II OZ 136/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-02-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezażaleniespółka jawnaplan zagospodarowania przestrzennegosytuacja majątkowaNSAWSA

NSA oddalił zażalenie spółki jawnej na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych.

Spółka jawna złożyła zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty od zażalenia. Spółka argumentowała, że jej majątek to głównie środki trwałe, a środki pieniężne są przeznaczone na bieżące koszty działalności. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółka posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie 100 zł opłaty od zażalenia, a jej argumentacja nie podważyła stanowiska WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki jawnej "[...]" sp. j. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 250/15, którym odmówiono przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. F. na uchwałę Rady Miasta i Gminy w Margoninie z dnia 8 lipca 2008 r. Nr XX/219/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka wnioskowała o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że nie jest w stanie ponieść całości kosztów, w szczególności opłaty od zażalenia. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadane przez spółkę środki trwałe o znacznej wartości, środki pieniężne na rachunkach bankowych (łącznie 170.890,02 zł) oraz zysk za ostatni rok obrotowy, uznając, że sytuacja majątkowa nie daje podstaw do zwolnienia od kosztów. Spółka w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów P.p.s.a. poprzez brak kompleksowej analizy jej sytuacji majątkowej i pominięcie faktu, że większość środków to środki trwałe niezbędne do prowadzenia działalności. NSA oddalił zażalenie, uznając, że WSA prawidłowo ocenił sytuację majątkową spółki. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o nie. NSA stwierdził, że posiadane przez spółkę środki finansowe wielokrotnie przekraczają wysokość opłaty od zażalenia (100 zł) i nie ma podstaw do twierdzenia, że jej uiszczenie zachwieje płynnością finansową spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli posiadane środki finansowe wielokrotnie przekraczają wysokość opłaty i nie ma dowodów na zachwianie płynności finansowej.

Uzasadnienie

Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie. Posiadanie środków finansowych w kwocie znacznie przekraczającej wysokość opłaty od zażalenia nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 245 § § 3 i 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy.

P.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące rozpoznawania zażaleń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił sytuację majątkową spółki. Spółka posiadała wystarczające środki finansowe na pokrycie opłaty od zażalenia. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie.

Odrzucone argumenty

Sytuacja majątkowa spółki, w tym znaczna część środków trwałych, nie uzasadnia odmowy przyznania prawa pomocy. Nie dokonano kompleksowej analizy całości sytuacji majątkowej uczestnika postępowania.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że spełnia warunki do przyznania jej wnioskowanego prawa pomocy wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 2.243.107,20 zł wartość środków trwałych Spółki wynosi 3.424.971,65 zł wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy wynosi 383.673,81 zł na rachunkach bankowych Spółka posiada środki w wysokości 92.012,26 zł oraz 78.877,76 zł na posiadanych rachunkach bankowych Spółka dysponuje kwotą wielokrotnie przekraczającą wysokość należnych kosztów sądowych, zwłaszcza opłaty sądowej od zażalenia

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy dla osób prawnych, ocena sytuacji majątkowej w kontekście kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej spółki i wysokości opłaty od zażalenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, choć pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów w kontekście finansów spółki.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 136/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II OZ 308/16 - Postanowienie NSA z 2016-03-31
II SA/Po 250/15 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2016-06-01
II OSK 2519/16 - Wyrok NSA z 2018-10-16
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 § 2  pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "[...]" sp. j. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 250/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. F. na uchwałę Rady Miasta i Gminy w Margoninie z dnia 8 lipca 2008 r. Nr XX/219/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych obszarów miasta Margonina postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 250/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie ze skargi K. F.
na uchwałę Rady Miasta i Gminy w Margoninie z dnia 8 lipca 2008 r. Nr XX/219/2008
w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych obszarów miasta Margonina, odmówił "[...]" sp.j. z siedzibą w M. przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wnioskodawczyni – "[...]" sp.j. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania, argumentując, że nie jest w stanie ponieść całości kosztów sądowych, w szczególności opłaty od zażalenia. W części wniosku dotyczącej majątku i dochodów Spółka oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 2.243.107,20 zł, wartość środków trwałych Spółki wynosi 3.424.971,65 zł, wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy wynosi 383.673,81 zł. Nadto na rachunkach bankowych Spółka posiada środki w wysokości 92.012,26 zł oraz 78.877,76 zł.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że sytuacja majątkowa Spółki nie daje podstaw do stwierdzenia, że zaistniały okoliczności powodujące, że pokrycie przez nią kosztów postępowania nie jest możliwe. Dalej Sąd wskazał, że na posiadanych rachunkach bankowych Spółka dysponuje kwotą wielokrotnie przekraczającą wysokość należnych kosztów sądowych, zwłaszcza opłaty sądowej od zażalenia. Sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie uzasadnia więc twierdzenia, że uiszczenie opłaty od zażalenia w wysokości 100 zł spowoduje zachwianie płynności finansowej Spółki, w taki sposób, że nie będzie w stanie dalej funkcjonować.
Z powyższych względów Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał oddaleniu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła ww. Spółka jawna kwestionując je w całości i domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia na rzecz uczestnika postępowania kosztów sądowych wywołanych wniesieniem zażalenia, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.
Postanowieniu temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik spraw, tj. art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. poprzez uznanie, że środki majątkowe wykazane przez uczestnika postępowania nie uzasadniają zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia, w sytuacji w której nie dokonano kompleksowej analizy całości sytuacji majątkowej uczestnika postępowania, w szczególności pominięto okoliczność, iż większość posiadanych przez niego środków majątkowych stanowi środki trwałe, niezbędne do zapewnienia nieprzerwanego prowadzenia działalności gospodarczej, a środki pieniężne są przeznaczone na bieżące koszty, w tym w szczególności na wynagrodzenia pracowników, a co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przyznania prawa pomocy, pozbawiając uczestnika postępowania obrony prawnie chronionych interesów.
W uzasadnieniu zażalenia Spółka podniosła argumenty na poparcie przytoczonego wyżej zarzutu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zakwestionowane postanowienie Sądu odpowiada prawu.
Zgodnie z treścią art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosowanie zaś do normy art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przepisu tego wynika zatem w sposób jednoznaczny, że ciężar wykazania, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że spełnia warunki do przyznania jej wnioskowanego prawa pomocy, która ubiega się o przyznanie jej takiego prawa. Z zawartego w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wynika, że to strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom zażalenia, Sąd prawidłowo ocenił opisaną we wniosku sytuację majątkową Spółki. Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach oprócz środków trwałych Spółka posiada także środki finansowe w łącznej wysokości 170890,02 zł, w tej sytuacji trudno zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że Spółka nie jest w stanie uiścić wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł. Wprawdzie jak podaje pełnomocnik Spółki, Spółka wypłaca wynagrodzenia 45 pracownikom i przeznacza większość środków na pokrycie bieżących potrzeb prowadzonej działalności, jednakże tak ogólnie sformułowane argumenty nie podważają stanowiska Sądu pierwszej instancji zajętego w zaskarżonym postanowieniu. Z analizy oświadczeń Spółki dotyczących jej sytuacji majątkowej w żaden sposób nie wynika, by Spółka nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, które na tym etapie postępowania sprowadzają się do kwoty 100 zł.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego przedmiotowe zażalenie zostało oddalone na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI