II OZ 1290/05

II OZ 1290/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 września 2005 r., sygn. akt II SA/Op 126/05 o odrzucenia zażalenia Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Op 126/05 o umorzeniu postępowania w sprawie i zasądzeniu od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w G. kwoty 4600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w G. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 lutego 2005 r., Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika skarżącej Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w G., jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 4 lutego 2005 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o wymierzeniu grzywny Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w G. w wysokości 75.000 złotych z tytułu nielegalnego użytkowania dzierżawionego lokalu, położonego w N. przy ulicy nr 4.
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w punkcie 1 umorzył postępowanie sądowe oraz w punkcie 2 zasądził od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w G. kwotę 4.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Odpis tego postanowienia doręczono Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Opolu do rąk osoby uprawnionej do odbioru przesyłki w dniu 14 lipca 2005 r., o czym świadczy stosowna adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
W dniu 16 sierpnia 2005 r. do Sądu wpłynęło pismo nazwane: "skarga kasacyjna" na wyżej przywołane postanowienie Sądu z dnia 11 lipca 2005 r. ( Sygn. akt II SA/Op 126/05 ), sporządzone przez pełnomocnika Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu - adwokata A. D., która to skarga została nadana za pośrednictwem poczty w dniu 12 sierpnia 2005 r. ( data stempla pocztowego ). W skardze tej pełnomocnik organu zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 231 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Wskazując na to, w oparciu o art. 174 pkt 2, art. 176 oraz art. 206 w/w ustawy wniósł o: zmianę zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zasądzenia kosztów postępowania i orzeczenia w tym zakresie o zwrocie kosztów w wysokości 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Uzasadniając skargę pełnomocnik podniósł, iż Sąd błędnie przyjął, że skarga dotyczy należności pieniężnych i na tej podstawie określił wysokość wpisu stosunkowego od skargi oraz należność pełnomocnika skarżącej Spółdzielni, natomiast w ocenie pełnomocnika organu, niniejsza sprawa winna być uznana za sprawę z zakresu budownictwa, od której wymagany jest wpis stały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając zażalenie (skargę kasacyjną) Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że pismo procesowe pełnomocnika Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (data wpływu do Sądu: 16 sierpnia 2005 r.) , choć nazwane "skargą kasacyjną", nie jest nią w istocie. Zarzuty zawarte w przywołanym piśmie ograniczają się bowiem do zasądzonej wysokości zwrotu kosztów postępowania sądowego, a nie odnoszą się do merytorycznego rozstrzygnięcia zapadłego orzeczenia, którego przedmiotem jest umorzenie postępowania sądowego.
Powyższe wskazuje, iż w myśl art. 194 § 1 pkt 9 ustawy, pismo procesowe pełnomocnika organu stanowi w istocie zażalenie na postanowienie dotyczące zwrotu kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z wyżej wymienionym przepisem art. 194 § 1 pkt 9 ustawy, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Zaznaczyć warto, iż możliwość zaskarżenia zażaleniem rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania obejmuje sytuacje, w których wspomniane rozstrzygnięcie stanowi jeden z punktów orzeczenia. Nie znaczy to jednak, iż przedmiotem zaskarżenia jest zapadłe orzeczenie. Zażalenie przysługuje tylko na wspomniane postanowienie, jako że warunkiem jego wniesienia jest nie wniesienie skargi kasacyjnej ( por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Zakamycze 2005 r., str. 194 ).
Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania i tak przyjął, że omawiane pismo procesowe stanowi w istocie zażalenie organu, błędnie nazwane skargą kasacyjną, na postanowienie w przedmiocie zasądzonych kosztów postępowania sądowego. Biorąc zatem pod uwagę treść art. 194 § 2 ustawy, w świetle którego zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia, Sąd stwierdził, iż omawiane pismo-żalenie zostało wniesione po upływie wskazanego wyżej terminu. Skoro bowiem odpis postanowienia Sądu z dnia 11 lipca 2005 r. został doręczony skutecznie organowi w dniu 14 lipca 2005 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie upłynął w dniu 21 lipca 2005 r. Natomiast omawiane pismo zostało nadane w placówce pocztowej dniu 16 sierpnia 2005 r.
Mając zatem powyższe na względzie, Sąd na zasadzie art. 178 w związku z art. 197 § 2, zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, postanowił jak w sentencji postanowienia o odrzuceniu zażalenia.
Pismem z dnia 12 października 2005 r. zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 września 2005 r. złożył Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie:
1. art. 173 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi kasacyjnej mimo, iż przepis ten wyraźnie dopuszcza złożenie skargi kasacyjnej na postanowienie o umorzeniu postępowania (postanowienie kończące postępowanie w sprawie)
2. naruszenie art. 178 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, iż to Sąd decyduje o tym, jaki rodzaj środka zaskarżenia został złożony, a nie strona, mimo iż rodzaj ten został wyraźnie wskazany przez stronę.
Zdaniem pełnomocnika organu, nie może budzić wątpliwości, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 11 lipca 2005 r. było postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i że przysługiwał od niego środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej. Taki też środek odwoławczy wniósł skarżący w dniu 12 sierpnia 2005 (data stempla pocztowego).
Sąd nie może samodzielnie podejmować decyzji o tym, jaki charakter lub czym jest pismo wniesione przez stronę. Nie ma przepisu w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który by WSA taką kompetencję przyznawał.
W tym miejscu pełnomocnik przytoczył Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 26 sierpnia 1998 r. IICZ 71/98 w którym Sąd Najwyższy w podobnej sprawie stwierdził że "... Pozostaje jeszcze do rozważenia, czy wniesienie przez stronę - działającą przez adwokata lub radcę prawnego - zażalenia, a nie, jak należało, kasacji, może być potraktowane tylko jako mylne oznaczenie środka odwoławczego. Odpowiedź na to pytanie musi być negatywna, albowiem zażalenie i kasacja są środkami odwoławczymi opartymi na zupełnie odmiennych zasadach ustrojowych i podlegają odmiennym przepisom postępowania. Nadanie, więc przez adwokata (radcę prawnego) - będącego pełnomocnikiem zawodowym, od którego oczekiwany jest profesjonalizm i kompetencje (art. 393 [2] kpc) - dokonywanej przezeń czynności formy zażalenia, zamiast kasacji, nie jest mylnym oznaczeniem środka odwoławczego, lecz dokonaniem zupełnie innego aktu procesowego". Nie może budzić wątpliwości, iż w postępowaniu administracyjnym zażalenie i skarga kasacyjna to dwa zupełnie odrębne środki odwoławcze oparte na różnych podstawach. Nadanie środkowi odwoławczemu określonej treści determinuje, zatem jego charakter i rodzaj. To skarżący decyduje, jaki środek zaskarżenia chciał wnieść, a nie Sąd przyjmujący tenże środek.
Podobne zdanie wyraził Sąd Najwyższy w Postanowieniu z dnia 08.12.1997 r. (III CKN 289/97) OSNC 1998 nr 5 poz. 90, stwierdzając ".... artykuł 130 § 1 kpc nie dopuszcza możliwości przypisania pismu procesowemu innej treści, niż została w nim wyrażona". Pełnomocnik zauważył, iż treść art. 130 kpc jest praktycznie tożsama z treścią art. 49 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane orzeczenie może także być odnoszone do spraw administracyjnych.
Sąd nie może, zatem samodzielnie decydować, jaki jest charakter pisma wniesionego przez stronę, albowiem o tym decyduje strona w należyty sposób pismo oznaczając.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej.
W sporządzonej skardze kasacyjnej Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 lipca 2005 r. pełnomocnik organu jednocześnie wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zasądzenia kosztów postępowania. Część orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania sądowego nie została przez organ zaskarżona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie więc przyjął, iż pismo zatytułowane skargą kasacyjną należy potraktować jako zażalenie na orzeczenie w przedmiocie kosztów, zgodnie z powołanym wyżej art. art. 194 § 1 pkt 9 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skoro zatem uznano, iż jest to zażalenie, to obowiązywał stronę siedmiodniowy termin do jego złożenia (art. 194 § 2), który został przekroczony, co nie podlega sporowi. Odpis postanowienia Sądu z dnia 11 lipca 2005 r. został bowiem doręczony skutecznie organowi w dniu 14 lipca 2005 r., zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie upłynął w dniu 21 lipca 2005 r. Natomiast omawiane pismo zostało nadane w placówce pocztowej dniu 16 sierpnia 2005 r.
Przyjęcie stanowiska przeciwnego tj. potraktowania przedmiotowego pisma jako skargi kasacyjnej (tak jak zostało zatytułowane) miałoby skutek w postaci obejścia przepisu art. 194 § 2 w zw. z art. 194 § 1 pkt 9 ustawy. Skargę kasacyjną wnosi się bowiem w terminie 30 dni (art. 177 § 1). Strona miałaby więc możliwość zaskarżenia orzeczenia w części dotyczącej kosztów w terminie 30 dni, a nie jak przewiduje przepis art. 194 § 1 pkt 9 w zw. z art. 194 § 2 w ciągu siedmiu dni od dnia doręczenia. Strona mogłaby złożyć skargę kasacyjną w przedmiocie zasądzenia kosztów jedynie w przypadku gdy zaskarżona zostałaby całość orzeczenia (rozstrzygnięcie merytoryczne) a nie tylko jego część w przedmiocie kosztów postępowania.
Wskazane w zażaleniu orzeczenia Sądu Najwyższego nie mogą znaleźć zastosowania w sprawie niniejszej ze względu na odmienne okoliczności faktyczne i prawne.
W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawidłowo postanowieniem z dnia 26 września 2005 r. odrzucił zażalenie (skargę kasacyjną) Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na postanowienie tego Sądu z dnia 11 lipca 2005 r.
Zauważyć w tym miejscu informacyjnie należy, iż stosownie do art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Gdyby nawet teoretycznie nastąpiło przekazanie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to należałoby i tak postąpić jak to uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w zaskarżonym postanowieniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.