II OZ 816/25

II OZ 816/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178 art. 194 § 1, art. 197 § 2, art. 257, art. 260 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 276/24 utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 października 2024 r. o odmowie przyznania D. K. prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024 r., nr 162/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie D. K. i K. P..
Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 276/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprzeciwu D. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 3 października 2024 r. o odmowie przyznania D. K. (dalej skarżąca) prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024 r., nr 162/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Odpis tego postanowienia wraz z pouczeniem, że nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia doręczono skarżącej 16 grudnia 2024 r.
W piśmie z 18 grudnia 2024 r. (data nadania 23 grudnia 2025 r.) skarżąca i K. P. wniosły skargę kasacyjną na postanowienie z 12.11.2025 r. w odniesieniu do odrzucenia sprzeciwu na postanowienie w sprawie pomocy". Wskazały na naruszenie prawa materialnego i błędną interpretację prawa. Ich zdaniem naruszono zasady współżycia społecznego i doszło do utraty zaufania do organów Państwa. Ich zdaniem, sztucznie stworzono naruszenia prawa administracyjnego, które powinno być przypisane A. K. i A. K.1, a nie skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny powyższe pismo zakwalifikował jako zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie D. K. i K. P., podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy. Z racji tego każdy środek odwoławczy (zażalenie/skarga kasacyjna) nie odniesie zamierzonego skutku bowiem jest niedopuszczalny.
Ustawodawca w art. 194 § 1 P.p.s.a. przedstawił katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem, a w art. 173 § 1 P.p.s.a. wskazał postanowienia, na które przysługuje skarga kasacyjna. Nie ma w tych regulacjach postanowienia Sądu wydanego w związku z rozpatrzeniem sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy z art. 260 § 2 P.p.s.a. Uznać zatem należało je za niezaskarżalne. Potwierdza to też treść tego ostatniego przepisu wskazując, że Sąd orzeka jako Sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wydanie orzeczenia jako sąd drugiej instancji jest prawomocnym orzeczeniem w zakresie prawa pomocy a wobec tego niedopuszczalne jest kierowanie na takie orzeczenie jakichkolwiek środków odwoławczych.
W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. art. 178 P.p.s.a., z których wynika, że zażalenie, które jest niedopuszczalne podlega odrzuceniu.
W niniejszej sprawie Sąd doręczając odpis postanowienia z dnia 12 listopada 2024 r. prawidłowo pouczył skarżącą D. K. o tym, że na postanowienie to nie przysługują środki odwoławcze (k. 38 akt), a mimo to skarżąca wraz z innymi osobami wniosła zażalenie z dnia 18 grudnia 2024 r. (data nadania 23.12.2024 r.), w którym kwestionuje to postanowienie zarzucając Sądowi łamanie przepisów prawa.
Wobec treści doręczenia odpisu postanowienia pismem z 5 grudnia 2025 r. skarżąca powinna uznać za ostateczne rozstrzygnięcie Sądu postanowienie z art. 246 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 260 P.p.s.a. i przyjąć wynikający z tego skutek, że kwestia prawa pomocy została prawomocnie zakończona z negatywnym dla niej skutkiem. Wobec tego chcąc skarżyć postanowienie MWINB musi pokrywać związane z tym postępowaniem koszty sądowe.
Wobec powyższego wniesione przez skarżącą oraz K. P. zażalenie, nie podlega merytorycznej ocenie lecz z powodów procesowych (jako niedopuszczalne – brak możliwości zaskarżenia), należy je odrzucić stosownie do art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 194 § 1 P.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca D. K. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od postanowienia referendarza sądowego z 3 października 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia, tym razem na postanowienie Sądu I instancji, utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu stosownie do art. 178 P.p.s.a.
Argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie wpływa na ocenę, że skarżąca złożyła środek zaskarżenia, który był niedopuszczalny i podlegał odrzuceniu.
Zażalenie wniesione przez K. P. również podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne ale z innej przyczyny. Podstawą prawną odrzucenia będzie art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 178 P.p.s.a.
Zażalenie tej osoby złożone w niniejszej sprawie na postanowienie WSA w Warszawie z 12 listopada 2024 r. jest niedopuszczalne, ponieważ nie była ona adresatem zaskarżonego postanowienia Sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego, którym odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. Adresatem tegoż postanowienia była wyłącznie D. K. bowiem to jej wniosek o prawo pomocy był przedmiotem oceny referendarza a następnie Sądu.
Należy zauważyć, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie odnośnie do zażalenia K. P..
W związku z powyższym NSA, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.