II OZ 1381/14

II OZ 1381/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-12-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
IV SA/Po 959/14 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2015-03-17
II OSK 1658/15 - Wyrok NSA z 2017-03-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 35a ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 959/14, o odmowie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg M. S. i J. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić zażalenia.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 959/14, po rozpoznaniu wniosku M. S. i J. S., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 8 września 2014 r. wezwano inwestorów I. i K. B. do wskazania, czy w związku z wnioskiem skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wnoszą o nałożenie przez Sąd kaucji (jeżeli tak to w jakiej wysokości) na zabezpieczenie sowich roszczeń z powodu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 35 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W odpowiedzi na wezwanie I. B. wniosła o nałożenie kaucji w wysokości 35.740, 48 zł.
Postanowieniem z dnia 30 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uzależnił wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia przez skarżących, w terminie 7 dni kaucji w wysokości 35 740 zł na rachunek Sądu na zabezpieczenie roszczeń inwestorów z powodu wstrzymania wykonania decyzji.
Dalej Sąd wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnione jest od przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Niewskazanie we wniosku takich okoliczności, które uzasadniają twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku.
Ponadto w ocenie Sądu istotne jest również to, uwzględniając przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia, że stosownie do art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tego aktu, sąd może uzależnić od złożenia przez stronę skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora, co służy w konsekwencji ochronie interesu tego ostatniego. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Kaucja wyznaczona w trybie art. 35 a powołanej ustawy Prawo budowlane, w razie uwzględnienia skargi, podlega zwrotowi, zaś w przypadku oddalenia skargi, przeznaczana jest na zaspokojenie roszczeń inwestora, przy czym w zawisłej sprawie w związku z rozmiarem planowanego przedsięwzięcia, wysokość takiej kaucji byłaby znaczna.
Oceniając wnioski skarżących, które nie zawierają żadnych informacji, bądź argumentów mogących uprawdopodobnić przesłanki z art. 61 § 1 p.p.s.a. jak również fakt, iż skarżący nie złożyli kaucji w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia z dnia 30 września 2014 r. uzależniającego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia przez skarżących kaucji, Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżących, jak również nie rodzi trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd podkreślił, że inwestor dysponuje ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robot budowlanych i to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona.
Wobec powyższego Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a.
M. S. w zażaleniu na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu wniosku oraz nałożenie opłaty tytułem zabezpieczenia przyszłych roszczeń strony postępowania w kwocie, która jest zbyt wysoka by mogła ją uiścić.
W uzasadnieniu wskazała, że sporna inwestycja powstaje w odległości mniejszej niż 8 metrów od budynku wielorodzinnego, a decyzja o warunkach zabudowy została uchylona wyrokiem WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 343/14. Szereg uchybień w toku powstawania przedmiotowej inwestycji pozwala przyjąć, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i zostanie uchylona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie zawarte w skargach wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały w żaden sposób uzasadnione. Nie zawierają okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić skarżącym znaczną szkodę lub wywoływałoby trudne do odwrócenia skutki.
Zaznaczyć jednak trzeba, że ten brak wniosku miał charakter braku usuwalnego. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że w sytuacji braków we wniosku polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy wezwać skarżącego na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie ze skutkami wymienionymi w tym przepisie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 338 oraz powołane tam orzecznictwo).
Sąd Wojewódzki wydając zaskarżone postanowienie, nie skorzystał z możliwości, jaką stwarza przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. i nie wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Mając bowiem na uwadze argumenty powołane przez skarżącą w zażaleniu związane z nieprawidłowościami w procesie budowlanym podkreślić należy, że są to okoliczności dotyczące merytorycznego rozpoznania sprawy i nie mogą uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie nie zawiera zarzutów, które by odnosiły się wprost do przesłanek prawnych przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnym do odwrócenia skutkom. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być zastąpiona merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności lub nawet przypuszczeniami co do tej oceny.
Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego strona nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc się natomiast zarzutu ustalenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń w zbyt wysokiej kwocie wskazać należy, że zgodnie z art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Brzmienie tego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Zaznaczyć trzeba, że to na inwestorze spoczywa obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby w wyniku rozpoznania skargi decyzja została uchylona.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki prawidłowo zastosował powyższy przepis. Sąd określając wysokość kaucji kierował się podaną przez inwestora uprawdopodobnioną wysokością ewentualnych roszczeń spowodowanych wstrzymaniem wykonania pozwolenia na budowę. Sąd nie bierze pod uwagę poziomu zamożności strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji. Wysokość kaucji jest uzależniona od kosztów całego zamierzenia inwestycyjnego. Zatem i w tym zakresie stanowisko Sądu Wojewódzkiego było prawidłowe.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.