II FZ 286/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-06-21
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminuwpis sądowybrak winyp.p.s.a.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarżącyzażaleniepodatek dochodowy

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia skarżących na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając brak winy za niewystarczający.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że nieznajomość prawa lub niezrozumienie pouczenia nie są wystarczającymi przesłankami. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia, podkreślając, że przywrócenie terminu wymaga braku winy strony, ocenianego według obiektywnego miernika staranności, a wskazane przez skarżących okoliczności nie spełniają tego kryterium.

Sprawa dotyczyła zażaleń B. F. i M. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odmówiło przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Sąd pierwszej instancji uznał, że nieznajomość prawa lub niezrozumienie pouczenia nie stanowią podstaw do przywrócenia terminu, zgodnie z art. 86 w zw. z art. 87 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Skarżący zarzucili naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia, wskazując, że przywrócenie terminu jest możliwe tylko wtedy, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony. Podkreślono, że brak winy ocenia się według obiektywnego miernika staranności, a do niezawinionych przyczyn zalicza się zdarzenia losowe, takie jak powódź czy nagła choroba, a nie nieznajomość prawa. Sąd stwierdził, że wezwania do uiszczenia wpisu zawierały precyzyjne informacje o skutkach nieuiszczenia opłaty i pouczenie o możliwości złożenia wniosku o prawo pomocy. NSA wyjaśnił również, że przyznanie prawa pomocy ma skutki ex nunc, a nie wsteczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nieznajomość prawa ani niezrozumienie pouczenia nie są okolicznościami uzasadniającymi przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

Przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy w uchybieniu, ocenianego według obiektywnego miernika staranności. Nieznajomość prawa nie mieści się w katalogu przyczyn niezawinionych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek przywrócenia terminu - uchybienie nastąpiło bez winy strony.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił przywrócenia terminu, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu. Nieznajomość prawa ani niezrozumienie pouczenia nie są okolicznościami uzasadniającymi przywrócenie terminu. Wezwania do uiszczenia wpisu zawierały precyzyjne pouczenia o skutkach nieuiszczenia opłaty.

Odrzucone argumenty

Zażalenia skarżących zarzucające naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności nieznajomość prawa czy też niezrozumienie pouczenia zamieszczonego w wezwaniu do uiszczenia wpisu nie są okolicznościami faktycznymi, które uzasadniałyby przywrócenie terminu postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście braku winy i znaczenia obiektywnego miernika staranności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego etapu postępowania (uiszczenie wpisu) i specyficznych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z przywróceniem terminu, co jest częstym problemem w praktyce, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 286/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Bd 86/11 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2011-03-02
II FSK 1406/11 - Postanowienie NSA z 2011-07-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.86 i art.87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażaleń B. F. i M. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 86/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi B. F. i M.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia oddalić zażalenia.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 86/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił B.F. i M. F. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Sąd pierwszej instancji skonstatował, że nieznajomość prawa czy też niezrozumienie pouczenia zamieszczonego w wezwaniu do uiszczenia wpisu nie są okolicznościami faktycznymi, które uzasadniałyby przywrócenie terminu w świetle art. 86 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.).
W zażaleniach z dnia 12 kwietnia 2011 r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów, zarzucając naruszenie art.86 § 1 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.
Analiza akt sprawy doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do konstatacji, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącym przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, ponieważ we wniosku o przywrócenie terminu nie zostały wskazane okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Należy bowiem wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się okoliczności takie jak powódź, pożar, katastrofa, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Okoliczności takich – jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji - nie stanowią nieznajomość prawa czy też niezrozumienie pouczenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu.
Rację ma także Sąd pierwszej instancji, że przesłane skarżącym wezwania do uiszczenia wpisu z dnia 8 lutego 2011 r. (k- 45,46 akt Sądu pierwszej instancji) zawierały w swej treści precyzyjne informacje, co do skutków nieuiszczenia w terminie 7-dniowym wpisu sądowego. Ponadto skarżący prawidłowo zostali pouczeni o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe lub całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Odnośnie zaś przyznania skarżącym prawa pomocy po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi ze względu na niedopełnienie obowiązku uiszczenia wpisu sądowego należy wyjaśnić, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku. Nie działa ono zatem z mocą wsteczną, lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również te opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym ustawodawstwie.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI