Orzeczenie · 2026-02-04

II OZ 1330/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-04
NSAAdministracyjneWysokansa
plan zagospodarowania przestrzennegouchwała rady gminyskarga wojewodynadzór nad samorządemudział w postępowaniuuczestnik postępowaniaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Sprawa dotyczyła zażaleń Fundacji [...], Spółdzielni [...], Miasta [...] oraz T.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło im dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników. Postępowanie to zostało zainicjowane skargą Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Gminy Lesznowola w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę tym, że skarga wniesiona przez wojewodę na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Usg) ma charakter nadzorczy i toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru (wojewody) oraz gminy i jej organu, którego rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy, wykluczając udział innych podmiotów, nawet jeśli wynik sprawy dotyczy ich interesu prawnego. Wnioskodawcy wnieśli zażalenia, a część z nich wniosła również o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez NSA zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości dopuszczenia innych podmiotów do udziału w postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 Ppsa. NSA, po podjęciu uchwały II OPS 1/25, która doprecyzowała wykładnię tego przepisu, podjął zawieszone postępowanie i oddalił zażalenia. Sąd uznał, że w przypadku skargi wojewody na uchwałę organu gminy wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 Usg, przepisy te wykluczają udział innych podmiotów niż organ nadzoru i gmina, a art. 33 § 2 Ppsa nie ma w tym specyficznym trybie zastosowania. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia innych przepisów Ppsa oraz Usg, uznając je za chybione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących udziału stron w postępowaniach sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargą organu nadzoru (wojewody) na uchwały organów gminy, w szczególności w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu skargi wojewody na uchwałę rady gminy (art. 93 ust. 1 Usg) i nie przesądza o możliwości udziału innych podmiotów w innych rodzajach postępowań sądowoadministracyjnych, gdzie zastosowanie może mieć art. 33 § 2 Ppsa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą wojewody na uchwałę rady gminy w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, dopuszczalny jest udział innych podmiotów niż organ nadzoru i gmina jako uczestników postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze skargi wojewody, wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 Usg, art. 33 § 2 Ppsa nie ma zastosowania, ponieważ przepisy te wykluczają udział innych podmiotów niż organ nadzoru i gmina oraz jej organy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie zainicjowane skargą wojewody na podstawie art. 93 ust. 1 Usg ma charakter nadzorczy i toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru oraz gminy i jej organu. Specyfika tego trybu wyklucza udział innych podmiotów, nawet jeśli wynik sprawy dotyczy ich interesu prawnego. Przepisy te nie przewidują również udziału organizacji społecznych.

Czy art. 33 § 2 Ppsa może być podstawą dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na uchwałę o zezwoleniu na realizację inwestycji mieszkaniowej i inwestycji towarzyszących, podjętą na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r., osoby, która nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym podjęcie tej uchwały, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jak też organizacji społecznej nie powołującej się na własny interes prawny, lecz zgłaszającej udział w sprawie innej osoby, jeżeli sprawa ta dotyczy przedmiotu jej statutowej działalności?

Odpowiedź sądu

Tak, ale z zastrzeżeniem, że wykładnia ta musi uwzględniać szczególny charakter niektórych spraw rozpoznawanych przed sądem administracyjnym, a w przypadku skargi wojewody na uchwałę organu gminy w trybie art. 93 ust. 1 Usg, przepis ten nie ma zastosowania.

Uzasadnienie

NSA w uchwale II OPS 1/25 stwierdził, że art. 33 § 2 Ppsa może być podstawą dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących inwestycji mieszkaniowych, ale z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z charakteru danej sprawy. W kontekście skargi wojewody na uchwałę rady gminy, NSA uznał, że ten przepis nie ma zastosowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenia Fundacji [...], Spółdzielni [...], Miasta [...] oraz T.S. na postanowienie WSA odmawiające dopuszczenia ich do udziału w sprawie w charakterze uczestników.

Przepisy (9)

Główne

Usg art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Organ nadzoru (wojewoda) może wnieść skargę do sądu administracyjnego po upływie terminu do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego. Postępowanie to ma charakter nadzorczy i toczy się z udziałem organu nadzoru oraz gminy i jej organu.

Pomocnicze

Ppsa art. 33 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten może być podstawą dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na uchwałę o zezwoleniu na realizację inwestycji mieszkaniowej i inwestycji towarzyszących, ale nie ma zastosowania w przypadku skargi wojewody na uchwałę organu gminy w trybie art. 93 ust. 1 Usg.

Ppsa art. 128 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania.

Ppsa art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Usg art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Usg art. 98a § 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Wyjątek od zasady, że postępowanie nadzorcze toczy się z udziałem organu nadzoru i gminy; uprawniony do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze jest osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy.

Ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie zainicjowane skargą wojewody na podstawie art. 93 ust. 1 Usg ma charakter nadzorczy i toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru oraz gminy i jej organu, co wyklucza udział innych podmiotów. • Art. 33 § 2 Ppsa nie ma zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze skargi wojewody, wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 Usg, ze względu na specyfikę tego trybu.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące naruszenia art. 101 Usg przez sąd pierwszej instancji (chybione, gdyż skarga nie była wniesiona w tym trybie). • Argumenty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 Ppsa (chybione, uzasadnienie zawierało wystarczające wyjaśnienie stanowiska sądu).

Godne uwagi sformułowania

Istota niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego wykluczać ma zatem udział innych podmiotów jako uczestników postępowania na podstawie regulacji ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. • Występujące w art. 33 § 2 Ppsa pojęcie "postępowanie administracyjne" trzeba rozumieć, jako postępowanie prowadzone przez organ administracji w każdej sprawie, w której działanie organu administracji podlega zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 i § 3 Ppsa. • W ocenie NSA rozpoznającego sprawę oznacza to, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze skargi wojewody, wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 Usg, art. 33 § 2 Ppsa nie ma zastosowania.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udziału stron w postępowaniach sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargą organu nadzoru (wojewody) na uchwały organów gminy, w szczególności w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu skargi wojewody na uchwałę rady gminy (art. 93 ust. 1 Usg) i nie przesądza o możliwości udziału innych podmiotów w innych rodzajach postępowań sądowoadministracyjnych, gdzie zastosowanie może mieć art. 33 § 2 Ppsa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - kto może być stroną w postępowaniu sądowym dotyczącym planów zagospodarowania przestrzennego, co ma znaczenie dla wielu podmiotów zainteresowanych rozwojem lokalnym.

Kto naprawdę może być stroną w sporze o plan zagospodarowania przestrzennego? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst