II OZ 1647/25

II OZ 1647/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OZ 410/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-02
VII SA/Wa 49/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-12-11
II OZ 1929/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K.1 oraz D.K.2 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 49/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi D.K.2 oraz K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r., nr 1991/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. sprostować oczywistą niedokładność w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 49/24 w ten sposób, że w komparycji postanowienia w miejsce słowa: "decyzję" wpisać słowo: "postanowienie"; 2. oddalić zażalenie D.K.2; 3. odrzucić zażalenia D.K.1.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 48/24, odrzucił zażalenie w sprawie ze skargi D.K.2 oraz K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 listopada 2023 r., nr 1991/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") odrzucił przedmiotową skargę D.K.2.
Odpis postanowienia został skutecznie doręczony stronie skarżącej 30 grudnia 2024 r. Pismem z dnia 2 stycznia 2025 r. D.K.2 złożyła w imieniu własnym skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. VII SA/Wa 49/24. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższą skargę kasacyjną. W pouczeniu wskazano, że na postanowienie te przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które to powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.
Skarżąca – D.K.2 złożyła w tut. sądzie zażalenie na postanowienie z dnia 4 czerwca 2025 r., podpisane przez nią osobiście.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zażalenie podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 stosuje się odpowiednio.
Z treści art. 175 § 2-3 p.p.s.a. wynika natomiast, że obowiązek sporządzenia zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli sporządza go sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli wnosi je prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2), a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (§ 2a), jak również w przypadkach, gdy sporządza je doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej) (§ 3).
Sąd podniósł, że przedmiotowe zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej zostało sporządzone osobiście przez stronę skarżącą – D.K.2. Skarżąca nie jest żadną z osób bądź podmiotów wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Należy jednocześnie zauważyć, że zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2025 r. doręczonym przy piśmie z 11 czerwca 2025 r. strona skarżąca – D.K.2 została prawidłowo pouczona o tym, że zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym.
Pismem z 25 lipca 2025 r. D.K.2 oraz D.K.1 wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu podniesiono argumentację wskazującą na niezasadność odmowy "udzielenia pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych", jak również kwestionującą czynności organu wskazując na zasadność wniesionej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należało sprostować zaskarżone postanowienie. W wyniku oczywistej niedokładności, w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 49/24, błędnie określono rodzaj zaskarżonego orzeczenia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako "decyzję", podczas gdy prawidłowo należało wskazać "postanowienie".
W myśl art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie lub inne oczywiste omyłki. Zgodnie zaś z art. 156 § 3 p.p.s.a., jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może sprostować wyrok pierwszej instancji, gdzie na zasadzie art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a.
Wskazane powyżej okoliczności uzasadniały sprostowanie w tym zakresie zaskarżonego postanowienia, jak w pkt 1 sentencji niniejszego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zażalenie D.K.2 nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie D.K.1 podlega odrzuceniu.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem, którego sposób sporządzania określają przepisy prawa. Dlatego co do zasady sporządzenie skargi kasacyjnej jest obarczone tzw. "przymusem adwokackim". Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a., zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego z zastrzeżeniem art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a.
Wskazać należy, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 5.09.2024 r., III FZ 357/24; z 29.08.2024 r., III FZ 282/24; z 22.08.2024 r., II OZ 387/24).
Skoro zatem zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 49/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało złożone bez zachowania wspomnianego przymusu, to jako niedopuszczalne z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji.
Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a.
Za koniecznością odrzucenia zażalenia D.K.1 przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą między innymi wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zaskarżonego orzeczenia. Nadto, wyżej wymieniony nie jest stroną postępowania, a skarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym skargą D.K.2 i K.P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tych osób.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 sentencji.