II OZ 1429/25

II OZ 1429/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 781/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-01-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3 , art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 781/25 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z 21 lutego 2025 r., nr 455/OPO/2025 oraz decyzji Starosty Powiatu G. z 27 września 2024 r., nr ... w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 21 lutego 2025 r., nr 455/OPO/2025 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 781/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z 21 lutego 2025 r., nr 455/OPO/2025 oraz decyzji Starosty Powiatu G. z 27 września 2024 r., nr ... w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 21 lutego 2025 r., nr 455/OPO/2025 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z 21 lutego 2025 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu G. z 27 września 2024 r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania oraz projekt architektoniczno-budowlany budynku gospodarczo-garażowego oraz udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego.
W uzasadnieniu tego wniosku powołano się zarówno na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przekonaniu skarżącej oczywistym jest, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, przed rozpoznaniem niniejszej skargi, inwestor może próbować argumentować, że uwzględnienie skargi doprowadziłoby do straty po jego stronie, bowiem zainwestowałby środki w wybudowanie budynku, z których wskutek uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógłby korzystać lub musiałby go nawet rozebrać. Skarżąca obawia się, że wówczas skutki naruszenia jej praw i przepisów wymienionych w skardze musiałyby ustąpić przed interesem ekonomicznym inwestora, co nie powinno mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa. Skarżąca nie dołączyła do skargi żadnych dokumentów uprawdopodobniających wysokość wyrządzonej szkody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazując, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji organów obu instancji. Skarżąca nie dołączyła do skargi żadnego materiału dokumentacyjnego, który umożliwiałby weryfikację twierdzeń wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Strona skarżąca nie wykazała tym samym okoliczności, które mogłyby prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności nie można uznać, że wskazywane w uzasadnieniu wniosku argumenty dotyczące ewentualnych strat finansowych po stronie inwestora, są wystarczające ażeby uznać, że w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki ustalone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Okoliczności te wszak dotyczą osoby samego inwestora, a nie skarżącej.
W świetle powyższego Sąd uznał, że strona skarżąca nie przedstawiła argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. Nie sprecyzowała w jaki sposób zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja spowoduje wyrządzenie skarżącej znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca ograniczyła się jedynie do bardzo ogólnego stwierdzenia jakoby wykonanie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej przed rozpoznaniem niniejszej skargi mogłoby doprowadzić do skorzystania przez inwestora z przyznanego mu prawa i rozpoczęcia budowy.
Sąd uznał zatem, że skarżąca nie podniosła we wniosku przekonującej argumentacji przemawiającej za tym, że wykonanie zaskarżonych decyzji skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia dla skarżącej znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z 21 lutego 2025 r. oraz decyzji Starosty Powiatu G. z 27 września 2024 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i odmowę wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z 21 lutego 2025 r., oraz decyzji Starosty Powiatu G. z 27 września 2024 r. wskutek błędnego uznania, że wykonanie zaskarżonych decyzji nie będzie skutkować zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, pomimo iż oczywistym jest, że budowa budynku na działce nr 486/16 w granicy z jej działką nr ... będzie skutkowała koniecznością wejścia na działkę, zniszczenia jej terenu, w tym nasadzeń, co - wobec dotychczasowej konfliktowej postawy właściciela działki nr ... - będzie skutkowało wyrządzeniem znacznej szkody polegającej na zniszczeniu terenu działki, zaś z uwagi na konflikt z właścicielem działki nr ... - uzyskanie od niego dobrowolnej rekompensaty finansowej jest niemożliwe.
W uzasadnieniu zażalenie wskazano, że zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę, stwarza zagrożenie wyrządzenia znacznej szkody, jak i powstania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem w celu zrealizowania budowy, inwestor musiałby przejść przez granicę dzielącą działki i częściowo pracować z terenu działki skarżącej, gdyż niemożliwym jest wykonanie niektórych prac w inny sposób. W ocenie skarżącej, istnieje również realna obawa, że nie dojdzie do realizacji inwestycji z poszanowaniem granic, czy infrastruktury na mojej działce, tym samym wprowadzenie wszelkich maszyn ciężkich, czy rozkopanie mojego terenu sprawiłoby, że jego obszar uległby znacznemu pogorszeniu, czy nawet zniszczeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).
Wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd Wojewódzki zasadnie odmówił wstrzymania wykonania wnioskowanych decyzji wskazując, że przedstawiona przez stronę skarżącą argumentacja nie uprawdopodabnia twierdzenia, aby wykonanie zaskarżonej decyzji miało wywołać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na wstępie wskazać należy, że na etapie rozstrzygania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie może odnosić się do prawidłowości zaskarżonej decyzji a samo przekonanie skarżącej o jej wadliwości nie mogło być przesłanką do udzielenia ochrony tymczasowej.
Zaznaczyć należy, że inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przy czym, to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi, czy też skargi kasacyjnej. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, bowiem kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, gdyby zaistniała taka konieczność, będzie obciążać właśnie jego.
Należy również zwrócić uwagę, że stosownie do art. 35a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. Mimo że w niniejszej sprawie nie został zastosowany wspomniany przepis, to już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że Sąd rozpoznający wniosek musi ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania.
Odnosząc się do argumentacji wniosku i zażalenia, zauważyć należy, że skarżąca mylnie postrzega istotę kontroli sądowej. Badanie bowiem legalności zaskarżonej decyzji dokonywane jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Tak więc kwestia wykonywania ostatecznej decyzji nie wpływa na ocenę Sądu w zakresie jej zgodności z prawem.
Ponadto wskazać należy, że kwestionowaną decyzją udzielono pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ewd. ... stanowiącej własność inwestora, a zatem dozwolony zakres robót budowlanych nie obejmuje nieruchomości skarżącej.
Przewidywane więc przez skarżącą szkody związane z nieposzanowaniem granicy i własności jej nieruchomości nie wynikają bezpośrednio z wydanych w sprawie decyzji, lecz mogą ewentualnie zaistnieć wskutek niedozwolonych działań faktycznych, przeciwko którym służą odpowiednie środki prawne m.in. cywilnoprawna ochrona posiadania lub roszczenia odszkodowawcze.
Podkreślić należy, że ryzyko niewłaściwego wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej w trybie w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem to nie sama decyzja stwarza niebezpieczeństwo szkód opisanych przez skarżącą. Również inne okoliczności świadczące o konflikcie sąsiedzkim nie mogły być uznane za przesłankę wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji.
W konsekwencji należało przyjąć, że skarżąca ani we wniosku, ani w zażaleniu nie uprawdopodobniła, aby wykonanie decyzji przed jej skontrolowaniem przez Sąd mogło doprowadzić do wyrządzenia szkody znacznych rozmiarów, bądź wywołać sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego będzie w zasadzie niemożliwy.
Tym samym zaskarżone postanowienie okazało się prawidłowe, co musiało skutkować oddaleniem zażalenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
-----------------------
5