniem domowymi sposobami, a Sąd nie wziął pod uwagę, że leczenie zatrucia pokarmowego nie wymaga wdrożenia pełnego leczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Prawidłowo Sąd Wojewódzki ocenił w niniejszej sprawie, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Jak trafnie wskazał Sąd Wojewódzki strona musi uprawdopodobnić, iż zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne.
Podkreślić należy, że obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2022 r., sygn. akt III OZ 618/22).
Tymczasem skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił okoliczności podniesionych we wniosku oraz w zażaleniu.
Zaznaczyć należy, że Sąd Wojewódzki zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki wykazał brak podstaw, by uznać same twierdzenia skarżącego za wystarczające do przywrócenie terminu.
Podkreślić trzeba, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi jedynie wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Rzecz w tym, że w rozważanym przypadku, skarżący we wniosku powołał się na wystąpienie w ostatnim dniu terminu nagłej niedyspozycji zdrowotnej, ale też na brak możliwości skorzystania z pomocy innej osoby.
Wobec braku jakiegokolwiek uprawdopodobnienia tych okoliczności, Sąd Wojewódzki zasadnie zauważył, że nie mógł na podstawie samej argumentacji skarżącego przyjąć, iż do uchybienia terminowi doszło bez winy skarżącego.
Słusznie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że skarżący nie udokumentował nawet faktu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Znamienne, że brak ten nie został także usunięty w związku ze złożonym zażaleniem.
W rezultacie należało przyjąć, że skarżący ani we wniosku, ani też w zażaleniu nie przedstawił takich szczególnych okoliczności, które pozwoliłyby uznać uchybienie terminu jako niezawinione przez skarżącego.
Z tych względów orzeczono o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.