II OZ 127/20

II OZ 127/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2020-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 298/17 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2017-09-19
II OZ 678/22 - Postanowienie NSA z 2022-11-23
II OZ 676/22 - Postanowienie NSA z 2022-11-23
II SA/Bd 696/22 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2022-08-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 298/17 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 298/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. K. (dalej również jako "skarżący") przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej również jako "Wojewoda") z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2017 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych oraz do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 jej odpisów poświadczonych za zgodność lub własnoręcznie podpisanych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia i wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo zawierające odpis ww. zarządzenia i ww. wezwania pomimo dwukrotnej awizacji, nie zostało podjęte przez wnoszącego skargę w terminie. Przesyłkę uznano za doręczoną z dniem [...] lutego 2017 r. W dniu [...] marca 2017 r. skarżący wniósł do sądu dwa odpisy skargi oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy PPF. Wniesione przez skarżącego odpisy nie zostały opatrzone jego własnoręcznym podpisem. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. odrzucił skargę. Skarżący na powyższe postanowienie wniósł zażalenie, z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie dwóch egzemplarzy odpisów podpisanej skargi w niniejszej sprawie. Skarżący podniósł, że jeżeli nastąpiło złożenie odpisów skargi bez podpisów to ze względu na ogromny stres, przy jego pełnej nieświadomości, tym bardziej, że składane dokumenty sprawdzał i kwitował ich odbiór pracownik Sądu na biurze podawczym. Niedopatrzenie podpisania odpisów skargi uzasadnił stresem, który wywołało o niego wezwanie do uiszczenia opłaty, na którą to nie miał pieniędzy. Rozpoznając wniosek Sąd I instancji stwierdził, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Za takie nie mogą być uznane okoliczności wskazane przez niego we wniosku. Zdaniem Sądu, niedopatrzenie skarżącego polegające na złożeniu dwóch egzemplarzy skargi nie opatrzonych własnoręcznym podpisem nie stanowi okoliczności wyłączającej brak winy w uchybieniu terminu, gdyż wyniknęła z zaniedbania skarżącego i nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy uzasadniającego przywrócenie uchybionego terminu. W związku z powyższym Sąd odmówił przywrócenia terminu w oparciu o art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.").
Zażalenie na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...] lipca 2018 r., wniósł skarżący. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że Sąd nie odniósł się w uzasadnieniu postanowienia do argumentów wskazanych przez niego w sprawie, a jedynie użył szablonowego postanowienia i "uzupełnił je formalnymi danymi niniejszej sprawy". W uzasadnieniu opisał swoją trudną sytuacje materialną m.in. fakt, że żyje z pieniędzy pożyczanych od swojej matki. Pomimo tej trudnej sytuacji skarżący nie uzyskał prawa pomocy, co skutkuje koniecznością załatwiania przez skarżącego osobiście spraw sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w orzecznictwie oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, oraz przy wzięciu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08).
Ponadto, zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów. Rolą Sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zgodnie z powyższymi kryteriami Sąd I instancji zasadnie uznał, że brak własnoręcznego podpisu pod odpisami skargi, który został wywołany stresem, nie może być uznany za brak winy strony w rozumieniu przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. Strona należycie dbająca o własny interes powinna pamiętać, że wszelkie pisma składane w postępowaniu powinny być opatrzone podpisem i postępowanie sądowoadministracyjne nie jest tu wyjątkiem. Sąd dodatkowo w wezwaniu wskazał skarżącemu, że egzemplarze odpisów powinny być poświadczone za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisane. Brak sprawdzenia tego elementu przed złożeniem dokumentów może zatem świadczyć o niedbalstwie i nie stanowi przesłanki do zastosowania trybu przewidzianego w art. 86 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.