II OZ 1324/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-12-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminubraki formalneskargaprawo pomocyzakład karnypełnomocnik z urzędupostanowieniezażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA i przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając wniosek pełnomocnika za uzasadniony ze względu na nieotrzymanie przez niego akt sprawy.

Skarżący J.S., przebywający w zakładzie karnym, nie uzupełnił braków formalnych skargi, co skutkowało jej odrzuceniem przez WSA. Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że dowiedział się o sprawie dopiero po wyznaczeniu go z urzędu i nie otrzymał akt. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy skarżącego za nieuprawdopodobniony. NSA uchylił postanowienie WSA, przywracając termin, wskazując, że pełnomocnik nie mógł wykonać wezwania bez dostępu do akt sprawy.

Sprawa dotyczy zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło jego skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Skarżący, przebywający w zakładzie karnym i posiadający wykształcenie podstawowe, został wezwany do nadesłania odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. Nie wykonał tego wezwania, a WSA odrzucił skargę. Następnie pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu, wskazując na problemy z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu i brak dostępu do akt sprawy. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, przywracając termin do uzupełnienia braków formalnych. NSA uznał, że wniosek pełnomocnika był zasadny, ponieważ nie mógł on wykonać wezwania bez dostępu do akt sprawy. Sąd podkreślił, że WSA powinien był wezwać do uzupełnienia braków we wniosku o przywrócenie terminu, zamiast od razu odrzucać wniosek. Uzupełnienie braków pozwoli na merytoryczne rozpoznanie skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek jest uzasadniony.

Uzasadnienie

Pełnomocnik skarżącego nie mógł wykonać wezwania do uzupełnienia braków formalnych, ponieważ nie miał dostępu do akt sprawy i dowiedział się o niej dopiero po wyznaczeniu go z urzędu. Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać do uzupełnienia braków we wniosku o przywrócenie terminu, zamiast od razu go odrzucać.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 5a § 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik skarżącego nie miał dostępu do akt sprawy i dowiedział się o niej dopiero po terminie. Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać do uzupełnienia braków we wniosku o przywrócenie terminu.

Odrzucone argumenty

Wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (stanowisko WSA).

Godne uwagi sformułowania

nie sposób uznać, że wezwanie można było wykonać Odpis skargi można bowiem sporządzić wyłącznie, jeśli dysponuje się jej treścią. Dopiero bowiem dowiedzenie się przez pełnomocnika skarżącego o sprawie spowodowało możliwość wykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy pełnomocnik z urzędu nie miał dostępu do akt sprawy i dowiedział się o niej po terminie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczową rolę odgrywa dostęp pełnomocnika do akt sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje proceduralne pułapki i znaczenie dostępu do akt dla skutecznej obrony, szczególnie w przypadku osób osadzonych.

Nawet w zakładzie karnym można walczyć o swoje prawa – kluczowy dostęp do akt sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1324/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 210/14 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2014-04-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 210/14 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Uzasadnienie
Pismem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2014 r. J. S. został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem.
Wezwania tego skarżący nie wykonał, a postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. (sygn. akt IV SA/Wr 210/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargę odrzucił.
Pełnomocnik J. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazał, że na powyższe wezwanie skarżący odpowiedział, wskazując, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 roku Sąd postanowił odrzucić skargę oraz oddalić wniosek o przyznanie pomocy. W odpowiedzi na to postanowienie skarżący złożył pismo zatytułowane "Skarga i zażalenie", w którym podniósł, że nie zna przepisów prawa, przebywa w Zakładzie Karnym, stąd jego wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 roku skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Jak wskazano we wniosku, pomimo tego, że Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu ustanowiła dla skarżącego adwokata w osobie B. D. dnia 23 czerwca 2014 r., do dnia dzisiejszego pełnomocnik nie otrzymał zawiadomienia o wyznaczeniu go w niniejszej sprawie. Pełnomocnik z urzędu dowiedział się o sprawie z otrzymanego z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwania do złożenia pisemnego oświadczenia, czy wykonywane przezeń usługi prawne w ramach udzielonego stronie skarżącej prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5 a pkt 6 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych czy też są świadczone w ramach innych form wykonywania zawodu. W przeciwnym razie pełnomocnik nie powziąłby wiedzy o ustanowieniu go adwokatem z urzędu w niniejszej sprawie.
Niezwłocznie po otrzymaniu wezwania do złożenia oświadczenia i ustaleniu, jakiej sprawy dotyczy, w dniu 9 lipca 2014 roku upoważniona przez pełnomocnika z urzędu aplikantka adwokacka zapoznała się z aktami sprawy. Z akt sprawy pełnomocnik powziął wiedzę, że zawiadomienie o ustanowieniu go w ramach prawa pomocy dla skarżącego J. S. zostało wysłane przez Okręgową Radę Adwokacką na nieaktualny adres Kancelarii ([...]). Pełnomocnik już w dniu 7 kwietnia 2014 roku zawiadomił Okręgową Radę Adwokacką o zmianie adresu dla doręczeń Kancelarii na adres: [...].
W ocenie pełnomocnika skarżącego, biorąc pod uwagę fakt, że sprawa jest znana pełnomocnikowi dopiero od dnia 9 lipca 2014 roku wniosek o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi jest w pełni uzasadniony.
Postanowieniem z 25 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek pełnomocnika skarżącego został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.s.s.a., jednak wniosek ten nie wskazuje okoliczności, które uwalniałyby skarżącego od winy w uchybieniu terminu. Stwierdzić bowiem należy, że Sąd skarżącego wezwał do nadesłania odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem, natomiast we wniosku o przywrócenie terminu brak jakichkolwiek okoliczności usprawiedliwiających zaniechanie wykonania tego obowiązku. W odpowiedzi na wezwanie skarżący jedynie podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w szczególności opłaty sądowej. Brak natomiast jakiegokolwiek odniesienia się do kwestii co było przyczyną niewywiązania się z obowiązku nałożonego przez Sąd na skarżącego – nadesłania odpisu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że wprawdzie skarżący broni się zarzucając, że nie zna przepisów prawa, przebywa w zakładzie karnym, ale żądanie Sądu nie dotyczyło sfery prawa, ale faktów, i nie wymagało znajomości przepisów postępowania. Natomiast czy i jak pobyt w zakładzie karnym uniemożliwił mu wykonanie wspomnianego wezwania tego brak we wniosku o przywrócenie terminu. Tym bardziej, że skargę na decyzję Wojewody sporządził w zakładzie karnym.
Zażalenie na postanowienie z 25 sierpnia 2014 r. wniósł pełnomocnik J. S.
Odpowiedź na zażalenie wniosła M. S., nie odnosząc się do treści zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi jest zasadny.
W niniejszej sprawie wniesiona została skarga, którą skarżący sporządził własnoręcznie, w jednym egzemplarzu. Skarżący przebywa w zakładzie karnym i posiada wykształcenie podstawowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał skarżącego do nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. Nie przesłał przy tym skarżącemu ani oryginału, ani kopii skargi. W tej sytuacji nie sposób uznać, że wezwanie można było wykonać. Odpis skargi można bowiem sporządzić wyłącznie, jeśli dysponuje się jej treścią.
Skarżący został pouczony o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, z możliwości tej skorzystał, a prawo pomocy zostało mu przyznane. Jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu we właściwym terminie (art. 87 § 1 p.p.s.a.).
Powyższe fakty były znane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Jeżeli Sąd pierwszej instancji uważał, że we wniosku brak było uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), to – przed ewentualnym nieuwzględnieniem wniosku – powinien był wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia tego braku. Jednakże, już z treści wniosku, w kontekście stanu sprawy, wynikało, że wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Dopiero bowiem dowiedzenie się przez pełnomocnika skarżącego o sprawie spowodowało możliwość wykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Uzupełnienie braków formalnych skargi doprowadzi do sytuacji, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – o ile pozwoli na to analiza dochowania innych wymogów formalnych – rozpozna skargę i oceni, czy zasługuje ona na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188, art. 197 § 2, art. 86 § 1 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI