II OZ 1270/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-12-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjneustanowienie pełnomocnikaobywatelstwo polskiesytuacja materialnazażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, przyznając prawo pomocy w części, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącej, która samotnie wychowuje dziecko i nieregularnie otrzymuje alimenty.

Sprawa dotyczyła zażalenia N. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. WSA uzasadnił swoją decyzję tym, że skarżąca była wcześniej reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i uiszczała koszty sądowe, a jej sytuacja majątkowa nie uległa znaczącej zmianie. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące prawa pomocy, uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jest uzasadnione. Sąd podkreślił, że skarżąca jest osobą niepracującą, samotnie wychowującą dziecko, otrzymującą nieregularne alimenty, co świadczy o jej bardzo ograniczonej sytuacji materialnej i braku możliwości ponoszenia kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnione.

Uzasadnienie

Skarżąca, jako osoba niepracująca, samotnie wychowująca dziecko i otrzymująca nieregularne alimenty, ma bardzo ograniczone środki do życia, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

PPSA art. 245 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 245 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 245 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 245 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Godne uwagi sformułowania

instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście ustanowienia radcy prawnego dla osób w trudnej sytuacji materialnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej skarżącej i interpretacji przepisów PPSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do wymiaru sprawiedliwości, jakim jest prawo pomocy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Prawo pomocy w sądzie administracyjnym: kiedy można liczyć na darmowego radcę prawnego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1270/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
V SA 1729/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-10-20
II OZ 1241/05 - Postanowienie NSA z 2005-12-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2005 r. , Sygn. akt 2 V SA 1729/03 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Urzędu do spraw Repatriacji i Cudzoziemców w przedmiocie poświadczenia posiadania obywatelstwa polskiego postanawia: a) uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2005 r. oraz b) przyznać N. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące ustanowienie radcy prawnego
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2005 r. , Sygn. akt 2 V SA 1729/03 Wojewódzki Sądu Administracyjny oddalił wniosek N. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Urzędu do spraw Repatriacji i Cudzoziemców w przedmiocie poświadczenia posiadania obywatelstwa polskiego. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, iż jeżeli w postępowaniu administracyjnym i przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika oraz uiszczała koszty sądowe wymagane przepisami prawa, a jej sytuacja majątkowa nie zmieniła się znacząco, to może dysponować środkami finansowymi, których nie wykazała we wniosku, umożliwiającymi jej ponoszenie kosztów wynagrodzenia radcy prawego.
W zażaleniu na to postanowienie N. Z. wniosła o jego uchylenie w całości oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - prawo pomocy może być przyznane zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z § 2 tego przepisu, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, w myśl § 3 powołanego przepisu, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej /art. 245 § 4 powołanej ustawy/.
Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego należy uznać, iż mimo, że skarżąca była dotychczas w stanie ponosić koszty postępowania, w tym koszty wynagrodzenia pełnomocnika to jednak wypowiedzenie pełnomocnictwa reprezentującemu ją adwokatowi, z uwagi na wskazywany w zażaleniu brak odpowiednich środków na opłacenie jego wynagrodzenia świadczy, iż zasadne będzie przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące ustanowienie radcy prawnego.
Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym jeżeli wykaże ona , że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Analizując sytuację życiową skarżącej należy uznać, iż niewątpliwie jako osoba niepracująca, która nie pobiera żadnego zasiłku, a dodatkowo samotnie wychowuje dziecko, na które alimenty otrzymuje nieregularnie i w niepełnej wysokości ma bardzo ograniczone środki do życia i zaspakaja tylko podstawowe potrzeby życiowe.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI