II OZ 150/13

II OZ 150/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1410/10 - Wyrok WSA w Krakowie z 2011-12-20
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1, art. 87 par. 1, art. 88, art. 141 par. 2, art. 177 par. 1, art. 184, art. 197 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1410/10, w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E.W. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [..] października 2010 r. znak [..] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1410/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił E.W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2011 r. oraz odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu postanowienia sąd podał, że wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1410/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E.W. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [..] października 2010 r. w przedmiocie choroby zawodowej. Wyrok powyższy uprawomocnił się z dniem 20 stycznia 2012 r.
Następnie wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2012 r. E.W. zwrócił się o przywrócenie terminu do "wniesienia środka odwoławczego" od orzeczenia sądu z dnia 20 grudnia 2011 r. We wniosku skarżący wskazał, że uczestnicząc w rozprawie zrozumiał pouczenie Przewodniczącego składu, że o zapadłym orzeczeniu zostanie poinformowany drogą pisemną. Podniósł, że będąc osobą schorowaną nie uczestniczył w odczytaniu orzeczenia, czekając na jego odpis. Z uwagi na brak korespondencji z sądu, w dniu 26 kwietnia 2012 r. skontaktował się telefonicznie z sądem w celu uzyskania informacji o zapadłym orzeczeniu. Uzyskał wtedy informację, że jego skarga została oddalona, a akta sprawy znajdują się już w archiwum sądu. Skarżący zaznaczył, że ma 84 lata i od wielu lat leczy się w różnych przychodniach. Uważa, że wydany wyrok jest dla niego krzywdzący i dlatego chciałby złożyć od niego "odwołanie", co uniemożliwiło mu błędne zrozumienie pouczenia o trybie złożenia środka odwoławczego. Do wniosku załączył zaświadczenia o stanie swojego zdrowia.
W odpowiedzi na wezwanie sądu o sprecyzowanie treści pisma z dnia 30 kwietnia 2012 r. skarżący wyjaśnił, że pismo to dotyczyło "wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania" oraz sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 20 grudnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Wskazał, że z protokołu rozprawy, która odbyła się w dniu 20 grudnia 2011 r. wynika, że skarżący był na niej obecny osobiście. Ponadto z treści tego protokołu wynika, że sąd pouczył obecnego na niej skarżącego, iż uzasadnienie pisemne wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, zaś od wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
Sąd zauważył również, że okoliczność, na które powołał się skarżący we wniosku, iż źle zrozumiał pouczenie Przewodniczącego składu orzekającego odnośnie warunków sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, oraz sposobu i terminu wniesienia środka zaskarżenia od tego wyroku, nie mogą być uznane za okoliczności przemawiające za przywróceniem terminu. W ocenie sądu skarżący przy dochowaniu należytej staranności mógł zaczerpnąć informacji w powyższym zakresie na Dzienniku Podawczym sądu na miejscu lub telefonicznie i złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie, a więc w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Uzasadniając natomiast odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sąd wskazał, że w sytuacji skarżącego wniosek taki jest przedwczesny. Sąd powołując się na art. 173 § 2 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", wyjaśnił, że strona może wnieść skargę kasacyjną do sądu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Niezłożenie zatem wniosku o uzasadnienie orzeczenia oddalającego skargę w trybie art. 141 § 2 P.p.s.a. powoduje, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej w ogóle nie rozpoczyna biegu.
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł E.W. W zażaleniu ponownie podniósł, że jest człowiekiem w podeszłym wieku, schorowanym i prawie niesłyszącym. Z pouczenia Przewodniczącego składu orzekającego zrozumiał, że uzasadnienie orzeczenia zostanie mu doręczone, dlatego nie składał w terminie wcześniejszym wniosku o jego uzasadnienie. Wyjaśnił również, że nie wiedział, iż takie informacje można uzyskać na Dzienniku Podawczym Sądu. W ocenie skarżącego jego uchybienie nie wynikało zatem z zaniechania, lecz z warunków obiektywnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.).
W sprawie niniejszej przepisy powyższe zostały zastosowane w sposób prawidłowy. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sąd oddalił z uwagi na nieuprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu, natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sąd odrzucił jako przedwczesny na podstawie art. 88 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący brak swojej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności upatruje w niezrozumieniu pouczenia Przewodniczącego składu orzekającego na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. oraz w swoim podeszłym wieku i stanie zdrowia. W konsekwencji powyższego skarżący nie zgłosił wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. Odnosząc się do tak uzasadnionego wniosku o przywrócenie terminu należy przede wszystkim wskazać, że skarżący o terminie rozprawy został zawiadomiony już 7 listopada 2011 r. W piśmie tym (k. 30 akt sądowych) skarżący został również pouczony o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o skutkach niezłożenia takiego wniosku w terminie. Ponadto skarżący zgodnie z zawiadomieniem stawił się na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. o czym świadczy treść protokołu rozprawy (k. 38 akt sądowych). Z treści protokołu wynika także, że Przewodniczący pouczył strony działające bez adwokata lub radcy prawnego, iż uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Niezgłoszenie zaś wniosku w terminie powoduje utratę prawa wniesienia skargi kasacyjnej. Pouczył również, że od wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Z protokołu rozprawy nie wynika natomiast, aby skarżący zgłaszał jakiekolwiek uwagi odnośnie niezrozumienia treści pouczenia. A zatem skarżący był dwukrotnie informowany przez sąd (zawiadomienie o rozprawie oraz protokół rozprawy) o terminie do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o sposobie zaskarżenia niekorzystnego dla niego orzeczenia. Mając zatem jakiekolwiek wątpliwości odnośnie treści kierowanych do niego pouczeń, przy dochowaniu należytej staranności mógł zaczerpnąć informacji w powyższym zakresie na miejscu w sądzie lub telefonicznie i złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie. Skarżący nie wykazał więc braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane w zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności.
Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy ocenie natomiast winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Ponadto jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. LEX nr 45637).
Mając powyższe na uwadze, sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu, a zatem nie ma podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 grudnia 2011 r. na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do rozstrzygnięcia w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że zasadnie sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że elementem koniecznym dla wszczęcia postępowania odwoławczego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest uzyskanie przez stronę kwestionującą orzeczenie sądu, odpisu tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Przepis art. 177 § 1 P.p.s.a., określa bowiem, że skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie jak już wskazano powyżej skarżący, został pouczony o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym poinformowany został o wymogu określonym w powołanym wyżej przepisie oraz o terminie do złożenia wniosku umożliwiającego uzyskanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Mimo tego wniosek ten został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 P.p.s.a., a termin do złożenia tego wniosku nie został przywrócony. Tak więc skoro zapadły w sprawie wyrok sądu pierwszej instancji nie został uzasadniony, a tym samym skarżący nie dysponował odpisem tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem, to nie zaistniały okoliczności umożliwiające skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej. Wniesienie zatem w takiej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powoduje, że wniosek ten również jest niedopuszczalny, gdyż termin do wniesienia skargi kasacyjnej w ogóle nie rozpoczął biegu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.