II OZ 149/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie jednego ze skarżących i odrzucił zażalenie drugiego, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na brak legitymacji procesowej.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie odrzucające zażalenie na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie D. K., uznając je za bezzasadne w świetle przepisów PPSA. Jednocześnie odrzucił zażalenie D. K. jako niedopuszczalne, ponieważ nie był on stroną postępowania, a zatem nie posiadał legitymacji do jego wniesienia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2026 r., którym odrzucono zażalenie D. K. na postanowienie WSA utrzymujące w mocy odmowę przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie D. K. jako niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił oddalić zażalenie D. K., uznając je za bezzasadne w kontekście przepisów PPSA dotyczących zaskarżania postanowień referendarza. Jednocześnie, NSA odrzucił zażalenie D. K. jako niedopuszczalne. Sąd wskazał, że D. K. nie był stroną postępowania, na które się powoływał, a zatem nie posiadał legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA. Podkreślono, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn podmiotowych, takich jak wniesienie go przez osobę niebędącą adresatem postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia lub sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 PPSA.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy PPSA, w tym art. 194 § 1, nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 PPSA. Argumentacja zażalenia nie podważyła prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 258 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy.
p.p.s.a. art. 260 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
p.p.s.a. art. 260 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
p.p.s.a. art. 194 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia lub sprzeciwu od postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 PPSA.
p.p.s.a. art. 259 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przewiduje konieczność odrzucenia sprzeciwu wniesionego po terminie, którego braków nie uzupełniono, lub pochodzącego od fachowego pełnomocnika bez uzasadnienia.
p.p.s.a. art. 178
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przewiduje odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie D. K. jest niedopuszczalne, ponieważ wnoszący je nie był stroną postępowania, na które się powoływał. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie sądu administracyjnego drugiej instancji wydanego na podstawie art. 260 PPSA.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a. ani w żadnym innym przepisie tej ustawy nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów PPSA dotyczących dopuszczalności zażaleń na postanowienia sądu administracyjnego oraz kwestii legitymacji procesowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i zaskarżaniem postanowień referendarza sądowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 149/26 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2026-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2026-02-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono zażalenie Odrzucono zażalenie Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SPP/Wa 868/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 898/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K.; 2. odrzucić zażalenie D. K. Uzasadnienie K. P., D. K. i D. K. wnieśli skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Postanowieniem z 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 868/24 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 listopada 2025 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Kolejnym postanowieniem z 7 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie D. K. na ww. postanowienie z 26 listopada 2025 r., wskazując, że zażalenie to jest niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. K. i D. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a. ani w żadnym innym przepisie tej ustawy nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za odpowiadające prawu. Jak wynika z akt sprawy skarżąca D. K. skorzystała już ze sprzeciwu, podważając zasadność postanowienia referendarza sądowego z 23 kwietnia 2025 r. Tym samym trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że złożenie kolejnego środka odwoławczego, tym razem na postanowienie Sądu pierwszej instancji utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Skoro bowiem art. 259 § 2 p.p.s.a. przewiduje konieczność odrzucenia sprzeciwu wniesionego po terminie oraz sprzeciwu, którego braki nie zostały uzupełnione, a także sprzeciwu pochodzącego od fachowego pełnomocnika, niezawierającego uzasadnienia, to tym bardziej odrzuceniu musi podlegać sprzeciw niedopuszczalny z mocy ustawy (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2023 r., III FZ 526/23). W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D. K. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez D. K. podlega natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2026 r. jest niedopuszczalne, ponieważ wnoszący zażalenie nie był adresatem tego postanowienia ani też wcześniejszych rozstrzygnięć referendarza sądowego i Sądu wydanych w sprawie o sygn. akt VII SPP/Wa 868/24. Była nim wyłącznie D. K. Z przedstawionych względów orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI