II OZ 128/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-12
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęskarżącyPESELbrak formalnyelektroniczna skrzynka podawczae-mailskuteczność doręczeniapostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, podkreślając, że wysłanie pisma e-mailem nie jest skuteczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, tj. braku numerów PESEL skarżących, mimo wezwania. Skarżący próbowali uzupełnić braki poprzez wysłanie numerów PESEL e-mailem, jednak WSA uznał to za nieskuteczne, powołując się na przepisy dotyczące komunikacji elektronicznej. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że pisma procesowe należy wnosić przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a zwykły e-mail nie wywołuje skutków prawnych.

Sprawa dotyczy zażalenia skarżących M.T. i P.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło ich skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego. WSA odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie uzupełnili braków formalnych w wyznaczonym terminie, tj. nie podali numerów PESEL. Skarżący próbowali uzupełnić te braki, wysyłając numery PESEL drogą mailową na adres sądu. WSA uznał jednak, że taka forma wniesienia pisma jest nieskuteczna, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) dotyczące komunikacji elektronicznej, które wymagają wnoszenia pism przez elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP) i opatrzenia ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że wysłanie wiadomości e-mail na adres sądu nie stanowi skutecznego wniesienia pisma procesowego i nie wywołuje skutków prawnych. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość postanowienia o odrzuceniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wysłanie pisma procesowego za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres sądu nie jest skuteczne. Pisma procesowe w formie elektronicznej należy wnosić przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu, zgodnie z art. 12b § 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego wniesienia pism procesowych do sądu w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty e-mail. Wymagane jest korzystanie z elektronicznej skrzynki podawczej sądu, co wiąże się z wysyłaniem poczty z platformy ePUAP i posiadaniem odpowiedniego podpisu elektronicznego. Zwykły e-mail nie wywołuje skutków prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 12b § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazuje, że w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie zażaleń przez NSA.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 12b § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa warunek zachowania formy pisemnej dla dokumentu elektronicznego, który musi być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

p.p.s.a. art. 46 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa ogólne wymogi pisma procesowego.

p.p.s.a. art. 46 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa dodatkowe wymogi pisma procesowego, w tym numer PESEL dla osób fizycznych.

p.p.s.a. art. 57 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym.

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki odrzucenia skargi, w tym nieuzupełnienie braków formalnych.

p.p.s.a. art. 73

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy doręczenia w trybie zastępczym.

Dz.U. 2023 poz 1634

Tekst jednolity ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysłanie pisma procesowego (uzupełnienie braków formalnych) za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres sądu nie jest skuteczne. Pisma procesowe w formie elektronicznej należy wnosić przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu, zgodnie z art. 12b § 2 p.p.s.a. Brak numeru PESEL w skardze jest brakiem formalnym, którego nieuzupełnienie skutkuje odrzuceniem skargi.

Odrzucone argumenty

Skarżący próbowali uzupełnić braki formalne (PESEL) poprzez wysłanie wiadomości e-mail na adres sądu, co powinno być uznane za skuteczne. Naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego wniesienia pism procesowych do sądu w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty e-mail za bezskuteczne procesowo uznać należy pismo wniesione za pośrednictwem zwykłej skrzynki e-mail wysłanie wiadomości e-mail na adres elektroniczny poczty sądu nie stanowi w świetle obowiązujących przepisów czynności skutecznego wniesienia pisma do sądu i nie wywołuje skutków prawnych

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych wnoszenia pism procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście komunikacji elektronicznej i konieczności posiadania numeru PESEL."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i zasad komunikacji elektronicznej z sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem praktyczny związany z komunikacją elektroniczną z sądami i rygorystycznym podejściem do wymogów formalnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy wysłanie pisma e-mailem do sądu jest skuteczne? NSA wyjaśnia!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 128/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 784/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-09-19
II OZ 634/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-14
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 12b, 46, 57, 58, 73, 184, 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.T. i P. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 784/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. T. i P.T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 784/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.T. i P.T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i zwrócił skarżącym uiszczony przez nich wpis od skargi.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z 14 kwietnia 2023 r. wezwano skarżących solidarnie do usunięcia braków formalnych skarg, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL każdego ze skarżących. Powyższe wezwanie skierowane do skarżącego P. T. zostało doręczone w dniu 26 maja 2023 r., zaś wezwanie skierowane do skarżącej M. T. zostało podwójnie awizowane i zwrócone do Sądu. Zarządzeniem z 22 czerwca 2023 r. zwróconą korespondencję uznano za doręczoną w dniu 30 maja 2023 r. Z uwagi na powyższe siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upływał skarżącemu w dniu 2 czerwca 2023 r. zaś skarżącej w dniu 6 czerwca 2023 r. W dniu 6 czerwca 2023 r. skarżący drogą mailową nadesłali numery PESEL oraz oświadczyli, że uiścili wpis sądowy od skargi.
Wobec powyższego Sąd podkreślił, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego wniesienia pism procesowych do sądu w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty e-mail. Pisma procesowe w formie elektronicznej na podstawie art. 12b § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) należy wnosić przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu, o czym skarżący zostali pouczeni wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu nie może mieć tu zastosowania przyjmowana w poprzednim stanie prawnym teza, zgodnie z którą pismo przesłane za pośrednictwem skrzynki e-mail, po jego wydrukowaniu przez sąd, dotknięte jest brakiem formalnym, który dla jego skuteczności wymaga uzupełnienia przez autora pisma przez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku. Obecnie jednak, w warunkach funkcjonowania sądowego systemu komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o czym skarżący zostali poinformowani, za bezskuteczne procesowo uznać należy pismo wniesione za pośrednictwem zwykłej skrzynki e-mail. Stosownie natomiast do treści art. 12b § 1 p.p.s.a., określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a, tj. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zgodnie z treścią art. 12b § 2 p.p.s.a., w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd doręcza takie dokumenty stronom za pomocą środków komunikacji elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a. Przepisy art. 12b § 1 oraz art. 54 § 1a p.p.s.a., określają jedyną dopuszczalną drogę (tj. przez elektroniczną skrzynkę podawczą) wnoszenia do sądu administracyjnego pism w formie dokumentu elektronicznego.
Reasumując Sąd wyjaśnił, że wysłanie wiadomości e-mail na adres elektroniczny poczty sądu nie stanowi w świetle obowiązujących przepisów czynności skutecznego wniesienia pisma do sądu i nie wywołuje skutków prawnych. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie a także w świetle obowiązujących przepisów skutecznego wniesienia pisma do sądu, Sąd postanowił odrzucić skargę.
Zażaleniem M.T. i P. T. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że skarżący wskazali numery PESEL w zakreślonym terminie za pośrednictwem poczty elektronicznej, a nadto w dniu 18 października 2023 r. skarżący złożyli również wniosek o przywrócenie terminu z uwagi na niezachowanie formy pisma procesowego pierwotnej informacji i ponownie wskazali swoje numery PESEL.
Z uwagi na powyższe wniesiono uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi do rozpoznania. Jednocześnie wniesiono o wstrzymanie rozpoznania niniejszego zażalenia do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu z dnia 18 października 2023 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi.
Bezspornie w rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, która zawierała braki formalne – nie wskazano w niej bowiem numerów PESEL skarżących. Z uwagi na powyższe skarżący zostali wezwani do uzupełnienia tych braków w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały prawidłowo doręczone skarżącym – P. T. w dniu 26 maja 2023 r. a M.T. w dniu 30 maja 2023 r. (w trybie zastępczym - art. 73 p.p.s.a.). Terminy do uzupełnienia przedmiotowych braków formalnych skargi mijały zatem z dniem 2 czerwca 2023 r. w przypadku skarżącego i z dniem 6 czerwca 2023 r. w przypadku skarżącej. Natomiast wobec ich nieuzupełnienia prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do ziszczenia przesłanek odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Skarżący twierdzą, że nadesłali swoje numery PESEL za pośrednictwem poczty elektronicznej na skrzynkę mailową Sądu. Zasadnie stwierdził jednak Sąd pierwszej instancji, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego wniesienia pisma procesowego do sądu w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty e-mail. Pisma procesowe w formie elektronicznej na podstawie art. 12b § 2 p.p.s.a. należy wnosić przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu, co wiąże się z wysyłaniem poczty – w tym pism procesowych – z adresu na platformie ePUAP, a także z posiadaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo rodzi konieczność opatrzenia pisma podpisem osobistym – o czym skarżący zostali pouczeni wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi. W tych okolicznościach brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wobec zawartego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu wskazać należy, że jednoczesne złożenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi i wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi lub uzupełnienia jej braków formalnych skutkuje tym, że wniosek o przywrócenie terminu podlega rozpoznaniu przez Sąd po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI