II OZ 1638/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysąd administracyjnyzażalenieniedopuszczalność skargiinteres prawnypostanowienieNSAWSAnadzór budowlany

NSA sprostował postanowienie WSA i oddalił zażalenie K. P. na odmowę przyznania prawa pomocy, jednocześnie odrzucając zażalenie R. P. jako niedopuszczalne.

NSA rozpoznał zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło K. P. przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał skargę K. P. za oczywiście bezzasadną, ponieważ dotyczyła ona decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, na którą K. P. nie miała interesu prawnego, co skutkowało odrzuceniem skargi. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie K. P. i odrzucając zażalenie R. P. jako wniesione przez osobę niebędącą adresatem postanowienia. Sąd dokonał również sprostowania oczywistych błędów w postanowieniu WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 821/24, którym odmówiono K. P. przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę oczywistą bezzasadnością skargi K. P., wskazując, że zaskarżona decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. dotyczyła oceny dopuszczalności odwołania R. P. i nie miała bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P., co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. NSA przychylił się do tej argumentacji, stwierdzając, że skoro skarga podlegała odrzuceniu z powodu niedopuszczalności, to wniosek o przyznanie prawa pomocy również był oczywiście bezzasadny. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie K. P. Ponadto, NSA odrzucił zażalenie R. P., uznając je za niedopuszczalne, ponieważ R. P. nie był adresatem postanowienia WSA. Sąd dokonał również sprostowania oczywistych błędów w postanowieniu WSA dotyczących daty posiedzenia i sygnatury akt.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, nawet jeśli wynika ona z braku interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oczywista bezzasadność skargi, która kwalifikuje się do odrzucenia z powodu braku interesu prawnego, wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, bez konieczności badania sytuacji majątkowej strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 50 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu w przypadku braku interesu prawnego.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej z innych przyczyn niedopuszczalności.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § 1 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może sprostować oczywiste niedokładności, błędy pisarskie lub inne.

p.p.s.a. art. 166

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga K. P. była oczywiście bezzasadna z powodu braku interesu prawnego, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Zażalenie R. P. było niedopuszczalne, ponieważ nie był on adresatem postanowienia WSA.

Godne uwagi sformułowania

o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, oczywistej bezzasadności skargi oraz dopuszczalności wnoszenia zażaleń przez osoby niebędące stronami postępowania."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z brakiem interesu prawnego w kontekście postępowania nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące prawa pomocy i dopuszczalności środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy prawo pomocy jest niedostępne? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1638/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 247, art. 184, art. 178, art. 197 par. 2, art. 156 par. 1 i 3, art. 166
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 821/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 926/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. sprostować postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 821/24, w ten sposób, że w jego komparycji, w wersie 7, w miejsce oznaczenia daty "9 lipca 2025 r.", wpisać "5 sierpnia 2025 r." oraz w jego uzasadnieniu w nagłówku stron 1 i 2 w miejsce błędnego oznaczenia sygnatury akt sprawy "VII SPP/Wa 861/24", wpisać "VII SPP/Wa 821/24", 2. oddalić zażalenie K. P., 3. odrzucić zażalenie R. P.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 821/24, odmówił K. P. przyznania prawa pomocy.
Sąd wskazał na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. Potrzeba zastosowania tego przepisu będzie zachodziła w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Sąd przywołał art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz podał, że K. P. zaskarżyła decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - z odwołania R. P. - od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 18 stycznia 2024 r., nr IIWT/76/2024. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R. P. odwołania, a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P. K. P. nie posiadała zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na ww. decyzję, co stanowi podstawę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W ocenie Sądu, skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlega odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obligowała do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony).
Zażalenie na ww. postanowienie złożyli K. P. i R. P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony.
Prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, w tej konkretnej sprawie, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy.
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić.
Zażalenie wniesione przez R. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. R. P. nie był adresatem postanowienia z dnia 5 sierpnia 2025 r., jego adresatką była wyłącznie K. P.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o oddaleniu zażalenia (pkt 2 sentencji) oraz, w oparciu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu zażalenia (pkt 3 sentencji). Stosownie do art. 156 § 1 i § 3 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie wobec błędnego, co wynika z analizy akt, oznaczenia daty posiedzenia niejawnego oraz sygnatury akt sprawy (pkt 1 sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI