II OZ 166/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie wpadkowezażaleniesprzeciwreferendarz sądowyNSAWSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie D. K. i odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie WSA odrzucające sprzeciw D. K. w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił sprzeciw D. K. od postanowienia referendarza o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy. Strony wniosły zażalenie. NSA oddalił zażalenie D. K., uznając jej sprzeciw za niedopuszczalny, ponieważ stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca. Zażalenie K. P. zostało odrzucone, ponieważ nie była ona adresatem postanowienia WSA.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło sprzeciw D. K. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy. K. P. i D. K. złożyły zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności NSA zajął się zażaleniem D. K. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami, od postanowienia referendarza przysługuje sprzeciw do WSA, a od postanowienia WSA o odrzuceniu sprzeciwu przysługuje zażalenie. Jednakże, kluczowe było ustalenie, kto jest stroną w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. NSA podkreślił, że stroną jest wyłącznie wnioskodawca, a inni uczestnicy nie biorą udziału, gdyż postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego. Ponieważ sprzeciw wniosła D. K., a dotyczył on odmowy przyznania prawa pomocy K. P., sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że sprzeciw D. K. był niedopuszczalny i wymagał odrzucenia. W związku z tym, zażalenie D. K. zostało oddalone. Odnośnie do zażalenia K. P., NSA stwierdził, że K. P. nie była adresatem postanowienia WSA, które zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym sprzeciwem D. K. i dotyczyło wyłącznie jej uprawnień procesowych. Zgodnie z przepisami dotyczącymi skargi kasacyjnej, które stosuje się odpowiednio do zażaleń, skarga (tu: zażalenie) może być odrzucona, jeśli została wniesiona przez osobę niebędącą adresatem postanowienia. Dlatego też zażalenie K. P. zostało odrzucone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona, która nie jest wnioskodawcą w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, nie może skutecznie wnieść sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w tym przedmiocie, ponieważ postępowanie to dotyczy wyłącznie interesu prawnego wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Postępowanie o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem wpadkowym, w którym stroną jest wyłącznie wnioskodawca. Inni uczestnicy postępowania nie mają w nim interesu prawnego, dlatego ich sprzeciw jest niedopuszczalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 259 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 259 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca. Zażalenie na postanowienie WSA odrzucające sprzeciw w sprawie prawa pomocy nie może być wniesione przez osobę, która nie była adresatem tego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego K. P. nie była adresatem postanowienia z dnia 8 listopada 2024 r., była nią wyłącznie D. K.

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności kto jest stroną w takim postępowaniu i kto może wnosić środki zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i sprzeciwem od postanowienia referendarza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych interpretacji ani nietypowych faktów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 166/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 194, art. 260, art. 258, art. 178, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 199/24 odrzucające sprzeciw D. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 199/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2023 r. nr 2195/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1 oddalić zażalenie D. K., 2. odrzucić zażalenie K. P.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił sprzeciw D. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 września 2024 r. o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2023 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły K. P. i D. K. wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Jak przyjął NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09 (publ. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 2, poz. 17), na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje zażalenie.
Należy jednak wskazać, że stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca i ani strona przeciwna, ani inni uczestnicy postępowania nie biorą w nim udziału, gdyż postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego. W tych warunkach jeżeli sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy wniosła D. K., to Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że sprzeciw D. K. jest niedopuszczalny, a tym samym wymagane było jego odrzucenie.
Z tych względów zażalenie wniesione przez D. K. na postanowienie o odrzuceniu jej sprzeciwu podlegało oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnośnie do zażalenia wniesionego przez K. P. wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, a więc w sytuacji gdy skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. K. P. nie była adresatem postanowienia z dnia 8 listopada 2024 r., była nią wyłącznie D. K. Postanowienie to zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym sprzeciwem D. K. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI