II OZ 1443/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniapostanowienie kasatoryjneegzekucja administracyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAzażalenieskarżącyorgan nadzoru budowlanego

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, uznając, że postanowienie kasatoryjne nie podlega wstrzymaniu, a skarżący nie wykazał przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Skarżąca spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Mazowieckiego WINB o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. WSA uznał, że postanowienie o umorzeniu nie podlega wykonaniu, a skarżący nie wykazał ryzyka znacznej szkody. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że ciężar wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na skarżącym, a podnoszone przez niego okoliczności, w tym koszty postępowania, nie spełniają tych kryteriów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2025 r. Postanowieniem tym WINB uchylił wcześniejsze postanowienie PINB o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. WSA uzasadnił odmowę wstrzymania tym, że postanowienie o umorzeniu postępowania administracyjnego nie jest aktem podlegającym wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie nakłada na stronę żadnych obowiązków ani nie wymaga przymusu państwowego. Ponadto, skarżący nie wykazał istnienia konkretnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. NSA przychylił się do stanowiska WSA, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywa na skarżącym, a podnoszone przez niego argumenty dotyczące kosztów postępowania, niepewności prawnej czy potencjalnych trudności w działalności gospodarczej, nie są bezpośrednio związane z wykonalnością postanowienia o umorzeniu i nie stanowią podstawy do wstrzymania jego wykonania. NSA zaznaczył również, że obowiązki w zakresie rozbiórki obiektu wynikają z innej decyzji, niebędącej przedmiotem niniejszego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o umorzeniu postępowania administracyjnego nie jest aktem, który nadaje się do wykonania ani wymaga wykonania, w związku z czym nie można wstrzymać jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Postanowienie o umorzeniu postępowania nie kreuje nowych obowiązków dla strony ani nie wymaga przymusu państwowego, przez co nie posiada przymiotu wykonalności w rozumieniu przepisów o wstrzymaniu wykonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 132

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 34 § § 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o umorzeniu postępowania administracyjnego nie jest aktem podlegającym wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie wykazał przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków). Argumenty dotyczące kosztów postępowania i trudności w działalności gospodarczej nie są bezpośrednio związane z wykonalnością postanowienia o umorzeniu.

Odrzucone argumenty

Postanowienie kasatoryjne wpływa na sytuację prawną skarżącej, wprowadzając niepewność i generując koszty. Możliwość wstrzymania wykonania postanowienia kasatoryjnego jest uzasadniona potencjalnymi negatywnymi konsekwencjami finansowymi i strategicznymi dla spółki.

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania nie wiąże się dla strony z obowiązkiem działania, zaniechania czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Akt ten nie wywołuje żadnych skutków materialnych, nie nakłada na jego adresata obowiązków, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonego postanowienia. Zaskarżone postanowienie nie kreuje żadnej nowej sytuacji w sferze obowiązków strony ani żadnego innego podmiotu. Skoro zatem zaskarżonemu rozstrzygnięciu brakuje przymiotu wykonalności, to nie ma możliwości wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie.

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania aktów administracyjnych, w szczególności postanowień kasatoryjnych, oraz zakresu ciężaru dowodu spoczywającego na skarżącym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w administracji, ale zasady ogólne dotyczące art. 61 § 3 p.p.s.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia wstrzymania wykonania postanowień administracyjnych, co jest kluczowe dla zrozumienia procedury sądowo-administracyjnej.

Czy postanowienie o umorzeniu postępowania można wstrzymać? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1443/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1216/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w W. oraz K. sp. z o.o. w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2025 r. nr 403/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1216/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w W. oraz K. sp. z o.o. w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2025 r. nr 403/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postanowieniem z 21 listopada 2024 r. wydanym na skutek zażalenia od postanowienia z 28 października 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy zmienił ww. postanowienie przez uznanie – na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – zarzutów z dnia 21 października 2024 r. za zasadne i umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego TW-2 nr ... z 27 września 2024 r.
Zaskarżonym postanowieniem z 31 marca 2025 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. postanowienie PINB z 21 listopada 2024 r. i umorzył postępowanie organu I instancji.
W skardze na ww. postanowienie, M. sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie jego wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceniając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, wziął pod uwagę, że przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się i wymagają wykonania. Tymczasem zaskarżonym postanowieniem, organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przez PINB w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania nie wiąże się dla strony z obowiązkiem działania, zaniechania czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Akt ten nie wywołuje żadnych skutków materialnych, nie nakłada na jego adresata obowiązków, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonego postanowienia. Zaskarżone postanowienie nie kreuje żadnej nowej sytuacji w sferze obowiązków strony ani żadnego innego podmiotu. Skoro zatem zaskarżonemu rozstrzygnięciu brakuje przymiotu wykonalności, to nie ma możliwości wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Ponadto Sąd zaznaczył, że skarżący ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10). Rozpatrywany wniosek nie zawierał natomiast żadnego uzasadnienia, z którego wynikałoby, że – w ocenie skarżącego – wykonanie zaskarżonego postanowienia rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, Sąd nie bada natomiast prawidłowości tego rozstrzygnięcia, wobec czego argumentacja skargi – dotycząca wadliwości kontrolowanego rozstrzygnięcia – nie mogła mieć wpływu na rozpoznanie wniosku.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca M. sp. z o.o. zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a przez błędne przyjęcie, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest niemożliwe, ponieważ postanowienie o charakterze kasatoryjnym nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
W uzasadnieniu podniosła, że "decyzja uchylająca decyzję" organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania w rzeczywistości wpływa na sytuację prawną skarżącej, gdyż wprowadza niepewność co do sposobu przyszłego rozstrzygania sprawy. Skarżąca będzie zmuszone do ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z kolejnym postępowaniem administracyjnym. Może to obejmować wydatki na profesjonalnych pełnomocników, tworzoną dokumentację czy inne zasoby potrzebne do czynnego, zgodnego z interesem Spółki udziału w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Skarżącej taka sytuacja może też skutkować wstrzymaniem kluczowych projektów, inwestycji czy umów. Najprawdopodobniej skarżąca zostanie też zmuszona do podjęcia drastycznych decyzji strategicznych w obliczu zbyt poważnego obciążenia finansowego, takich jak wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego. W przypadku, gdyby później okazało się, że meritum sprawy, a więc sam fakt nałożenia obowiązku stanowiącego podstawę do prowadzenia egzekucji, było niezasadne, przywrócenie stanu sprzed odmowy wstrzymania postanowienia o umorzeniu postępowania będzie niemożliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).
Stwierdzić należy, że skarżąca ani we wniosku, ani też w zażaleniu nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia mogło wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Wszystkie podane w zażaleniu okoliczności nie pozostają w bezpośrednim związku z postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 31 marca 2025 r., którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 listopada 2024 r. i umorzono w całości postanowienie administracyjne prowadzone przez organ powiatowy w trybie art. 132 k.p.a.
Zaznaczyć należy, że obowiązki w zakresie rozbiórki obiektu sportowego wynikają z decyzji z 14 maja 2019 r., która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego.
Również wskazywane konsekwencje finansowe, czy trudności w prowadzonej działalności Spółki, wiązać należy z obowiązkiem rozbiórki obiektu sportowego, a nie samym postępowaniem egzekucyjnym.
Ponadto podane w zażaleniu okoliczności co do kosztów postępowania administracyjnego (m.in. wydatki na profesjonalnych pełnomocników, koszty tworzenia dokumentacji) nie mogą być traktowane w kategorii niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a zatem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
-----------------------
4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI