II GZ 167/23

II GZ 167/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
III SA/Po 63/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2023-08-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 46 § 1 pkt 4, art. 47 § 1,  art. 49 § 1, art. 54 § 1, art. 178, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 65 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Po 63/23 o odrzuceniu zażalenia L. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 14 listopada 2022 r. nr SKO-4203/545/22 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 23 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 63/23, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił zażalenie L. Sp. z o.o. w K. na postanowienie tego Sądu z 27 stycznia 2023 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 14 listopada 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu.
Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu, że postanowieniem z 27 stycznia 2023 r. odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako spóźniony. Postanowienie to doręczono skarżącej spółce 3 lutego 2023 r. Skarżąca w zakreślonym 7-dniowym terminie wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.
Pismem z 16 lutego 2023 r. Sąd wezwał spółkę do usunięcia – w terminie 7 dni - braków formalnych zażalenia przez jego podpisanie przez osobę do tego upoważnioną, uzupełnienie zażalenia o brakujące uzasadnienie i podpisanie go przez osobę do tego upoważnioną oraz nadesłanie kompletnego i podpisanego 1 odpisu zażalenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwano również spółkę do uiszczenia w tym samym terminie wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Przesyłki zawierające powyższe wezwania doręczono skarżącej spółce 2 marca 2023 r.
Skarżąca w dniu 9 marca 2023 r. przesłała (nadała w placówce pocztowej) za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu do WSA w Poznaniu podpisane zażalenie wraz z uzasadnieniem, jego podpisany odpis oraz dowód uiszczenia wpisu od zażalenia. SKO w Kaliszu 14 marca 2023 r. przekazało ww. korespondencję do Sądu. W Sądzie odnotowano jej wpływ 17 marca 2023 r. WSA w dniu 23 lutego 2023 r. otrzymał z Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzenie uiszczenia przez skarżącą wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł na rachunek tego Sądu.
Odrzucając zażalenie postanowieniem zaskarżonym na obecnym etapie postępowania, WSA stwierdził, że strona skarżąca nie usunęła w zakreślonym terminie braków formalnych zażalenia. W ocenie Sądu I instancji, nie można bowiem przyjąć, aby nadesłanie odpowiedzi na wezwanie Sądu przez stronę za pośrednictwem organu stanowiło uzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Jak wskazał WSA wszelkie pisma procesowe, w tym stanowiące odpowiedź na wezwanie sądu, za wyjątkiem skargi, który to wyjątek przewidziany został w przepisie art. 54 § 1 p.p.s.a., są wnoszone wprost do sądu, a nie za pośrednictwem organu. Przepisy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. nakazują zaś odrzucenie zażalenia w sytuacji nieuzupełnienia jego istotnych braków formalnych w terminie, którymi są m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art, 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 194 § 3 p.p.s.a.), odpis dla strony przeciwnej (art, 47 § 1 w zw. z art. 194 § 3 p.p.s.a.), czy zwięzłe uzasadnienie (art. 194 § 3 p.p.s.a),.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, zaskarżając je w całości oraz zarzucając naruszenie przepisu postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 65 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca nie usunęła braków formalnych zażalenia w terminie, w sytuacji w której skarżąca usunęła braki formalne zażalenia w terminie, albowiem pisma wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie zażalenia.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że orzeczenie Sądu I instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów k.p.a. Zdaniem wnoszącej zażalenie, 7-dniowy termin na usunięcie braków formalnych został dochowany, bowiem usunięcie to nastąpiło w ostatnim dniu terminu. Przy omyłkowym wysłaniu przedmiotowego pisma do SKO w Kaliszu, ochronę strony w postępowaniu administracyjnym daje bowiem przepis art. 65 § 2 k.p.a., którego celem jest zapewnienie stronie, która wniosła podanie do organu niewłaściwego przed upływem terminu, że termin ten uważa się za zachowany. Zdaniem skarżącej, gdyby WSA zastosował przepis art. 65 § 2 k.p.a., nie odrzuciłby zażalenia, tylko rozpoznał je jako złożone z zachowaniem ustawowego terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Tym samym przywołany przepis w sposób jednoznaczny wskazuje, że warunkiem formalnym, stanowiącym obowiązkowy element pisma procesowego, jest złożenie pod nim podpisu identyfikującego osobę wnoszącą to pismo – w rozpoznawanej sprawie zażalenie. Natomiast w myśl z art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.
Zaniechania w powyższym zakresie stanowią braki formalne pisma - zażalenia, podlegające uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Jak wynika z analizy akt sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącej 2 marca 2023 r. (vide: z.p.o. – karta akt sądowych nr 62). Wyznaczony 7-dniowy termin do usunięcia braków formalnych i fiskalnych zażalenia upływał zatem dnia 9 marca 2023 r. Strona skarżąca, w ostatnim dniu zakreślonego na dokonanie uchybionych czynności terminu, nadesłała do organu (SKO w Kaliszu) pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie Sądu, wraz podpisanym zażaleniem i jego odpisem. Organ przekazał pismo strony już po upływie 7-dniowego terminu (data nadania pisma - 14 marca 2023 r.).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wezwania Sądu I instancji do usunięcia braków formalnych i fiskalnych zażalenia były jasne, czytelne i zrozumiałe. Sąd I instancji w treści wezwań precyzyjnie określił brakujący wpis sądowy, a także to, jakimi brakami formalnymi zażalenie jest obarczone oraz co należy uczynić, aby braki te uzupełnić. WSA w wezwaniu do usunięcia braków formalnych zawarł stosowne pouczenie dla skarżącej, z którego wynikała procedura usunięcia precyzyjnie określonych w piśmie braków zażalenia, jak również informacja o przesyłaniu wszystkich pism do Sądu (vide: pkt 1 i 2 Pouczenia – karta akt sądowych nr 58). W doręczeniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, WSA podał zaś numer konta bankowego, na który w zakreślonym terminie należało uiścić brakującą opłatę, a także wskazał na możliwość uregulowania wymaganej opłaty w kasie Sądu (vide: karta akt sądowych nr 57 i 59). Skarżąca została poinformowana również z jakimi konsekwencjami będzie musiała się liczyć w przypadku niewykonania w terminie niniejszych wezwań sądowych.
Ponadto należy wyjaśnić, że w niniejszym postępowaniu, tj. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie znajduje zastosowania przepis na który powołała się skarżąca w zażaleniu, tj. art. 65 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.), zgodnie z którym podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Przywołany przepis dotyczy jedynie postępowania administracyjnego, natomiast ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera analogicznej regulacji. Nie zawiera ona również regulacji, która pozwoliłaby uznać, że każde pismo strony, w konsekwencji wezwania przez sąd do uzupełnienia braków formalnych, powinno być wniesione za pośrednictwem organu, którego aktu lub czynności skarga dotyczy. Unormowanie takie, wynikające z treści art. 54 § 1 p.p.s.a., odnosi się wyłącznie do pierwotnie wnoszonej skargi. Kolejne pisma powinny być wnoszone już bezpośrednio do sądu, bez pośrednictwa organów administracji publicznej, bowiem od chwili przekazania skargi przez organ administracji publicznej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, kończy się etap postępowania administracyjnego i rozpoczyna się postępowanie sądowoadministracyjne, którego gospodarzem jest wyłącznie sąd administracyjny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie, zaś Sąd I instancji zasadnie odrzucił zażalenie, którego braków - zarówno formalnych jak i fiskalnego - strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.