II OZ 152/15

II OZ 152/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-02-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II OZ 978/13 - Postanowienie NSA z 2013-11-14
II OZ 784/13 - Postanowienie NSA z 2013-09-19
II OZ 1066/13 - Postanowienie NSA z 2013-11-29
II SA/Gd 783/12 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2014-03-31
II OSK 1010/15 - Wyrok NSA z 2016-01-26
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 3 marca 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 783/12 oddalające wniosek o przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg Wojewody Pomorskiego i [...] na uchwałę Rady Gminy Borzytuchom z dnia 26 czerwca 2012 r. nr XV/112/12 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w zachodniej części obrębu geodezyjnego [...] w gminie [...] postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 783/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Gdańsku oddalił wniosek [...] o przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg Wojewody Pomorskiego i [...] na uchwałę Rady Gminy Borzytuchom z dnia 26 czerwca 2012 r. nr XV/112/12 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w zachodniej części obrębu geodezyjnego [...] w gminie [...].
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że [...] wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 31 marca 2014 r. Skarga kasacyjna nie została opłacona.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 16 lipca 2014 r. pełnomocnik [...] wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Wobec niemożności doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia wpisu przez pocztę oraz niepodjęcia jej przez pełnomocnika strony skarżącej z właściwego urzędu pocztowego, w terminie 14 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia o jej złożeniu w urzędzie pocztowym – doręczenie uznane zostało za dokonane na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej Ppsa) z dniem 6 sierpnia 2014 r. (zwrócona przesyłka - k. 537 akt sądowych).
Od powyższego też dnia rozpoczął bieg 7-dniowy termin do uzupełnienia wpisu przez stronę skarżącą, który upłynął w dniu 13 sierpnia 2014 r. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca nie uzupełniła wpisu sądowego (vide: notatka urzędowa z dnia 4 września 2014 r. – k. 539 akt sądowych).
W dniu 4 września 2014 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik strony skarżącej adw. A. T. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik strony jednocześnie do wniosku załączył dowód uiszczenia kwoty 150 zł.
Pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że do uiszczenia opłaty po terminie doszło bez winy strony skarżącej. Sąd I instancji wezwał pełnomocnika strony skarżącej listem poleconym wysłanym za pośrednictwem poczty polskiej, do uzupełnienia braków skargi poprzez uiszczenie opłaty. W momencie, gdy przesyłka miała być doręczona pełnomocnik przebywał na urlopie wypoczynkowym. Po powrocie z urlopu w dniu 28 lipca 2014 r. pełnomocnik zamierzał odebrać wszystkie awizowane przesyłki polecone. W dniu tym odebrał ponad 10 przesyłek i ich ilość wydawała się być zgodna z treścią awiz.
W dniu 28 sierpnia 2014 r. gdy pełnomocnik odbierał przesyłki na poczcie, w związku z kolejnym wyjazdem, od pracownika poczty dowiedział się o tym, że część listów adresowanych do niego została zwrócona. Okazało się, że m.in. zostały zwrócone dwie przesyłki z WSA w Gdańsku. Następnie, mając daty i numery przesyłek, pełnomocnik sprawdził w Sądzie jakie przesyłki w jakich sprawach zostały zwrócone i ustalił, że zwrócone zostało wezwanie do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej przyczyną niewydania wszystkich przesyłek w dniu 28 lipca 2014 r. był najprawdopodobniej sposób wpisania ich do systemu komputerowego poczty, okazało się, że pracownicy poczty, wprowadzając oznaczenie adresata, czasami wpisują samo imię i nazwisko, a czasami również skrót "adw." lub słowo "adwokat". System traktuje takie wpisy jako różnych adresatów. Zatem gdy pełnomocnik w dniu 28 lipca 2014 r. poprosił o wydanie wszystkich awizowanych przesyłek otrzymał jedynie ich część, bowiem pracownik poczty sprawdził je według nazwiska.
Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł została uznana za doręczoną pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 6 sierpnia 2014 r. Była ona bowiem prawidłowo awizowania w dniach 23 i 31 lipca 2014 r., a następnie została zwrócona do sądu wojewódzkiego w dniu 27 sierpnia 2014 r. W jego ocenie należało zatem uiścić należny wpis w 7-dniowym terminie, którego ostatnim dniem był 13 sierpnia 2014 r. Pełnomocnik skarżącej [...] adw. A. T. uiścił należny w sprawie wpis w dniu 2 września 2014 r.
Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w prawidłowym trybie i terminie, gdyż został on nadany w dniu 4 września 2014 r., tj. w ciągu 7 dni od czasu ustania wskazanej przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania wniosku sąd I instancji uznał, że złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. W ocenie tegoż sądu nie może usprawiedliwiać uchybienia terminu niczym nie poparte twierdzenie pełnomocnika, że prawdopodobnie przez błąd systemu lub też błąd pracownika poczty w dniu 28 lipca 2014 r. otrzymał jedynie część awizowanych przesyłek, a o zwróconej przesyłce, dotyczącej przedmiotowej sprawy, dowiedział się dopiero w dniu 28 sierpnia 2014 r. Wskazać bowiem należy, że wysłana w niniejszej sprawie przesyłka, zawierająca odpis zarządzenia o wpisie od skargi kasacyjnej, była ponownie awizowana w dniu 31 lipca 2014 r. i została zwrócona do sądu wojewódzkiego dopiero w dniu 27 sierpnia 2014 r. Okoliczności te zostały zupełnie pominięte we wniosku o przywrócenie terminu.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że z uwagi na nieuprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, nie jest możliwe przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Zażaleniem pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył ww. postanowienie, zarzucając błędne ustalenie, że pełnomocnik ponosi winę w uchybieniu terminowi i wnosi o:
1. zmianę zaskarżonego postanowienia,
2. zwolnienie skarżących od kosztów w zakresie wpisu od zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienie podniósł, że przyczyną nieodebrania przesyłek nie był jego urlop, lecz nieprawidłowy sposób działania poczty. Twierdzi, że "w trakcie odbioru kolejnych przesyłek pocztowych w następnych dniach po powrocie z urlopu pełnomocnik skarżących żadnego awiza nie otrzymał. Tym samym nie mógł wiedzieć, że jakaś z przesyłek znajduje się na poczcie, zwłaszcza gdy odebrał kilkadziesiąt przesyłek w dniu 28 lipca".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 85 Ppsa czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynikało z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja RP (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Stąd też, wprowadzając powyższy rygor, ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86 § 1 Ppsa). Zgodnie z art. 87 § 1 Ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 Ppsa). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, str. 257-258). W nauce postępowania administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s. 226). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną sądu I instancji, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Słusznie uznał sąd I instancji, że zarzuty pełnomocnika, sprowadzające się w istocie do stwierdzenia, że nie otrzymał awiza informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie nie zasługują na uwzględnienie.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 537) jednoznacznie wynika, że przesyłka została dwukrotnie awizowana przez pocztę: w dniu 23 i 31 lipca 2014 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanie się przez pełnomocnika na okoliczności niepozostawienia przez pracownika poczty awiza informującego o przesyłce nie były przekonujące oraz przybierają jedynie formę polemiki stanowiącej negację stanowiska sądu I instancji, która pozbawiona jest wsparcia jakimikolwiek dowodami świadczącymi o tym, że ustalony stan faktyczny był w rzeczywistości inny, aniżeli przyjęty na potrzeby przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Ponadto podkreślić należy, że z akt sądowych nie wynika, ażeby pełnomocnik strony skarżącej podjął jakiekolwiek kroki zmierzające do zwalczenia opisanych ustaleń, w szczególności brak jest informacji o wszczęciu (lub przynajmniej próbie wszczęcia) postępowania reklamacyjnego w Poczcie Polskiej. Tym samym należy domniemywać, że skutek doręczenia przesyłki na zasadzie art. 73 § 4 Ppsa nie został przez skarżącą obalony.
Dodatkowo wskazać trzeba, na co zwrócił również uwagę sąd I instancji, że wysłana w niniejszej sprawie przesyłka, zawierająca odpis zarządzenia o wpisie od skargi kasacyjnej, była ponownie awizowana w dniu 31 lipca 2014 r. i została zwrócona do tegoż sądu dopiero w dniu 27 sierpnia 2014 r. Okoliczności te zostały zupełnie pominięte we wniosku o przywrócenie terminu. Po pozostawieniu przez doręczyciela w dniu 31 lipca 2014 r. ponownego zawiadomienia była zatem możliwość odebrania przesyłki w terminie późniejszym niż wskazany przez pełnomocnika dzień 28 lipca 2014 r. Jednakże we wniosku o przywrócenie terminu nie wyjaśniono dlaczego z tej możliwości nie skorzystano.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że strona nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw co powoduje, iż nie wykazała zaistnienia nie dającej się przezwyciężyć przeszkody przez nią niezawinionej.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.