II OZ 1274/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-12-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweorganizacja pożytku publicznegopostępowanie sądowoadministracyjnezwolnienie z opłatNSAWSAuzgodnienie warunków zabudowy

NSA oddalił zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy, wskazując na brak podstaw do zwolnienia organizacji pożytku publicznego od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym.

Stowarzyszenie ubiegało się o prawo pomocy, powołując się na zwolnienie organizacji pożytku publicznego od kosztów sądowych. WSA pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braków formalnych. NSA oddalił zażalenie, wyjaśniając, że art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego wymaga przepisów odrębnych, których brak w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a art. 239 tej ustawy nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako zwolnionej z kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy, ponieważ nie uzupełniono braków formalnych wniosku, tj. nie złożono go na urzędowym formularzu. Stowarzyszenie argumentowało, że jako organizacja pożytku publicznego jest ustawowo zwolnione z opłat sądowych na podstawie art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepis ten odsyła do przepisów odrębnych, a ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 239 nie przewiduje takiego zwolnienia dla organizacji pożytku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Stowarzyszenia. Sąd podkreślił, że art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego stanowi jedynie, iż zwolnienie przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych, a ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu zwalniającego organizacje pożytku publicznego od opłat. W związku z tym, organizacja taka, chcąc uzyskać zwolnienie, musi złożyć wniosek spełniający wymogi formalne, w tym na urzędowym formularzu, zgodnie z art. 252 i 257 PPSA. Ponieważ Stowarzyszenie nie uzupełniło braków formalnych wniosku, WSA prawidłowo pozostawił go bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie to przysługuje tylko na zasadach określonych w przepisach odrębnych, a ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera takiego przepisu, a art. 239 tej ustawy nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako zwolnionej z kosztów.

Uzasadnienie

Art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego wymaga przepisów odrębnych, które muszą przewidywać zwolnienie. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 239 zawiera zamknięty katalog podmiotów zwolnionych i nie obejmuje organizacji pożytku publicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.d.p.p.i.o.w. art. 24

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Pomocnicze

PPSA art. 239

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 243 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 252

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 257

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.k.s.c. art. 8 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu zwalniającego organizacje pożytku publicznego od opłat sądowych, mimo art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego. Wniosek o prawo pomocy nie spełniał wymogów formalnych i nie został uzupełniony w terminie.

Odrzucone argumenty

Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego jest ustawowo zwolnione z opłat sądowych na podstawie art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, niezależnie od przepisów odrębnych.

Godne uwagi sformułowania

kluczowe znaczenie dla rozumienia tego przepisu ma sformułowanie "na zasadach określonych w przepisach odrębnych" art. 239 zawierającym zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych brak organizacji pożytku publicznego skarżący sam mu zaprzecza wnioskując o przyznanie prawa pomocy

Skład orzekający

Maria Rzążewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i zwolnień od kosztów sądowych dla organizacji pożytku publicznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów odrębnych w PPSA zwalniających OPP od kosztów, co może się zmienić w przyszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dla organizacji pozarządowych – prawa pomocy i kosztów sądowych, co jest istotne dla prawników obsługujących te podmioty.

Czy organizacja pożytku publicznego zawsze jest zwolniona z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1274/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Rzążewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1270/05 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2006-03-09
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 1270/05 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 kwietnia 2005r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu, w terminie wyznaczonym przez Sąd do dokonania tej czynności. Ustosunkowując się do zawartego we wniosku twierdzenia Stowarzyszenia "[...]", że jest ono podmiotem ustawowo zwolnionym od kosztów sądowych na podstawie art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.) Sąd stwierdził, że nie pozostaje ono w zgodzie z przepisami prawa. Co prawda powoływany przepis stanowi, że organizacjom pożytku publicznego przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych zwolnienie od opłat sądowych, ale kluczowe znaczenie dla rozumienia tego przepisu ma sformułowanie "na zasadach określonych w przepisach odrębnych". Kwestię zwolnienia od kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sposób szczegółowy regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą, w której art. 239 zawierającym zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych brak organizacji pożytku publicznego, w związku z czym strony skarżącej takie zwolnienie nie obejmuje.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie "[...]" podniosło, że wnosiło o zwolnienie od opłat sądowych na podstawie art. 24 powołanej ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a skoro przepis ten nie uzależnia zwolnienia od kosztów od stanu majątkowego organizacji, to Sąd nie miał podstaw do żądania od skarżącego udzielenia takich informacji. W zażaleniu wskazano także, że ustawy nie można traktować jako "przepisów odrębnych" w rozumieniu art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, skoro brak w niej jakichkolwiek uregulowań w przedmiocie wpisów żądanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym od organizacji pożytku publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu.
W odniesieniu do podniesionego w zażaleniu zarzutu przysługiwania skarżącemu ustawowego zwolnienia od kosztów należy zauważyć, że skarżący sam mu zaprzecza wnioskując o przyznanie prawa pomocy.
Z brzmienia art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na którym strona skarżąca opiera swoje uprawnienie do zwolnienia od kosztów sądowych wynika jedynie, że zwolnienie organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Błędnie z treści tego przepisu skarżący wyprowadza wniosek o zwolnieniu organizacji pożytku publicznego od obowiązku ponoszenia opłat sądowych, bowiem zwolnienie takie przysługuje tym organizacjom tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienie przewidują. Przykładem takiego uregulowania jest art. 8 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 9, poz. 88 ze zm.), w myśl którego nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej.
Natomiast do przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zostało wprowadzone unormowanie zwalniające organizacje pożytku publicznego od opłat sądowych, o jakim mowa w art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Przepis art. 239 ustawy, zawierający zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych.
W obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów przyznających organizacjom pożytku publicznego zwolnienia od obowiązku ponoszenia opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza, że organizacja pożytku publicznego chcąca takie zwolnienie uzyskać winna zwrócić się do sądu administracyjnego z odpowiednim wnioskiem, spełniającym wszystkie wymogi formalne.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, który powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a nadto winien być złożony na urzędowym formularzu (art. 252 ustawy), czyli w formie przewidzianej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Skoro skarżący nie sprostał temu wymogowi to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo pismem z dnia 25 lipca 2005r., a następnie 22 sierpnia 2005r. (wobec przedłużenia terminu do dokonania tej czynności na wniosek Stowarzyszenia "[...]") wezwał skarżącego w trybie art. 49 § 1 ustawy do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a następnie wobec nie uzupełnienia braków w wyznaczonym terminie rygor ten zastosował wydając zaskarżone postanowienie. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 257 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Z uwagi na powyższe uznając, że zaskarżone orzeczenie pozostaje w zgodzie z przepisami Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI