II OZ 142/10

II OZ 142/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-02-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Bk 703/09 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2010-04-20
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 par. 3, art. 184 w związku z art. 197 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N. - wspólnika spółki cywilnej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 703/09 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. N. - wspólnika spółki cywilnej [...] na postanowienie Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 703/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił J. N. wspólnikowi spółki cywilnej [...]wstrzymania wykonania postanowienia Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...]2009 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków.
Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd pierwszej instancji podał, iż w skardze na powyższe postanowienie skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przytoczył, że treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i podniósł, że obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu obciąża wnioskodawcę, który musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia, bowiem jego merytoryczną ocenę. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie wykazał zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenie skutków, zaś wniosek ograniczył jedynie do sformułowania - w petitum skargi – prośby o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia bez podania jakiejkolwiek argumentacji potwierdzającej zasadność tego wniosku. Sąd wskazał także, iż konieczność zapłacenia przez stronę skarżącą grzywny sama w sobie nie przesądza o wystąpieniu nieodwracalnych skutków lub powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Dolegliwość finansowa związana z obowiązkiem uiszczenia grzywny stanowi istotę zastosowania tego środka przymusu w postępowaniu egzekucyjnym i tym samym nie może przesądzać sama przez się o ziszczeniu się przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., szczególnie, że strona skarżąca może uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Ponadto w przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia nakładającego grzywnę, odpadnie podstawa do jej uiszczenia. Brak podstawy wywrze ten skutek, że grzywna, o ile zostanie wcześniej uiszczona, podlegać będzie zwrotowi i to w pełnej wysokości.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. N. - wspólnik spółki cywilnej [...] wniósł o stwierdzenie nieważności postępowania administracyjnego i uchylenie zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i zwrot sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Skarżący podniósł, że obiekt został wyposażony w instalację sygnalizacji, na dowód czego świadczy wielokrotne wezwanie Państwowej Straży Pożarnej drogą powiadomienia radiowego, poprzez nieuzasadnione użycie przycisków bezpieczeństwa pożarowego przez niektóre osoby przebywające w hotelu. Z uwagi na wykonanie instalacji sygnalizacji bezzasadne jest wyrządzenie niepowetowanych strat finansowych spółce skarżącego w postaci nałożenia grzywny. Do zażalenia załączono kserokopię opłaty za monitoring na rzecz firmy wskazanej przez Komendanta Miejskiego Straży Pożarnej w Suwałkach.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a.", gdyż ten przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku.
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J.Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.).
Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek.
W tej sytuacji zasadne jest stanowisko doktryny i judykatury, iż brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. niepublik. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 22/04; z dnia 30 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 30/04; z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 871/04; z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OZ 105/04; z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt OZ 214/04, B. Dauter [w] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2006, s.162).
Skarżący J. N. - wspólnik spółki cywilnej [...] wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia zawarł w skardze. Skarżący nie uzasadnił powyższego wniosku, nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki.
Przesłanką wstrzymania postanowienia jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju.
Trudne do odwrócenia skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., winny być związane z prawnymi lub faktycznymi następstwami rozstrzygnięcia o istocie sprawy.
A zatem, należy stwierdzić, że J. N. nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Nadto należy wskazać, że nie można mówić o możliwości spowodowania nieodwracalnych skutków, jeśli istnieje możliwość dochodzenia zwrotu uiszczonej opłaty. Przede wszystkim podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie chodzi o świadczenie pieniężne, które z natury rzeczy jest odwracalne. W przypadku należności pieniężnych niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza taką sytuację, gdy należność uiszczona w wyniku wykonania decyzji/postanowienia nie będzie mogła zostać naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia.
Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. W takim przypadku strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie.