II OZ 149/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-02-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniaskarżącysąd administracyjnyzażaleniezdolność do ponoszenia kosztówoszczędnościdochody

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący posiada wystarczające środki finansowe i oszczędności.

Skarżący M. C. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku odmawiające przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną, jednak sąd niższej instancji oraz NSA uznali, że jego dochody (5470 zł brutto miesięcznie) i oszczędności (20 000 zł) są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, co skutkowało oddaleniem zażalenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z żoną, łączny dochód małżonków w kwocie 5 470 zł brutto miesięcznie (emerytury i wynagrodzenie) oraz posiadane oszczędności w wysokości 20 000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie jest osobą ubogą, a pozostała po odliczeniu kosztów utrzymania kwota oraz posiadane oszczędności pozwalają na pokrycie kosztów zastępstwa prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko WSA. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. NSA podkreślił, że ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a instytucja ta ma charakter wyjątkowy. W ocenie NSA, skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej, a posiadane dochody i oszczędności świadczą o tym, że nie jest osobą, która nie byłaby w stanie ponieść kosztów postępowania. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jego dochody i zgromadzone oszczędności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 246 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

PPSA art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego uzasadniająca przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy.

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście posiadanych dochodów i oszczędności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wysokości dochodów/oszczędności. Ocena sytuacji materialnej jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne podejście sądu do oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 149/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-02-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SA/Gd 409/09 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2009-11-19
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2010 r. , sygn. akt III SA/Gd 409/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący M. C. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Zgodnie ze złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą zamieszkuje w lokalu o powierzchni 46 m2, źródłem dochodu małżonków są emerytury oraz wynagrodzenie za pracę skarżącego w łącznej kwocie 5 470 zł brutto miesięcznie. Skarżący posiada oszczędności w wysokości 20 000 zł. Skarżący ponosi wydatki związane z zakupem leków, wizytami lekarskimi oraz pomocą dla syna i jego rodziny w wysokości 500 zł miesięcznie. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika ponadto, że miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynosi łącznie 4 612,56 zł netto, zaś średnie koszty utrzymania to ok. 700 zł. W dniu 16 listopada 2009 r. skarżący zdeponował na terminowej, 5- cio miesięcznej lokacie bankowej kwotę 21 800 zł.
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu okoliczności wskazują, że wnioskodawca nie jest człowiekiem ubogim, pozbawionym majątku i środków do życia. Po pomniejszeniu łącznego miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez małżonków o ponoszone przez nich udokumentowane koszty utrzymania oraz innych wydatków wskazywanych we wniosku ( wydatki na leki, leczenie oraz pomoc rodzinie syna - nawet przyjmując je w wysokości podanej przez wnioskodawcę) pozostaje kwota ponad 3 000 zł miesięcznie, którą skarżący może przeznaczyć na uiszczenie kosztów zastępstwa prawnego z wyboru. Skarżący ma ponadto zgromadzone znaczne środki na lokacie w banku, a to, że jest to lokata terminowa nie oznacza, że wnioskodawca nie ma dostępu do swych oszczędności i że nie może ich wykorzystać w celu dochodzenia swych praw przed sądem. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał ustawowych przesłanek do przyznania mu prawa pomocy - iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, aby znajdował się sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku trafnie stwierdził, że skarżący nie należy do osób ubogich, pozbawionych środków do życia lub których środki te są ograniczone. Z informacji podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą zamieszkuje w lokalu o powierzchni 46 m2, źródłem dochodu małżonków są emerytury oraz wynagrodzenie za pracę skarżącego w łącznej kwocie 5 470 zł brutto miesięcznie. Skarżący posiada ponadto oszczędności w wysokości 20 000 zł. Powyższe wskazuje, że nie jest on osobą, która nie byłaby w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. odmówił M. C. przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI