II OZ 1639/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnezażalenieniedopuszczalnośćbrak legitymacjipostanowienieNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie R. P. i odrzucił zażalenie K. P., D. K., D. K. na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu braku legitymacji R. P. oraz niedopuszczalności zażalenia pozostałych skarżących.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło przyznania prawa pomocy R. P. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za oczywiście bezzasadną z powodu braku legitymacji R. P. do jej wniesienia. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie R. P. Ponadto, NSA odrzucił zażalenie K. P., D. K. i D. K., uznając je za niedopuszczalne, ponieważ nie byli oni adresatami postanowienia WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenia wniesione na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 823/24. WSA odmówił R. P. przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że oczywista bezzasadność skargi zachodzi, gdy bez konieczności dogłębnej analizy prawnej i faktycznej jest jasne, że skarga nie zostanie uwzględniona, a przepis ten nie rozróżnia przyczyn bezzasadności. W tym przypadku WSA uznał, że R. P. nie posiadał legitymacji do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję, co czyniło skargę niedopuszczalną. NSA, rozpoznając zażalenie R. P., potwierdził, że prawo pomocy nie przysługuje w przypadku oczywistej bezzasadności skargi. Sąd podkreślił, że ocena ta jest niezależna od sytuacji materialnej strony. NSA zauważył, że WSA w Warszawie już wcześniej, postanowieniem z dnia 14 maja 2025 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2673/24), odrzucił skargę R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 925/2024, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 p.p.s.a. W związku z tym, zażalenie R. P. zostało oddalone. Natomiast zażalenie K. P., D. K. i D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne. NSA powołał się na art. 197 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że do postępowania zażaleniowego stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, w tym art. 178 p.p.s.a. przewidujący odrzucenie skargi niedopuszczalnej. Sąd wyjaśnił, że niedopuszczalność może wynikać z przyczyn podmiotowych, np. gdy zażalenie wnosi osoba, która nie jest adresatem postanowienia. W niniejszej sprawie K. P., D. K. i D. K. nie byli adresatami postanowienia WSA, które dotyczyło wyłącznie R. P., stąd ich zażalenie było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy nie przysługuje w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, która obejmuje również przypadki niedopuszczalności skargi z przyczyn podmiotowych, takich jak brak legitymacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oczywista bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., obejmuje sytuacje, gdy skarga jest niedopuszczalna, w tym z powodu braku legitymacji strony. Skoro skarga R. P. została odrzucona przez WSA z powodu braku legitymacji, to wniosek o przyznanie prawa pomocy do tej skargi również nie mógł zostać uwzględniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności można mówić, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Stwierdzenie oczywistej bezzasadności powoduje oddalenie bądź odrzucenie skargi. Przepis ten nie różnicuje przyczyn bezzasadności, zatem prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności z przyczyn procesowych, jak i materialnoprawnych.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu w przypadkach określonych w art. 50 i art. 57.

p.p.s.a. art. 50

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA odrzuca skargę, jeżeli (...) niedopuszczalna z innych przyczyn.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę kasacyjną, jeżeli zarzuty apelacji nie mają uzasadnionych podstaw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga R. P. była oczywiście bezzasadna z powodu braku legitymacji procesowej. Zażalenie K. P., D. K., D. K. było niedopuszczalne, ponieważ nie byli oni adresatami postanowienia WSA.

Godne uwagi sformułowania

o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona skarżący R. P. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję K. P., D. K. i D. K. nie byli adresatami postanowienia z dnia 13 maja 2025 r., jego adresatem był wyłącznie R. P.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście oczywistej bezzasadności skargi i niedopuszczalności zażalenia z powodu braku legitymacji procesowej lub bycia stroną postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowe są kwestie formalne (legitymacja, dopuszczalność zażalenia), a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy głównej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością zażalenia, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1639/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 247, art. 184, art. 178, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K., D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 823/24, odmawiające R. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 925/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie R. P., 2. odrzucić zażalenie K. P., D. K., D. K.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 823/24, odmówił R. P. przyznania prawa pomocy.
Sąd wskazał na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi zatem prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 1034 i nast.). Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, albowiem skarżący R. P. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję. Z tego względu sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli tego postępowania zarówno na podstawie art. 3 powołanej ustawy, jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych.
Zażalenie na ww. postanowienie złożyli K. P., R. P., D. K., D. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony.
Prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, w tej konkretnej sprawie, że skoro wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że skarżący nie nabył prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie mu prawa pomocy. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadome jest z urzędu, że WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2673/24, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 p.p.s.a., odrzucił skargę R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 925/2024.
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez R. P. należało oddalić.
Zażalenie wniesione przez K. P., D. K. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. K. P., D. K. i D. K. nie byli adresatami postanowienia z dnia 13 maja 2025 r., jego adresatem był wyłącznie R. P.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o oddaleniu zażalenia (pkt 1 sentencji) oraz, w oparciu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu zażalenia (pkt 2 sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI