II OZ 1616/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnezażalenieniedopuszczalność skargiinteres prawnypostanowienieNSA

NSA oddalił zażalenie K.P. i odrzucił zażalenie R.P., D.K., D.K. na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło K.P. przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał skargę K.P. za oczywiście bezzasadną, ponieważ dotyczyła ona decyzji organu umarzającej postępowanie odwoławcze, a K.P. nie posiadała interesu prawnego do jej zaskarżenia. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie K.P. Zażalenia R.P., D.K. i D.K. zostały odrzucone jako niedopuszczalne, gdyż nie byli oni adresatami postanowienia WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 831/24. WSA odmówił K.P. przyznania prawa pomocy, uznając jej skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r. za oczywiście bezzasadną. Skarga ta dotyczyła umorzenia postępowania odwoławczego i zdaniem WSA, K.P. nie posiadała interesu prawnego do jej zaskarżenia, co czyniło ją niedopuszczalną. NSA, powołując się na art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), potwierdził, że prawo pomocy nie przysługuje w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, która jest oceniana niezależnie od sytuacji materialnej strony. Sąd uznał, że skoro skarga K.P. podlegała odrzuceniu z powodu niedopuszczalności, wniosek o przyznanie prawa pomocy również był niezasadny. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie K.P. Ponadto, NSA odrzucił zażalenia wniesione przez R.P., D.K. i D.K., ponieważ nie byli oni adresatami postanowienia WSA, a zatem ich zażalenia były niedopuszczalne na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, która jest oceniana niezależnie od sytuacji materialnej strony.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że oczywista bezzasadność skargi, oceniana bez głębszej analizy prawnej, wyklucza przyznanie prawa pomocy. Skoro skarga K.P. była niedopuszczalna, wniosek o prawo pomocy również był niezasadny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 50 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga K.P. była niedopuszczalna z powodu braku interesu prawnego. Zażalenie R.P., D.K., D.K. było niedopuszczalne, gdyż nie byli oni adresatami postanowienia WSA.

Godne uwagi sformułowania

o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Zażalenie wniesione przez R. P., D. K. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, oczywistej bezzasadności skargi oraz dopuszczalności wnoszenia zażaleń."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej, gdzie skarga była ewidentnie niedopuszczalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością zażaleń, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy prawo pomocy jest niedostępne? NSA wyjaśnia zasady oceny skargi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1616/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 247, art. 184, art. 178, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K., D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 831/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 841/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie R. P., D. K., D. K.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 831/24, odmówił K. P. przyznania prawa pomocy.
Sąd wskazał na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. Potrzeba zastosowania tego przepisu będzie zachodziła w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Sąd przywołał art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz podał, że K. P. zaskarżyła decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 841/2024, mocą której organ po rozpoznaniu odwołania R. P. umorzył postępowanie odwoławcze. Zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R. P. odwołania od decyzji PINB dla m.st. Warszawy z dnia 18 stycznia 2024 r., nr IIWT/49/2024, a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P.. Nie posiada ona zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na ww. decyzję. W ocenie Sądu, skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obligowała do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony).
Zażalenie na ww. postanowienie złożyli K. P., R. P., D. K., D. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony.
Prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, w tej konkretnej sprawie, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy.
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić.
Zażalenie wniesione przez R. P., D. K. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. R. P., D. K. i D. K. nie byli adresatami postanowienia z dnia 21 maja 2025 r., jego adresatką była wyłącznie K. P.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o oddaleniu zażalenia (pkt 1 sentencji) oraz, w oparciu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu zażalenia (pkt 2 sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI