II OZ 1635/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażaleniesądy administracyjneinteres prawnydopuszczalność skargikoszty sądowepostanowienieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie K.P. i odrzucił zażalenie R.P. na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia K.P. i R.P. na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło K.P. przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał skargę K.P. za oczywiście bezzasadną, ponieważ dotyczyła ona decyzji, na którą skarżąca nie miała interesu prawnego, co skutkowało odrzuceniem skargi. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie K.P. Zażalenie R.P. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, gdyż R.P. nie był adresatem postanowienia WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenia K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 799/24. WSA odmówił K.P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była oczywiście bezzasadna, ponieważ skarżąca nie posiadała interesu prawnego do jej wniesienia. Skarga dotyczyła bowiem postanowienia o umorzeniu postępowania odwoławczego, które nie wpływało bezpośrednio na sferę prawną K.P. W związku z oczywistą bezzasadnością skargi, WSA uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał oddaleniu bez konieczności badania sytuacji majątkowej strony. NSA, rozpoznając zażalenia, zgodził się z WSA, że oczywista bezzasadność skargi, wynikająca z jej niedopuszczalności (braku interesu prawnego), uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie K.P. Zażalenie R.P. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ R.P. nie był stroną postępowania, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie WSA, a zatem nie mógł skutecznie wnieść zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, która wynika z braku jej dopuszczalności.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że oczywista bezzasadność skargi, wynikająca z braku interesu prawnego skarżącego, obliguje do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez analizy sytuacji materialnej strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki odrzucenia skargi, w tym brak interesu prawnego.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje odrzucenie skargi kasacyjnej (i w konsekwencji zażalenia) z innych przyczyn niedopuszczalności.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o oddaleniu zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga K.P. była oczywiście bezzasadna z powodu braku interesu prawnego. Zażalenie R.P. było niedopuszczalne, gdyż nie był on adresatem postanowienia WSA.

Godne uwagi sformułowania

o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Zażalenie wniesione przez R. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy oraz dopuszczalności wnoszenia zażaleń przez osoby niebędące stronami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście prawa pomocy i dopuszczalności zażalenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów.

Kiedy prawo pomocy jest niedostępne? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1635/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 247, art. 184, art. 178, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 799/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 844/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie R. P.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 799/24, odmówił K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd wskazał na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. Potrzeba zastosowania tego przepisu będzie zachodziła w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Sąd przywołał art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz podał, że K. P. zaskarżyła decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 844/2024, umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji PINB dla m.st. Warszawy z dnia 18 stycznia 2024 r., nr IIWT/52/2024. Zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie zasadności wniesionego przez R. P. odwołania od ww. decyzji PINB dla m.st. Warszawy, a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P.. Nie posiada ona zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na ww. decyzję. W ocenie Sądu, skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obligowała do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony).
Zażalenie na ww. postanowienie złożyli K. P. i R. P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony.
Prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, w tej konkretnej sprawie, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy.
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić.
Zażalenie wniesione przez R. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. R. P. nie był adresatem postanowienia z dnia 8 sierpnia 2025 r., jego adresatką była wyłącznie K. P.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o oddaleniu zażalenia (pkt 1 sentencji) oraz, w oparciu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu zażalenia (pkt 2 sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI