II OZ 1277/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.
Stowarzyszenie wniosło o prawo pomocy, ale nie uzupełniło braków formalnych wniosku, w tym nie złożyło go na urzędowym formularzu. Sąd pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania. Stowarzyszenie złożyło zażalenie, argumentując, że jako organizacja pożytku publicznego jest zwolnione z opłat sądowych na mocy odrębnej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że zwolnienie z opłat dla organizacji pożytku publicznego wymaga wyraźnego uregulowania w przepisach dotyczących danego postępowania, a ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi takiego zwolnienia nie przewiduje.
Sprawa dotyczyła zażalenia Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy. Powodem było nieuzupełnienie przez Stowarzyszenie braków formalnych wniosku, w szczególności niezłożenie go na urzędowym formularzu w wyznaczonym terminie. Stowarzyszenie argumentowało, że jako organizacja pożytku publicznego jest ustawowo zwolnione z opłat sądowych na podstawie art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że to zwolnienie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy odrębne (w tym przypadku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) takie zwolnienie przewidują. Ponieważ art. 239 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego z kosztów, Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie jest zwolnione z opłat. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji. Podkreślił, że art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie stanowi jedynie o zwolnieniu na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu zwalniającego organizacje pożytku publicznego z opłat, a zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z kosztów sądowych w art. 239 tej ustawy nie obejmuje takich organizacji. W związku z tym, wniosek o prawo pomocy, który nie spełnia wymogów formalnych, w tym nie jest złożony na urzędowym formularzu, podlega pozostawieniu bez rozpoznania zgodnie z art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie z opłat sądowych dla organizacji pożytku publicznego przysługuje tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty są pobierane, takie zwolnienie przewidują. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera takiego unormowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie stanowi o zwolnieniu na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 239 zawierający zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z kosztów, nie przewiduje zwolnienia dla organizacji pożytku publicznego. Dlatego organizacja taka nie jest zwolniona z opłat w tym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 239
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych nie obejmuje organizacji pożytku publicznego.
p.p.s.a. art. 243 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, który powinien zawierać oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach.
p.p.s.a. art. 252
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o prawo pomocy powinien być złożony na urzędowym formularzu.
p.p.s.a. art. 257
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
u.d.p.p.i.o.w. art. 24 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Organizacja pożytku publicznego jest zwolniona z opłat sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych.
u.k.s.c. art. 8 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Organizacje pożytku publicznego są zwolnione z opłat sądowych, z wyjątkiem spraw dotyczących działalności gospodarczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu zwalniającego organizacje pożytku publicznego z opłat sądowych. Zwolnienie z opłat dla organizacji pożytku publicznego wymaga wyraźnego uregulowania w przepisach dotyczących danego postępowania. Niezłożenie wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu i nieuzupełnienie braków formalnych skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego jest ustawowo zwolnione z opłat sądowych na podstawie art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, niezależnie od przepisów PPSA.
Godne uwagi sformułowania
kluczowe znaczenie dla rozumienia tego przepisu ma sformułowanie "na zasadach określonych w przepisach odrębnych" art. 239 zawierającym zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych brak organizacji pożytku publicznego skarżący sam mu zaprzecza wnioskując o przyznanie prawa pomocy
Skład orzekający
Maria Rzążewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy dla organizacji pożytku publicznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz konsekwencje nieuzupełnienia braków formalnych wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów zwalniających organizacje pożytku publicznego z opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Może być mniej aktualne w przypadku zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące prawa pomocy i zwolnień z opłat dla organizacji pożytku publicznego, co jest istotne dla prawników procesowych i organizacji pozarządowych.
“Czy organizacja pożytku publicznego zawsze jest zwolniona z opłat sądowych? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 1277/05 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-12-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maria Rzążewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Prawo pomocy Sygn. powiązane IV SA/Wa 1271/05 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2006-01-19 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 1271/05 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 maja 2005r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 19 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu, w terminie wyznaczonym przez Sąd do dokonania tej czynności. Ustosunkowując się do zawartego we wniosku twierdzenia Stowarzyszenia "[...]", że jest ono podmiotem ustawowo zwolnionym od kosztów sądowych na podstawie art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.) Sąd stwierdził, że nie pozostaje ono w zgodzie z przepisami prawa. Co prawda powoływany przepis stanowi, że organizacjom pożytku publicznego przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych zwolnienie od opłat sądowych, ale kluczowe znaczenie dla rozumienia tego przepisu ma sformułowanie "na zasadach określonych w przepisach odrębnych". Kwestię zwolnienia od kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sposób szczegółowy regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą, w której art. 239 zawierającym zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych brak organizacji pożytku publicznego, w związku z czym strony skarżącej takie zwolnienie nie obejmuje. W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie "[...]" podniosło, że wnosiło o zwolnienie od opłat sądowych na podstawie art. 24 powołanej ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a skoro przepis ten nie uzależnia zwolnienia od kosztów od stanu majątkowego organizacji, to Sąd nie miał podstaw do żądania od skarżącego udzielenia takich informacji. W zażaleniu wskazano także, że ustawy nie można traktować jako "przepisów odrębnych" w rozumieniu art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, skoro brak w niej jakichkolwiek uregulowań w przedmiocie wpisów żądanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym od organizacji pożytku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. W odniesieniu do podniesionego w zażaleniu zarzutu przysługiwania skarżącemu ustawowego zwolnienia od kosztów należy zauważyć, że skarżący sam mu zaprzecza wnioskując o przyznanie prawa pomocy. Z brzmienia art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na którym strona skarżąca opiera swoje uprawnienie do zwolnienia od kosztów sądowych wynika jedynie, że zwolnienie organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Błędnie z treści tego przepisu skarżący wyprowadza wniosek o zwolnieniu organizacji pożytku publicznego od obowiązku ponoszenia opłat sądowych, bowiem zwolnienie takie przysługuje tym organizacjom tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienie przewidują. Przykładem takiego uregulowania jest art. 8 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 9, poz. 88 ze zm.), w myśl którego nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej. Natomiast do przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zostało wprowadzone unormowanie zwalniające organizacje pożytku publicznego od opłat sądowych, o jakim mowa w art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Przepis art. 239 ustawy, zawierający zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych. W obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów przyznających organizacjom pożytku publicznego zwolnienia od obowiązku ponoszenia opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza, że organizacja pożytku publicznego chcąca takie zwolnienie uzyskać winna zwrócić się do sądu administracyjnego z odpowiednim wnioskiem, spełniającym wszystkie wymogi formalne. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, który powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a nadto winien być złożony na urzędowym formularzu (art. 252 ustawy), czyli w formie przewidzianej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Skoro skarżący nie sprostał temu wymogowi to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo pismem z dnia 25 lipca 2005r., a następnie 22 sierpnia 2005r. (wobec przedłużenia terminu do dokonania tej czynności na wniosek Stowarzyszenia "[...]") wezwał skarżącego w trybie art. 49 § 1 ustawy do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a następnie wobec nie uzupełnienia braków w wyznaczonym terminie rygor ten zastosował wydając zaskarżone postanowienie. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 257 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z uwagi na powyższe uznając, że zaskarżone orzeczenie pozostaje w zgodzie z przepisami Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI