II OZ 1382/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie członka spółdzielni na odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu, uznając, że nie wykazał on własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego odrębnego od interesu spółdzielni.
Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę sieci kanalizacyjnej. Członek spółdzielni, M.B., wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako uczestnik, argumentując, że rozbiórka sieci uniemożliwi jej korzystanie z podłączonych budynków. WSA odmówił, uznając, że M.B. nie wykazała interesu prawnego odrębnego od interesu spółdzielni. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że interes członka spółdzielni w tej sytuacji stanowił interes faktyczny, a nie prawny.
Sprawa dotyczyła zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Postępowanie pierwotnie dotyczyło skargi Spółdzielni Budowy Domów Jednorodzinnych na decyzję nakazującą rozbiórkę sieci kanalizacyjnej. M. B., jako członek spółdzielni, wniosła o dopuszczenie do udziału, twierdząc, że rozbiórka sieci uniemożliwi jej korzystanie z dwóch podłączonych do niej budynków, które są jej odrębną własnością. Sąd I instancji odmówił, powołując się na art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że interes prawny wymaga związku z normą prawa materialnego, a w przypadku spółdzielni, jej interesy reprezentuje zarząd. Sąd uznał, że członkowie spółdzielni kwestionujący jej działalność powinni korzystać z postępowań wewnątrzspółdzielczych lub ogólnych postępowań sądowych, chyba że wykażą własny, zindywidualizowany interes prawny. M. B. zarzuciła w zażaleniu, że organ I instancji nie wziął pod uwagę, iż obowiązek rozbiórki dotyczy również odrębnej własności przyłączy, a sam inspektor nadzoru budowlanego nie wykluczył działań wobec innych osób. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że interes prawny musi być chroniony przez prawo i wynikać z norm prawa materialnego, a nie być jedynie interesem faktycznym. Sąd potwierdził dominujące stanowisko orzecznicze, że członkom spółdzielni mieszkaniowych co do zasady nie przysługują prawa strony w postępowaniach dotyczących interesów spółdzielni, chyba że wykażą naruszenie własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego. W tej sprawie, sąd uznał, że wskazana przez M. B. okoliczność stanowiła interes faktyczny, a nie prawny, i dlatego nie zachodziły przesłanki do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli wykaże własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny, który został naruszony w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Sam fakt podłączenia budynków do sieci spółdzielni i potencjalne utrudnienia w korzystaniu z nich stanowi interes faktyczny, a nie prawny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że interes prawny musi być chroniony przez prawo i wynikać z norm prawa materialnego. W przypadku spółdzielni, jej interesy reprezentuje zarząd. Członek spółdzielni może być dopuszczony jako uczestnik tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy jego własny, skonkretyzowany interes prawny jest naruszony, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące prawa własności, które nie przyznają członkom spółdzielni mieszkaniowych prawa do korzystania z majątku spółdzielczego w sensie art. 140 k.c.
pr. spółdz.
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze
Przepisy nie uzasadniają udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, gdy dotyczy ono interesu prawnego spółdzielni.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes członka spółdzielni w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sama spółdzielnia, a sprawa dotyczy jej interesów, stanowi interes faktyczny, a nie prawny, chyba że wykaże on własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny naruszony przepisami prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja M. B., że rozbiórka sieci kanalizacyjnej uniemożliwi jej korzystanie z podłączonych budynków, stanowi interes faktyczny, a nie prawny, uzasadniający dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako uczestnika.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny to coś więcej niż interes faktyczny interes prawny to tylko taki interes, który stwarza korzystną sytuację prawną dla danego podmiotu w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności dopuszczenia członka spółdzielni do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnika, rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji członka spółdzielni mieszkaniowej i jego relacji z interesami spółdzielni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym, co jest kluczowe w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, szczególnie w kontekście praw członków spółdzielni.
“Czy członek spółdzielni zawsze może bronić swoich praw przed sądem?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 1382/08 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-01-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-12-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane VII SA/Wa 524/08 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2010-01-19 II OZ 1383/08 - Postanowienie NSA z 2009-01-13 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 33 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 524/08. o odmowie dopuszczenia M. B. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Spółdzielni Budowy Domów Jednorodzinnych [...] w C. Gmina K. J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki sieci kanalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie Uzasadnienie Spółdzielnia Budowy Domów Jednorodzinnych [...] w C. Gmina K. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki sieci kanalizacyjnej. W dniu 18 września 2008 r. do Sądu wpłynął wniosek M. B. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w w/w postępowaniu. We wniosku tym wskazała ona, że jest członkiem skarżącej Spółdzielni. Wyjaśniła, że dwa należące do niej budynku są podłączone do osiedlowej sieci kanalizacyjnej, zatem rozbiórka tej sieci pozbawiłaby jej możliwości użytkowania w/w budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 524/08, odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania M. B.. W uzasadnieniu Sąd powołując treść art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wskazał, że interes prawny, o którym mowa w tym przepisie pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Stwierdził ponadto, że podmiotem uprawnionym do występowania na prawach strony w postępowaniu administracyjnym jest spółdzielnia mieszkaniowa reprezentowana przez jej zarząd, a nie poszczególni jej członkowie. Przepisy ustawy Prawo spółdzielcze nie uzasadniają udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony w sytuacji gdy postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego spółdzielni. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego w trybie i na zasadach określonych w ustawie Prawo spółdzielcze, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Sąd I instancji dodał, że wprawdzie wyjątkowo możliwe jest dopuszczenie członka spółdzielni do udziału w postępowaniu jako strony. Może to nastąpić, gdy zostanie naruszony jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes, jednakże zdaniem Sądu, taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. B., zarzucając, iż organ I instancji nakładając na Spółdzielnię obowiązek sieci kanalizacyjnej, nie wziął pod uwagę, że na terenie Spółdzielni istnieją przyłącza będące w dacie orzekania odrębna własnością poszczególnych właścicieli nieruchomości. Fakt, że nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek dotyczy nie tylko Spółdzielni potwierdza, zdaniem skarżącej także Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który w odpowiedzi na skargę stwierdza, iż obowiązek ten dotyczy Spółdzielni, jednakże nie wyklucza w dalszej kolejności podjęcia działań wobec innych osób, w tym również skarżącej. Wobec powyższego, w ocenie skarżącej wniosek o dopuszczenie jej do udziału do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania jest w pełni uzasadniony.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Interes prawny to coś więcej niż interes faktyczny, gdyż za interes prawny można uznać tylko taki interes, który stwarza korzystną sytuację prawną dla danego podmiotu. Ocena czy w danym przypadku występuje interes prawny, wynika z konfrontacji tego, co uważa się za interes prawny, z normami prawa materialnego, regulującymi określoną sferę stosunków społecznych. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W przedmiotowej sprawie M. B. wnosząc o dopuszczenie jej do udziału w sprawie wskazała, iż jest członkiem Spółdzielni będącej adresatem zaskarżonej decyzji, a ponadto, wykonanie nakazu rozbiórki sieci kanalizacyjnej uniemożliwi jej korzystanie z należących do niej budynków. Wskazać zatem należy, iż trafnie zauważył Sąd I instancji, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony. Przepisy nie przyznają bowiem członkom spółdzielni mieszkaniowych prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz do rozporządzania rzeczą w sensie art. 140 kc. W stosunkach zewnętrznych członków spółdzielni reprezentuje jej zarząd. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Od przedstawionego wyżej stanowiska dopuszczalny jest jednak wyjątek w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes". Mając zatem na względzie, że w niniejszej sprawie stroną postępowania jest Spółdzielnia, która reprezentuje wszystkich swoich członków, w tym również skarżącą oraz biorąc pod uwagę, że wskazywana przez skarżącą okoliczność, iż rozbiórka sieci kanalizacyjnej na terenie Spółdzielni uniemożliwi jej korzystanie z należących do niej budynków stanowi w istocie interes faktyczny, należy się zgodzić z poglądem Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą określone w art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki dopuszczenia M. B. do udziału w niniejszym postępowaniu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI