II OZ 349/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-04-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegoreferendarz sądowybezstronnośćprawo pomocypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, uznając brak podstaw do jego wyłączenia.

Skarżący R. P. wniósł o wyłączenie referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego, powołując się na wątpliwości co do jego bezstronności. WSA oddalił ten wniosek, wskazując, że twierdzenia skarżącego nie uzasadniają wyłączenia, a referendarz złożył stosowne oświadczenie. NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA i je oddalił, podzielając stanowisko sądu niższej instancji.

Sprawa dotyczyła zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które oddaliło wniosek o wyłączenie referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego. Wniosek o wyłączenie został złożony w związku z odmową przyznania prawa pomocy przez tego referendarza. Skarżący podnosił wątpliwości co do bezstronności referendarza. Sąd pierwszej instancji uznał, że samo twierdzenie strony o wątpliwościach co do bezstronności nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia, zwłaszcza gdy referendarz złożył oświadczenie o braku okoliczności uzasadniających jego wyłączenie zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie i je oddalił, podzielając argumentację WSA. Podkreślono, że do wyłączenia referendarza sądowego mogą prowadzić jedynie obiektywne okoliczności budzące uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, a nie subiektywne odczucia strony czy niezadowolenie z przebiegu postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo subiektywne poczucie strony o braku bezstronności lub niezadowolenie z przebiegu postępowania nie stanowi podstawy do wyłączenia referendarza sądowego.

Uzasadnienie

Wyłączenie referendarza sądowego wymaga istnienia obiektywnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Oświadczenie referendarza o braku takich okoliczności, złożone zgodnie z przepisami, jest wiarygodne, chyba że strona przedstawi dowody podważające jego prawdziwość. Twierdzenia strony o braku bezstronności, bez konkretnych dowodów, nie są wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak obiektywnych okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza sądowego. Referendarz sądowy złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia. Twierdzenia strony o wątpliwościach co do bezstronności nie są wystarczające do wyłączenia bez obiektywnych dowodów.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wyłączenie referendarza sądowego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza od udziału w sprawie samo twierdzenie wnioskodawcy, że w jego ocenie są wątpliwości co bezstronności wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza sądowego w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. nie mogą być uznane kwestie subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy jest niesprawiedliwy, zastrzeżeń co do sposobu procedowania referendarza sądowego

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego i kryteria oceny bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia referendarza w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem referendarza, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 349/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II OZ 1122/17 - Postanowienie NSA z 2017-09-19
II OZ 1387/17 - Postanowienie NSA z 2017-11-10
II OZ 79/16 - Postanowienie NSA z 2016-01-29
II OZ 1534/17 - Postanowienie NSA z 2017-12-12
II OZ 1460/16 - Postanowienie NSA z 2017-01-11
II OZ 350/17 - Postanowienie NSA z 2017-04-05
II OZ 660/17 - Postanowienie NSA z 2017-06-22
IV SA/Po 936/15 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2016-03-01
II OZ 1386/17 - Postanowienie NSA z 2017-11-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 18, art. 19, art. 22 par. 2 w zw. z art. 24 par.1, art. 184 w zw z art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 936/15 o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 936/15 oddalił wniosek R. P. o wyłączenie referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. referendarz sądowy Damian Mataczyński odmówił R. P. przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wniósł m.in. o wyłączenie referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego wskazując, iż są wątpliwości co do jego bezstronności.
Do akt niniejszej sprawy dołączono oświadczenie referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego z dnia 4 października 2016 r., w którym wskazał on, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w przepisach art. 18 § 1 – 3 lub w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy R. P.
W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie referendarza sądowego nie może zostać uwzględniony.
Sąd przywołał przepisy stanowiące podstawę wyłączenia referendarza sądowego, wskazane w art. 18 § 1 i art. 19 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. Wskazał, że w niniejszej sprawie referendarz sądowy, o którego wyłączenie wnioskował skarżący, złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 22 § 2 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza od udziału w sprawie samo twierdzenie wnioskodawcy, że w jego ocenie są wątpliwości co bezstronności. Wskazał, że kwestia prawdziwości i wiarygodności oświadczeń składanych przez skarżącego w ramach postępowania o przyznanie prawa pomocy oceniana jest w postępowaniu wszczętym na skutek wniesionego sprzeciwu, który w niniejszej sprawie rozpoznany został postanowieniem z dnia 4 października 2016 r. Wyjaśnił również, że wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 p.p.s.a. powodujące wyłączenie referendarza z mocy ustawy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie R. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jak niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy rozdziału dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 p.p.s.a., natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego (referendarza sądowego) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy, o czym stanowi art. 22 § 2 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie referendarz sądowy, którego wyłączenia domaga się skarżący, złożył oświadczenie w dniu 4 października 2016 r., że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 § 1-3 lub art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości.
Złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o wyłączenie referendarza sądowego nie zawiera argumentacji, która podważyłaby wiarygodność oświadczenia referendarza sądowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza sądowego w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. nie mogą być uznane kwestie subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy jest niesprawiedliwy, zastrzeżeń co do sposobu procedowania referendarza sądowego, np. poprzez kierowanie wezwań do skarżącego o złożenie dodatkowych dokumentów, czy jego udziału w wydawaniu orzeczeń, z których strona jest niezadowolona (por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 630/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd stanowiska.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI