II OZ 1324/10

Naczelny Sąd Administracyjny2011-01-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisąd administracyjnyzażaleniechoroba zawodowa

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów, uznając brak podstaw prawnych do ich wyłączenia.

Skarżący L. L. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów, zarzucając im stronniczość z uwagi na udział w innych sprawach. NSA rozpoznał zażalenie, analizując przepisy dotyczące wyłączenia sędziego (art. 18 i 19 p.p.s.a.). Stwierdzono, że sam fakt orzekania przez sędziego w innej sprawie z udziałem strony, nawet jeśli orzeczenie było niekorzystne, nie stanowi podstawy do wyłączenia, jeśli nie zachodzą przesłanki ustawowe lub uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziów. Skarżący domagał się wyłączenia sędziów, twierdząc, że brali oni udział w innych sprawach z jego udziałem, w tym w sprawie, która rzekomo nie została zainicjowana jego skargą. Sędziowie WSA złożyli oświadczenia, że brak jest podstaw do ich wyłączenia na podstawie art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). WSA, oddalając wniosek, powołał się na orzecznictwo wskazujące, że wyrażenie przez sędziego poglądu w innej sprawie, z którym strona się nie zgadza, nie jest przesłanką do wyłączenia. NSA, analizując przepisy, podkreślił wyczerpujący charakter katalogu przyczyn wyłączenia z art. 18 p.p.s.a. oraz przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a. Stwierdzono, że sam fakt orzekania przez sędziego w innej sprawie z udziałem wnioskodawcy, nawet jeśli było to orzeczenie niekorzystne, nie stanowi podstawy do wyłączenia, o ile nie zachodzą inne okoliczności budzące uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Wobec braku takich podstaw, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt orzekania przez sędziego w innej sprawie z udziałem strony, nawet jeśli orzeczenie było niekorzystne, nie stanowi podstawy do wyłączenia, o ile nie zachodzą przesłanki ustawowe lub uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego (art. 18 i 19 p.p.s.a.) mają charakter enumeratywny lub wymagają istnienia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności. Sam fakt orzekania w innej sprawie, nawet jeśli poglądy wyrażone w niej nie zgadzają się ze stroną, nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy jest wyczerpujący i nie podlega interpretacji rozszerzającej.

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia podlega wyłączeniu na wniosek strony, jeżeli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.). Brak okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Sam fakt orzekania przez sędziego w innej sprawie z udziałem strony nie stanowi podstawy do wyłączenia.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącego, że sędziowie powinni zostać wyłączeni z powodu udziału w innych sprawach z jego udziałem.

Godne uwagi sformułowania

Wyrażenie przez sędziego przy orzekaniu w innej sprawie poglądu, z którym wnioskujący się nie zgadza nie może być przesłanką do wyłączenia sędziego od orzekania w innej sprawie. Sam fakt, że zgodnie z twierdzeniami skarżącego, sędzia wydawał niekorzystne dla niego orzeczenia i w związku z tym sędzia jest niesprawiedliwy, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy jest wyczerpujący i nie powinien być interpretowany rozszerzająco.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym, interpretacja art. 18 i 19 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w kontekście orzekania w różnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest wyłączenie sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy sędzia musi zostać wyłączony? NSA wyjaśnia granice bezstronności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1324/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-12-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 191/09 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2010-05-20
II OZ 956/11 - Postanowienie NSA z 2011-10-18
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 18 i 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 191/09 o oddaleniu wniosku L. L. o wyłączenie sędziego NSA A. M. , sędziego NSA T. M. i sędziego WSA S. N. w sprawie ze skargi L. L. na postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego L. L. o wyłączenie sędziów – W. M. , B. K. –G. i M. W.
W dniu 11 sierpnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo L. L. z dnia 8 sierpnia 2010 r., w którym zawarł on wniosek o wyłączenie trzech sędziów, którzy brali udział w wydaniu wyżej wymienionego postanowienia. Skarżący zarzucił, iż ci sami sędziowie orzekali w dniu 26 lipca 2010 r. także w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 59/09, która to sprawa nie była zainicjowana jego skargą, jak przedstawiono to w wydanym postanowieniu. W rzeczywistości nie składał on bowiem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wymienione w sentencji orzeczenia postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach w przedmiocie choroby zawodowej.
W oświadczeniach złożonych w związku z wnioskiem skarżącego sędziowie A. M. , T. M. i S. N. stwierdzili, iż brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpatrywania sprawy z mocy art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Postanowieniem z dnia 6 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wyłączenie sędziów. Oceniając okoliczności wskazane przez wnioskodawcę Sąd nie dopatrzył się przyczyn wyłączenia. Sąd przytoczył stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009 r. i 29 kwietnia 2009 r. sygn. II OZ 378/09 i I OSK 720/08 ( LEX 575365, 575375), z którego wynika, iż wyrażenie przez sędziego przy orzekaniu w innej sprawie poglądu, z którym wnioskujący się nie zgadza nie może być przesłanką do wyłączenia sędziego od orzekania w innej sprawie, choćby w jakikolwiek sposób powiązanej ze sprawę, w której sędzia orzekał wcześniej, a sam fakt, iż zgodnie z twierdzeniami skarżącego, sędzia wydawał niekorzystne dla niego orzeczenia i w związku z tym sędzia jest niesprawiedliwy, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w niniejszej sprawie.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (vide: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że z oświadczeń złożonych przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Nie można natomiast upatrywać przesłanki wyłączenia sędziego tylko z tej przyczyny, że ten sam sędzia brał udział w rozpoznawaniu innej sprawy z udziałem wnioskodawcy.
W takiej sytuacji, ponieważ nie można dopatrzeć się, aby w sprawie niniejszej zachodziły podstawy do wyłączenia wskazanych wyżej sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) ani też inne okoliczności mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a) należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 września 2010 r. oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI